I FSK 656/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Marek Zirk-Sadowski, po rozpoznaniu w dniu 21 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej B. spółki z o.o. w W. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 9 lutego 2017 r. sygn. akt I SAB/Lu 1/17 odrzucającego skargę B. spółki z o.o. w W. na bezczynność Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w L. w zakresie zwrotu podatku od towarów i usług postanawia: oddalić skargę kasacyjną.

Zaskarżonym postanowieniem z 9 lutego 2017 r., I SAB/Lu 1/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odrzucił skargę B. sp. z o.o. z siedzibą w W. na niedokonanie przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w L. zwrotu podatku od towarów i usług za miesiące od sierpnia do grudnia 2015 r., stosownie do art. 58 § 1 pkt 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Ppsa). Sąd stwierdził, że spółka nie wyczerpała środków zaskarżenia w rozumieniu art. 52 § 1-2 Ppsa, jako że przedmiotem skargi są w istocie postanowienia organu pierwszej instancji o przedłużeniu terminu zwrotu VAT. Na obecnym etapie postępowania skarga spółki jest więc przedwczesna, ponieważ została złożona zanim doszło do wydania przez organ drugiej instancji rozstrzygnięć w przedmiocie zażaleń na postanowienia organu pierwszej instancji o przedłużeniu terminów zwrotu VAT (vide uchwała NSA o sygn. akt I FPS 2/16, CBOSA). W skardze kasacyjnej od ww. postanowienia spółka wniosła o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji, a także o zwrot kosztów postępowania, zarzucając naruszenie: - art. 58 § 1 pkt 6 Ppsa poprzez nieuzasadnione odrzucenie skargi, - art. 52 § 1-2 Ppsa poprzez błędne uznanie, że skarga była przedwczesna, w sytuacji gdy spółce nie przysługiwały już żadne środki zaskarżenia w postępowaniu przed właściwym organem. W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie, a także o zwrot kosztów postępowania kasacyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. W środku odwoławczym skarżąca podnosi, że przedmiotem jej skargi jest w istocie bezczynność organu, który nie dokonał zwrotu VAT zgodnie z deklaracjami spółki, a ponadto nie przedłużył terminu zwrotu podatku, jako że wydane w tym przedmiocie postanowienia nie mogą zostać uznane za skuteczne. W rezultacie twierdzenie Sądu, że spółka kwestionuje ww. postanowienia w przedmiocie zwrotu VAT, wobec czego złożona na nie skarga jest przedwczesna, "wskazuje na brak zrozumienia istoty skargi" (s. 4 i n. skargi kasacyjnej). Stanowisko to należy uznać za częściowo zasadne, bowiem z treści akt sprawy wynika, że strona skarży bezczynność organu w przedmiocie zwrotu różnicy podatku naliczonego nad należnym, zarzucając naruszenie art. 87 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług i domagając się w związku z tym zobowiązania organu do dokonania ww. czynności materialno-technicznej, a także wydania dodatkowych orzeczeń, o których mowa w art. 149 Ppsa (s. 1-2 skargi). Przedmiotem zaskarżenia spółka uczyniła zatem brak dokonania zwrotu VAT, jako skutek dostrzeżonych wad postanowień o przedłużeniu tegoż zwrotu, nie zaś same postanowienia w przedmiocie zwrotu VAT (por. zwłaszcza s. 7-8 skargi). W orzecznictwie nie nasuwa natomiast wątpliwości, że można wnieść skargę na bezczynność organu podatkowego w przedmiocie zwrotu VAT, jako rezultat wadliwego (zdaniem strony skarżącej) przedłużenia terminu tegoż zwrotu na zasadzie art. 87 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług (zob. ostatnio chociażby wyrok NSA z 5 kwietnia 2017 r., I FSK 1341/15, CBOSA). Na tę okoliczność zwrócił zresztą uwagę sam Sąd pierwszej instancji w postanowieniu odrzucającym skargę spółki na przewlekłe prowadzenie kontroli podatkowej, z którą wiąże się przedłużenie terminu zwrotu VAT (post. z 5 lipca 2016 r., I SAB/Lu 17/16, CBOSA). W związku z powyższym uznać należy ocenę Sądu, że przedmiotem skargi są postanowienia dotyczące przedłużenia terminu zwrotu VAT (s. 3 uzasadnienia postanowienia), za stanowiącą nadinterpretację treści wniosków oraz zarzutów odrzuconej skargi. Nie przesądza to jednakże o zasadności skargi kasacyjnej, bowiem nawet przy uwzględnieniu stanowiska strony w ww. zakresie nie można przyjąć, by skarga czyniła zadość wymogom procesowym w sposób pozwalający na jej merytoryczną ocenę. Trzeba bowiem odnotować, że skarga na bezczynność organu w zakresie zwrotu VAT powinna była zostać poprzedzona ponagleniem do organu wyższego stopnia, o którym mowa w art. 141 § 1 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 52 § 1-2 Ppsa (por. np. post. NSA z 19 grudnia 2016 r., I FSK 1178/16, CBOSA). Tymczasem z akt sprawy nie wynika, aby spółka wyczerpała ww. tryb, co powoduje, że skarga jest niedopuszczalna w rozumieniu art. 58 § 1 pkt 6 Ppsa. Wobec tego przyjąć należy, że ostatnio wymieniony przepis został prawidłowo zastosowany przez Sąd pierwszej instancji (przy trafnym wniosku, że skarga jest przedwczesna), jakkolwiek uzasadnienie dla takiej oceny powinno być odmienne. Z tych powodów skarga kasacyjna podlega oddaleniu, ponieważ zaskarżone postanowienie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu (art. 184 Ppsa). W nawiązaniu do wniosku organu o zwrot kosztów postępowania przypomnieć należy, że nie ma takiej możliwości w przypadku zaskarżenia postanowienia kończącego postępowanie w sprawie (por. uchwałę NSA o sygn. akt I OPS 4/07, ONSAiWSA z 2008 r., nr 2, poz. 23), nie wspominając już o braku dowodów na poniesienie takowych kosztów przez organ (odpowiedź na skargę kasacyjną sporządzono "osobiście").