I FSK 562/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Niezgódka-Medek (spr.), Sędzia NSA Artur Mudrecki, Sędzia WSA (del.) Maja Chodacka, , po rozpoznaniu w dniu 7 czerwca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej P. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 26 września 2023 r. sygn. akt III SA/Gl 449/23 w sprawie ze skargi P. K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 14 kwietnia 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia stwierdzającego zwolnienie od akcyzy samochodu osobowego 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od P. K. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Wyrokiem z dnia 26 września 2023 r. w sprawie o sygn. akt III SA/Gl 449/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę P. K., powoływanego dalej jako "skarżący", na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 14 kwietnia 2023 r. w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia stwierdzającego zwolnienie od akcyzy samochodu osobowego (wyrok ten oraz orzeczenia powołane w uzasadnieniu dostępne są w internetowej bazie orzeczeń pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl). Z rozstrzygnięciem tym nie zgodził się skarżący, reprezentowany przez adwokata, który wniósł skargę kasacyjną skierowaną przeciwko całości ww. wyroku. Na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634), powoływanej dalej jako "P.p.s.a." podniósł naruszenie art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r. poz. 2492 ze zm.), powoływanej dalej jako "p.u.s.a." w zw. z: – Art. 306c ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2022 r. poz. 2651 ze zm.), powoływanej dalej jako "O.p.", poprzez błędne uznanie, że organ prawidłowo udzielił odmowy wydania zaświadczenia stwierdzającego zwolnienie od akcyzy samochodu osobowego, podczas gdy skarżący spełnił wszystkie przesłanki uprawniające go do uzyskania przedmiotowego zaświadczenia, – Art. 122 O.p. poprzez błędne uznanie, że organ podjął działania w celu wyjaśnienia w postępowaniu podatkowym prawidłowego stanu faktycznego, opierając się na dowodach z dokumentów przedstawionych przez skarżącego, ale też uzyskanych z urzędu, z jednoczesnym pominięciem w ramach dodatkowego wyjaśnienia przeprowadzenia dowodu z zeznań świadków, którzy potwierdziliby okoliczności podnoszone przez skarżącego, a do których to czynności procesowych skarżący nie miał wiedzy, co w konsekwencji doprowadziło do błędnego ustalenia stanu faktycznego sprawy i wydania w oparciu o ten błędny stan wadliwego postanowienia o odmowie wydania zaświadczenia stwierdzającego zwolnienie od akcyzy samochodu osobowego, – Art. 187 § 1 i art. 188 O.p. poprzez błędne uznanie, że nie zastosowanie powyższych przepisów nie miało wpływu na sposób prowadzenia postępowania z jednoczesnym uznaniem, że w sprawie nie nastąpiło pobieżne i wybiórcze rozpoznanie oraz, że nie pominięto przeprowadzenia istotnych czynności procesowych mających znaczenie dla sprawy, a także mających na celu ustalenie prawidłowego stanu faktycznego i prawnego. Z kolei w oparciu o podstawę kasacyjną określoną w art. 174 pkt 1 P.p.s.a., skarżący podniósł naruszenie prawa materialnego przez jego błędną wykładnię tj. art. 1 § 1 i § 2 p.u.s.a. w zw. z przepisem ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (Dz.U. z 2023 r. poz. 1542 ze zm.), powoływanej dalej jako "u.p.a", w szczególności art. 110 tej ustawy, poprzez uznanie, że organ skutecznie udzielił odmowy wydania zaświadczenia stwierdzającego zwolnienie od akcyzy samochodu osobowego, podczas gdy skarżący przedstawił szereg dokumentów potwierdzających i spełniających przesłanki określone w powołanym przepisie, zaś sam fakt korzystania z emerytury przez skarżącego, czy korzystania z dotacji do termomodernizacji, czy też korzystania z rehabilitacji, nie stanowi automatycznie, że skarżący przebywał ze stałym zamiarem w Polsce. Wskazując na powyższe podstawy skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i