I FSK 672/20

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Sylwester Golec (spr.), Sędzia NSA Mariusz Golecki, Sędzia WSA (del.) Maja Chodacka, Protokolant Jan Żołądź, po rozpoznaniu w dniu 11 kwietnia 2024 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej P. S.A. w B. (obecnie: G. S.A. w S.) od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 4 grudnia 2019 r. sygn. akt I SA/Gl 529/19 w sprawie ze skargi P. S.A. w B. (obecnie: G. S. A. w S.) na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 31 stycznia 2019 r. nr 2401-IOA1.4103.10.2018.DS w przedmiocie podatku od towarów i usług za sierpień i wrzesień 2013 r. 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od G. S.A. w S. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach kwotę 10 800 (dziesięć tysięcy osiemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

1. Wyrokiem z 4 grudnia 2019r., sygn. akt. I SA/Gl 529/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę P. S. A. (skarżąca spółka) na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 31 stycznia 2019 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za sierpień i wrzesień 2013 r.(wyrok dostępny jest w internetowej bazie orzeczeń CBOSA na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl). 2. Skarżąca spółka wniosła skargę kasacyjną od wyroku sądu pierwszej instancji. W skardze kasacyjnej na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) dalej powoływanej jako "P.p.s.a.", skarżąca spółka wyrokowi sądu pierwszej instancji zarzuciła naruszenie: 1) przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy tj.: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) w zw. z art. 151 P.p.s.a. przez niezasadne oddalenie skargi na decyzję naruszającą art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (j.t. Dz. U. z 2019 r. poz. 900 ze zm.) dalej powoływanej jako "O.p." przez: - brak oparcia decyzji organów podatkowych na przepisach prawa, - nieprzeprowadzenie postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, - niepodjęcie działań mających na celu dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, - niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, - rozstrzygnięcie wszelkich wątpliwości na niekorzyść skarżącej, - nieprawidłową ocenę zgromadzonego materiału dowodowego, - pominięcie ustaleń co do należytej staranności skarżącej. 2) prawa materialnego tj.: art. 86 ust. 1, ust. 2 i ust. 10 oraz art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U. z 2011 r., Nr 177, poz. 1054 ze zm.) dalej powoływanej jako "ustawa o VAT" przez ich niewłaściwe zastosowanie, wyrażające się w pozbawieniu skarżącej prawa do odliczenia podatku naliczonego z kwestionowanych faktur w związku z nieuzasadnionym przyjęciem, że faktury te nie dokumentują rzeczywistego nabycia towarów, a skarżący miał podstawy, aby podejrzewać kontrahenta o nierzetelność. W związku z tymi zarzutami skarżąca spółka wniosła o: uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy WSA w Gliwicach do ponownego rozpoznania, rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. 3. Organ złożył odpowiedź na skargę kasacyjną, w której wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie 4. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie. 1. Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod rozwagę tylko nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie stwierdzono żadnej z przesłanek nieważności wymienionych w § 2 art. 183 P.p.s.a. Nie stwierdzono też podstaw do odrzucenia skargi ani umorzenia postępowania przed sądem pierwszej instancji, które obligowałyby Naczelny Sąd Administracyjny do wydania postanowienia przewidzianego w art. 189 P.p.s.a. (zob. uchwała NSA z 8 grudnia 2009 r., sygn. akt II GPS 5/09; publ. CBOSA). 