I FSK 681/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Zbigniew Łoboda, po rozpoznaniu w dniu 9 grudnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi W. S.A. z siedzibą w W. o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 września 2020 r., sygn. akt I FSK 1941/17 w sprawie ze skargi kasacyjnej W. S.A. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 marca 2017 r., sygn. akt III SA/Wa 1447/16 w sprawie ze skargi W. S.A. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 29 lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do czerwca 2011 r. postanawia odrzucić skargę o wznowienie postępowania.

Wyrokiem z dnia 9 września 2020 r., sygn. akt I FSK 1941/17 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną W. S.A. z siedzibą w W. (dalej – "Skarżąca") od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 marca 2017 r., sygn. akt III SA/Wa 1447/16. Pismem z dnia 9 kwietnia 2021 r., złożonym w imieniu Skarżącej przez M. R. wniesiono o wznowienie postępowania zakończonego wymienionym powyżej wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 września 2020 r. Jako przesłankę wznowienia postępowania wskazano nienależytą reprezentację strony w toku postępowania kasacyjnego. Na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału I Izby Finansowej Naczelnego Sądu Administracyjnego Skarżąca została wezwana do usunięcia braków formalnych skargi o wznowienie postępowania, w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi, poprzez wykazanie legitymacji do wniesienia skargi o wznowienie postępowania. W odpowiedzi na wskazane wezwanie, M. R. pismem z dnia 1 czerwca 2021 r. poinformował, że spółka złożyła (w dniu 29 kwietnia 2021 r.) do Sądu Rejonowego w B., [...]wniosek o ustanowienie kuratora dla spółki (sygn. akt KRS [...]). Wskazał przy tym, że w związku ze złożeniem przez spółkę wniosku o wykreślenie jej z rejestru z urzędu, wszystkie osoby wchodzące w skład organów spółki zrzekły się swoich funkcji. Podał także, że z powodu rezygnacji pełnomocnika ustanowionego w sprawie, spółka zmuszona była bronić swoich spraw, dlatego też M. R. jako były prezes zarządu złożył do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę o wznowienie postępowania. Wniósł o zawieszenie postępowania do czasu ustanowienia kuratora dla spółki. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga o wznowienie postępowania podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 276 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325, dalej – "p.p.s.a.") do postępowania ze skargi o wznowienie postępowania stosuje się odpowiednio przepisy o postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, jeżeli przepisy poniższe nie stanowią inaczej. Jednakże, gdy do wznowienia postępowania właściwy jest Naczelny Sąd Administracyjny, stosuje się odpowiednio art. 175. W niniejszej sprawie właściwy jest właśnie Naczelny Sad Administracyjny, albowiem po myśli art. 275 p.p.s.a. do wznowienia postępowania z przyczyn nieważności właściwy jest sąd, który wydał zaskarżone orzeczenie, a jeżeli zaskarżono orzeczenia sądów obu instancji, właściwy jest Naczelny Sad Administracyjny. Do wznowienia postępowania na innej podstawie właściwy jest sąd, który ostatnio orzekał w sprawie. Skarga o wznowienie postępowania obok tego, ze jest nadzwyczajnym środkiem prawnym służącym od prawomocnych orzeczeń sądów administracyjnych, równocześnie jest pismem strony w rozumieniu art. 45 p.p.s.a. Skarga o wznowienie postępowania powinna odpowiadać wymogom określonym w art. 46 p.p.s.a., art. 279 tej ustawy, a ponadto – jak to już zaznaczono – winna spełniać wymogi, o których mowa w art. 175 p.p.s.a. W myśl § 1 tego artykułu, skarga kasacyjna powinna być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego. Natomiast stosownie do jego § 2, przepisu § 1 nie stosuje się, jeżeli skargę kasacyjną sporządza sędzia, prokurator, notariusz, radca Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej albo profesor lub doktor habilitowany nauk prawnych, będący stroną, jej przedstawicielem lub pełnomocnikiem albo jeżeli skargę kasacyjną wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Jak to dalej wynika z § 2a, przepisu § 1 nie stosuje się także wtedy, gdy stroną postępowania jest Prezes Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej, a także wówczas, gdy czynności w postępowaniu za organy administracji rządowej, państwowe jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej lub Skarb Państwa podejmowane są przez Prokuratorię Generalną Rzeczypospolitej Polskiej. Powyższa regulacja prowadzi do wniosku, że w przypadku, gdy tak jak w niniejszej sprawie, do wznowienia postępowania właściwy jest Naczelny Sąd Administracyjny, do skargi o wznowienie postępowania ma zastosowanie przymus adwokacko-radcowski, co oznacza, że skarga o wznowienie postępowania musi być sporządzona przez profesjonalnego pełnomocnika. Niedopełnienie tego obowiązku jest brakiem nieusuwalnym skargi o wznowienie postępowania, który powoduje jej odrzucenie (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 marca 2005 r. sygn. akt I GSK 359/05 oraz z dnia 15 lipca 2010 r. sygn. akt II OSK 955/10). Autor pisma zatytułowanego "skarga o wznowienie postępowania", sporządzonego w dniu 9 kwietnia 2021 r. nie jest adwokatem ani radcą prawnym, nie wykazał też, że spełnia wymagania określone w art. 175 § 2 p.p.s.a. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny orzekł o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w związku z art. 175 § 1 i art. 276 p.p.s.a. Końcowo trzeba odnotować, że nie mógł być uwzględniony wniosek o zawieszenie postępowania. Warunkiem rozpatrzenia kwestii związanych z biegiem postępowania jest uprzednie uznanie, że zostało prawidłowo zainicjowane, a zatem, że skarga jest dopuszczalna oraz że spełnia wszelkie wymogi decydujące o jej formalnej skuteczności (por. postanowienie NSA z dnia 11 kwietnia 2018 r., sygn. akt I FZ 25/18).