I FSK 702/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Hieronim Sęk po rozpoznaniu w dniu 22 maja 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku S.K. o rozpoznanie sprzeciwu co do nadania klauzuli wykonalności wyrokowi Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 marca 2018 r., sygn. akt I FSK 702/16 o oddaleniu skargi kasacyjnej S.K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 15 grudnia 2015 r., sygn. akt I SA/Bd 907/15 w sprawie ze skargi S.K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy z dnia 3 września 2015 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania postanawia odrzucić wniosek.

1. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 8 marca 2018 r., sygn. akt I FSK 702/16, oddalił skargę kasacyjną S.K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 15 grudnia 2015 r., sygn. akt I SA/Bd 907/15, w sprawie skargi S.K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy z dnia 3 września 2015 r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania. Z kolei wyrokiem z dnia 23 października 2018 r., sygn. akt I FNP 1/18, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę S.K. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku z dnia 8 marca 2018 r. o sygn. akt I FSK 702/16. 2. Pismem z dnia 27 grudnia 2019 r. (data wpływu do NSA - 31 grudnia 2019 r.) S.K. wniósł "sprzeciw do nadania klauzuli wykonalności wyrokowi NSA z dnia 8 marca 2018 r., sygn. akt I FSK 702/16 zaopatrzonego w klauzulę wykonalności o nadaniu którego został zawiadomiony przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w T. pismem z dnia 29 listopada 2019 r." Nadto podniósł, że "zgodnie z art. 379 pkt 5 K.p.c. zachodzi nieważność postępowania bowiem strona została pozbawiona możności obrony swych praw w postępowaniu o nadanie klauzuli wykonalności bowiem nie została zawiadomiona o prowadzonym postępowaniu, a tym samym pozbawiona prawa wynikającego z art. 45 Konstytucji, a ma to szczególne znaczenie bowiem klauzula wykonalności została nadana wyrokowi rażąco naruszającym art. 2 ust. 1 pkt a) i c), art. 9 w związku z art. 132 ust. 1 lit. b dyrektywy 112, art. 6, art. 7 Ordynacji podatkowej, art. 1, art. 5 ust. 1 pkt 1, art. 167, art.168 ustawy o VAT, art. 64 Konstytucji." 3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 3.1. Wniosek S.K., wyrażający w swojej treści "sprzeciw od nadania klauzuli wykonalności", należało odrzucić, gdyż nie podlegał on właściwości Naczelnego Sądu Administracyjnego. 3.2. Zgodnie z art. 175 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej: "Wymiar sprawiedliwości w Rzeczypospolitej Polskiej sprawują Sąd Najwyższy, sądy powszechne, sądy administracyjne oraz sądy wojskowe". Według art. 177 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej: "Sądy powszechne sprawują wymiar sprawiedliwości we wszystkich sprawach z wyjątkiem spraw ustawowo zastrzeżonych dla właściwości innych sądów". W świetle art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167, z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, z późn. zm.; dalej: P.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Zakres tej kontroli sprecyzowany został w art. 3 § 2 P.p.s.a., zgodnie z którym kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty w nim wymienione. Ponadto sądy administracyjne orzekają w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. (art. 3 § 2a P.p.s.a.) oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 P.p.s.a.). Na podstawie art. 4 P.p.s.a. sądy administracyjne rozstrzygają również spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Sądy administracyjne nie są zatem właściwe do rozpoznawania spraw, które nie zostały wymienione w cytowanych przepisach. Jednym z warunków dopuszczalności skargi jest pozostawanie sprawy, której ona dotyczy, w kognicji sądu administracyjnego. Stosownie bowiem do treści art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a. jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego skarga podlega odrzuceniu. Zgodnie zaś z art. 63 P.p.s.a. jeżeli ustawy tak stanowią, postępowanie sądowe wszczyna się na wiosek. Nadto zgodnie z art. 64 § 3 P.p.s.a., do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Nie ulega wątpliwości, że w przypadku, gdy wniosek jest niedopuszczalny z uwagi na brak właściwości sądu administracyjnego należy go odrzucić na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 w związku z art. 64 § 3 P.p.s.a. (zob. postanowienia NSA z dnia: 28 czerwca 2018 r., sygn. akt I FSK 858/16 i 6 grudnia 2011 r., sygn. akt I OZ 977/11). 3.3. W ustawie - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi o klauzuli wykonalności jest mowa jedynie w art. 228 P.p.s.a., gdy chodzi o ściąganie grzywien i kosztów sądowych będących dochodami budżetu państwa. Te należności podlegają jednak egzekucji sądowej bez nadawania prawomocnemu orzeczeniu klauzuli wykonalności. Ponadto żaden przepis tej ustawy nie przewiduje instytucji "sprzeciwu od klauzuli wykonalności wyroku", a co za tym idzie możliwości rozpoznania takiego środka przez sąd administracyjny. Kognicja sądów administracyjnych nie obejmuje rozstrzygania spraw objętych materią Kodeksu postępowania cywilnego. Wspomniany Kodeks przewiduje środek zaskarżenia na postanowienie sądu co do nadania klauzuli wykonalności i na drodze postępowania w nim uregulowanego możliwe jest podważanie klauzuli wykonalności wyroku, w części do której ją nadano. 3.4. Mając na uwadze powyżej przedstawione uwarunkowania prawne Naczelny Sąd Administracyjny odrzucił wniosek o rozpoznanie "sprzeciwu od nadania klauzuli wyrokowi NSA" S.K.. stosownie do art. 58 § 1 pkt 1 i art. 64 § 3 w związku z art. 193 P.p.s.a.