4.2.W rozpoznanej sprawie sąd pierwszej instancji uznał, że organy podatkowe w sposób prawidłowy ustaliły w postępowaniu podatkowym, że skarżąca spółka wykazała zakupy grodzic typu Larsen G-62 (pochodzące z rozbiórki metalowe obudowy doku portowego) od P. W. działającego pod nazwą E. z siedzibą w G., które zostały udokumentowane fakturami wykazującymi czynności niewykonane w rzeczywistości. Zdaniem sądu pierwszej instancji ustalone w toku postępowania okoliczności faktyczne wskazują na to, że wskazany podmiot w ogóle nie prowadził działalności gospodarczej, co oznacza, że wystawione przez niego na rzecz skarżącej spółki faktury stwierdzają czynności, które nie zostały wykonane przez wystawcę faktur. W wyroku stwierdzono też, że w sprawie zaistniały okoliczności faktyczne wskazujące na to, że skarżąca spółka przy dochowaniu należytej staranności powinna była wiedzieć, że nabywa towary, których rzeczywistym dostawcą jest podmiot inny niż wystawca faktur. W tej sytuacji faktury te, zdaniem sądu, stanowiły dokumenty, o których mowa w art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) ustawy o VAT. 4.3. Zawarta w zaskarżonym wyroku ocena prawna działalności P. W. oraz wystawionych przez niego faktur jest prawidłowa. Ocenę tę uzasadnia okoliczność, że skarżąca spółka negocjowała nabycie grodzić typu Larsen ze spółką M. Sp. z o.o., która 18 września 2012 r. zawarła z Z. S.A. w G. umowę o wykonanie prac rozbiórkowych obejmujących demontaż obudów doku wykonanych z grodzić typu Larsen. Okoliczność tę ustalono na podstawie zeznań M. Z., który reprezentował spółkę M. Z ofertą sprzedaży grodzic do skarżącej spółki zgłosił się A. G., który reprezentował firmę S., która była podwykonawcą spółki M. prowadzącym prace przy rozbiórce doku. Ilość grodzić przeznczonych do sprzedaży na rzecz skarżącej spółki ustalana była na miejscu prac rozbiórkowych w trakcie ich wykonywania i uzyskiwania grodzić, po zakwalifikowaniu grodzić pochodzących z rozbiórki, jako nadających się do dalszej odsprzedaży. Kwalifikacji ta odbywała się z udziałem osób działających w imieniu spółki M. i firmy S. P. W. jako strona omawianej transakcji pojawiał się tylko na fakturach dostarczanych skarżącej przy nabyciu grodzic. Osoby działające w imieniu skarżącej nigdy nie spotkały P. W. oraz osób mogących go reprezentować a także nie wiedziały, gdzie znajduje się biuro prowadzonego przezeń przedsiębiorstwa. G. C. (prezes zarządu skarżącej) wprost przyznał, że kontrahenta tego zna "tylko z faktur" zaś sprawdzenie jego rzetelności zostało ograniczone do zapoznania się z wydrukiem z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej. Na podstawie badania ksiąg podatkowych i faktur ustalono, że P. W. miał nabyć grodzice sprzedane skarżącej za kwotę 3.769.679,40 zł a cena, za którą sprzedał je skarżącej wnosić miała 3.748.179 zł, to jest o 21.500,40 zł poniżej ceny zakupu. P. W. nie dysponował fakturami na podstawie, których miał dokonać sprzedaży grodzić na rzecz skarżącej. Z dowodów zebranych w tłoku postępowania podatkowego wynika, że P. W. nie zatrudniał pracowników, nie dysponował zapleczem technicznym do wykonywania robót przy rozbiórce elementów portu. Brak jest jakichkolwiek dokumentów, które potwierdzałyby wykonywanie zakwestionowanych robót (uzgodnienia, dokumentacja wykonawcza, protokoły obmiaru robót, korespondencja techniczna itp.). P. W., jako dostawcę grodzić na jego rzecz wskazał spółkę z o.o. K. z siedzibą w G. W wyjaśnieniach złożonych w toku postępowania P. W. stwierdził, że nie wie jakie prace w roku 2013 wykonać miała na jego rzecz ta spółka a także, czego dokładnie dotyczą poszczególne faktury (usługi, sprzedaż towarów) wystawione na jego rzecz przez tę spółkę. W toku postępowania podatkowego ustalono, że spółka z o.o. K. nie prowadziła działalności gospodarczej. Na podstawie art. 96 ust. 9 ustawy o VAT została wykreślona z rejestru podatników 11 kwietnia 2013 r. Od sierpnia 2012 r. nie składała deklaracji VAT. Wynajmowała pomieszczenie biurowe przez kilka miesięcy 2009 r. Poza tym