I FSK 56/20

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Roman Wiatrowski, po rozpoznaniu w dniu 6 czerwca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej sprawy ze skargi kasacyjnej I.M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 30 lipca 2019 r. sygn. akt I SA/Wr 307/19 w sprawie ze skargi I.M. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z dnia 23 stycznia 2019 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za okres od stycznia do grudnia 2013 r. postanawia umorzyć postępowanie kasacyjne.

1. Wyrokiem z 30 lipca 2019 r., sygn. akt I SA/Wr 307/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę I.M. (dalej: Skarżąca) na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z 23 stycznia 2019 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za okres od stycznia do grudnia 2013 r. 2. Od powyższego wyroku Skarżąca wniosła skargę kasacyjną. 3. Postanowieniem wydanym na posiedzeniu niejawnym 17 sierpnia 2021 r. Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 124 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), w związku z powzięciem informacji o śmierci Skarżącej, zawiesił postępowanie wszczęte ww. skargą kasacyjną. 4. Z poczynionych przez Naczelny Sąd Administracyjny ustaleń wynika, że Skarżąca zmarła 17 maja 2021 r. a spadek po niej na podstawie ustawy, z dobrodziejstwem inwentarza, nabyła Gmina Z. w całości (prawomocne postanowienie Sądu Rejonowego w Z. I Wydział Cywilny z 28 listopada 2024 r., sygn. akt I Ns 195/23, k. 163). Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 5. Zgodnie z art. 59 § 1 pkt 11 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2025 r. poz. 111, dalej: o.p.), zobowiązanie podatkowe wygasa w całości lub w części wskutek nabycia spadku w całości przez Skarb Państwa albo jednostkę samorządu terytorialnego stwierdzonego przez prawomocne postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku – ze skutkiem na dzień otwarcia spadku. Przywołany przepis został dodany do o.p. na mocy art. 1 pkt 50 lit. a ustawy z dnia 10 września 2015 r. o zmianie ustawy – Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r. poz. 1649 ze zm.) z mocą obowiązującą od 1 stycznia 2016 r. Skoro zatem w niniejszej sprawie spadek po zmarłej Skarżącej w całości nabyła jednostka samorządu terytorialnego (Gmina Z.), co zostało stwierdzone prawomocnym postanowieniem sądu z 28 listopada 2024 r., to w myśl art. 59 § 1 pkt 11 o.p. zobowiązanie podatkowe Skarżącej z tytułu podatku od towarów i usług za okres od stycznia do grudnia 2013 r. wygasło ze skutkiem na dzień otwarcia spadku (dzień śmierci Skarżącej), tj. 17 maja 2021 r. Powyższe oznacza, że sporna w niniejszej sprawie wierzytelność publicznoprawna przestała istnieć w dacie śmierci Skarżącej, a zatem Gmina Z. nie jest następcą prawnym Skarżącej we wspomnianym zakresie. W konsekwencji niecelowe jest dalsze prowadzenie postępowania ze skargi kasacyjnej zmarłej Skarżącej, skoro źródło sporu wywołanego tą skargą (zobowiązanie podatkowe) nie istnieje, jak również z tego powodu, że brak jest następcy prawnego zmarłej Skarżącej, który "wszedłby" w jej miejsce do toczącego się postępowania kasacyjnego. Umorzenie postępowania kasacyjnego w takim przypadku powinno, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, nastąpić na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.) w związku z art. 193 p.p.s.a., z uwagi na to, że postępowanie takie stało się bezprzedmiotowe "z innych przyczyn". 6. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 i § 2 p.p.s.a. w związku z art. 193 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.