uwzględnienie skargi w całości, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji oraz o zasądzenie zwrotu kosztów procesu według norm przepisanych. Jednocześnie oświadczył, że zrzeka się przeprowadzenia rozprawy. Organ, reprezentowany przez radcę prawnego, złożył odpowiedź na skargę kasacyjną, w której wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Kwestią sporną przed sądem pierwszej instancji było to, czy zasadnie organ podatkowy odmówił skarżącemu wydania zaświadczenia stwierdzającego zwolnienie od akcyzy samochodu osobowego. Organ, co zaakceptował sąd pierwszej instancji, wskazał, że skarżący nie spełnia przesłanek przedmiotowego zwolnienia określonych w art. 110 ust. 1 w zw. z art. 110 ust. 7 i 8 u.p.a. gdyż skarżący powrócił do kraju wcześniej niż w dacie wskazanej we wniosku a zarazem samochód został przywieziony na terytorium kraju po upływie 12 miesięcy od dnia osiedlenia się skarżącego na terytorium kraju. Skarżący w zarzutach naruszenia art. 122 O.p. oraz 187 § 1 i art. 188 O.p. wskazał, że organ nie podjął wszystkich działań w celu ustalenia stanu faktycznego sprawy. Przede wszystkim zauważyć należy, że skarżący złożył do organu wniosek o wydanie zaświadczenia. Artykuł 306b § 2 O.p. umożliwia przeprowadzenie, przed wydaniem zaświadczenia, postępowania wyjaśniającego w niezbędnym zakresie. Do postępowania tego nie mają jednak zastosowania zasady gromadzenia dowodów, szczegółowo uregulowane w rozdziale 11 w dziale IV O.p. – postępowanie podatkowe, co wynika z art. 306k O.p. a powołane przez skarżącego przepisy – art. 187 § 1 i art. 188 O.p. zawarte są w tym rozdziale. Postępowanie to ogranicza się do badania okoliczności wynikających z posiadanych przez organ ewidencji i innych danych, które pozostają w dyspozycji organu mającego wydać zaświadczenie (zob. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 lipca 2021 r. sygn. akt II FSK 3739/18, z dnia 24 września 2013 r. sygn. akt II FSK 62/12). W tym kontekście niezasadna jest argumentacja skargi kasacyjnej, że "w ramach dodatkowego wyjaśnienia nie przeprowadzono dowodu z zeznań świadków, którzy potwierdziliby okoliczności podnoszone przez skarżącego, a co do których to czynności procesowych skarżący nie miał wiedzy i dowodu ze świadków nie wnioskował". Wobec tego skarżącemu nie udało się zakwestionować stanu faktycznego ustalonego przez organ, zaakceptowanego przez sąd pierwszej instancji. Brak spełnienia przesłanek do wydania zaświadczenia zasadnie stanowił podstawę do odmowy jego wydania, co oznacza, że niezasadny okazał się podniesiony przez skarżącego zarzut naruszenia art. 306c O.p. Skarżący postawił również zarzut błędnej wykładni art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. w "związku z przepisem ustawy o podatku akcyzowym, a w szczególności art. 110 tej ustawy". Skarżący po pierwsze, nie wskazał w jaki sposób sąd pierwszej instancji dopuścił się błędnej wykładni przedmiotowych przepisów, po drugie nie powołał żadnej konkretnej jednostki redakcyjnej niższego rzędu art. 110, z którą związane jest dane naruszenie (tj. konkretnego ustępu, punktu, litery itd.), po trzecie ze sposobu formułowania przez skarżącego argumentacji wynika, że skarżącemu chodziło raczej o niewłaściwe zastosowanie przepisów w stanie faktycznym zgodnym z przedstawianymi przez skarżącego twierdzeniami, przy jednoczesnym braku skutecznego zakwestionowania poczynionych przez organ, zaakceptowanych prawidłowo przez sąd pierwszej instancji, ustaleń faktycznych. Oznacza to, że wskazany zarzut również nie okazał się skuteczny. Mając na powyższe względzie, w braku usprawiedliwionych podstaw, w oparciu o art. 184 P.p.s.a., skarga kasacyjna została oddalona. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt. 1 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a. w zw. z §14 ust. 1 pkt 2 lit. b w zw. z §14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1935 ze zm.). Maja Chodacka Małgorzata Niezgódka-Medek Artur Mudrecki