okresem nie miała siedziby i zgłoszonego miejsca wykonywania działalności. Prezes zarządu tej spółki – T. M. zeznał, że spółka nie prowadziła w ogóle działalności gospodarczej. Brak było jakichkolwiek okoliczności wskazujących na to, że podmiot ten mógł wejść w posiadanie grodzić, które pochodzić miały z prac rozbiórkowych prowadzonych przez spółkę M. Spółka ta stosownie do umowy zawartej z zarządem portu stała się właścicielem grodzić pozyskanych w toku prac rozbiórkowych. Spółkę M. stosownie do postanowień umowy zawartej z Z. S.A. miała obowiązek zgłosić temu podmiotowi podwykonawców, których zatrudniała przy pracach wykonywanych na podstawie ww. umowy. Spółka M. nie zgłosiła P. W. i spółki K. jako swoich podwykonawców. 4.4. Opisane powyżej okoliczności potwierdzone są dowodami znajdującymi się w aktach sprawy. Sąd pierwszej instancji zasadnie uznał, że z okoliczności tych wynika, że P. W. nie był rzeczywistym dostawcą grodzic, które wykazane zostały w fakturach wystawionych na rzecz skarżącej. Wymienione powyżej zdarzenia wskazują wprost na to, że skarżąca spółka dokonywała zakupu grodzić pochodzących od spółki M. zdając sobie sprawę, że spółka ta pozyskuje te grodzice w takcie prac rozbiórkowych, których podwykonawcą była także skrząca połka. Z przedstawionych powyżej okoliczności wynika też w sposób oczywisty, że z pozyskiwaniem i dostawą tych grodzic P. W. i spółka K. nie mieli nic wspólnego, gdyż działalność gospodarcza tych podmiotów miała całkowicie fikcyjny charakter. Skarżąca zdawała sobie z tego sprawę, gdyż wymienione powyżej okoliczności świadczące o całkowitym braku udziału P. W. w pozyskiwaniu grodzic i ich sprzedaży na rzecz skarżącej spółki były znane osobom uprawnionym do działania w jej imieniu. 4.5. W świetle powyższych konstatacji należało stwierdzić, że w rozpoznanej sprawie w postępowaniu podatkowym został zebrany obszerny materiał dowodowy, który wyjaśniał w sposób rzetelny wszystkie okoliczności faktyczne, które miały znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Przy rozstrzyganiu niniejszej sprawy organy oceniały wszystkie okoliczności występujące w sprawie kierując się przy tym regułami logicznego rozumowania i wskazując na racjonalne wnioski wynikające z ustaleń faktycznych poczynionych w sprawie. Strona skarżąca w skardze kasacyjnej zawarła stwierdzenia wskazujące na to, że nie zgadza się z zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku oceną prawną ustaleń faktycznych poczynionych w sprawie przez organy podatkowe. Jednakże strona skarżąca nie wskazała okoliczności oraz dowodów je potwierdzających, które pozwalałyby na stwierdzenie, że przebieg zdarzeń faktycznych opisanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji był inny. W rozpoznanej sprawie organy podatkowe działały na podstawie kompetencji przyznanych im przez przepisy prawa. W tym stanie rzeczy nie mógł być uznany zasadny zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit c) P.p.s.a. w zw. z art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 O.p. 4.6. Skoro więc w skardze kasacyjnej nie podważono poczynionych w sprawie w postępowaniu podatkowym ustaleń wskazujących na to, że skarżąca spółka odliczyła podatek z faktur dokumentujących dostawy, których nie wykonał wystawca tych faktur i towarzyszyły temu okoliczności świadczące o tym, że skarżąca powinna była być świadoma tego faktu, to brak było uzasadnionych przesłanek do stwierdzenia, że w niniejszej sprawie bezzasadnie zastosowano w stosunku do skarżącej spółki art. 88 ust.3a pkt 4 lit a) ustawy o VAT. 5. Mając powyższe na uwadze wniesioną przez skarżącą spółkę skargę kasacyjna uznano za bezzasadną i na podstawie art. 184 P.p.s.a. ją oddalono. O kosztach postępowania, które w niniejszej sprawie stanowiły koszty zastępstwa procesowego w kwocie 10.800 zł, orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1, art. 205 § 2 i art. 209 P.p.s.a.