I FSK 555/20

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: , Przewodniczący Sędzia NSA Arkadiusz Cudak (sprawozdawca), , po rozpoznaniu w dniu 26 marca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku o zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie ze skargi kasacyjnej M. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 10 grudnia 2019 r. sygn. akt I SA/Gd 1688/19 w sprawie ze skargi M. M. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 30 maja 2019 r. nr 2201-IOV-1.613.1.2019/02/11 w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej postanawia odmówić zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego.

Wyrokiem z 10 grudnia 2019 r., sygn. akt I SA/Gd 1688/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę M. M. (dalej "Skarżący") na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku (dalej "organ") z 30 maja 2019 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Gdańsku z 28 listopada 2014 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od stycznia do lipca 2009 r. Od powyższego wyroku Skarżący wywiódł skargę kasacyjną, w której zawarł m. in. wniosek o zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego na podstawie art. 124 § 1 pkt 6 w zw. z art. 56 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej "P.p.s.a.", z uwagi wszczęcie przez Naczelnika Pomorskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Gdyni, na wniosek Skarżącego, postępowania w sprawie wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Gdańsku z 28 listopada 2014 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe od stycznia do lipca 2009 r. (postanowienie Naczelnika Pomorskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Gdyni z 14 lutego 2020 r.). Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek Skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie. Problematyka zawieszenia postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym została uregulowana w art. 192 P.p.s.a. Zgodnie z powołanym przepisem z wyjątkiem przypadków określonych w art. 123-125, postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym ulega zawieszeniu jedynie na zgodny wniosek stron. Do wspomnianych powyżej wyjątków, powodujących obligatoryjne zawieszenie postępowania uregulowane w art. 124 § 1 pkt 6 P.p.s.a., należy zaistnienie przypadku, o którym mowa w art. 56 cytowanej ustawy. Zgodnie z brzmieniem tego przepisu w razie wniesienia skargi do sądu po wszczęciu postępowania administracyjnego w celu zmiany, uchylenia, stwierdzenia nieważności aktu lub wznowienia postępowania, postępowanie sądowe ulega zawieszeniu. Przyjęte rozwiązanie dopuszcza wszczęcie postępowania sądowoadministracyjnego, gdy toczy się nadzwyczajne postępowanie administracyjne (podatkowe), lecz temu ostatniemu daje pierwszeństwo. W takim przypadku postępowanie sądowoadministracyjne zostaje wszczęte, powstaje stan zawisłości sprawy, lecz spoczywa ona bez biegu, oczekując na wynik nadzwyczajnego postępowania administracyjnego lub podatkowego. W zależności od tego wyniku postępowanie sądowe będzie toczyć się dalej lub zostanie umorzone jako bezprzedmiotowe. Z istoty omawianej regulacji wynika, że zawieszenie postępowania na podstawie art. 124 § 1 pkt 6 w zw. z art. 56 P.p.s.a. będzie aktualne w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym. Ten ostatni przepis odwołuje się bowiem do chwili zainicjowania postępowania sądowoadministracyjnego, do czego dochodzi w momencie wniesienia skargi do sądu pierwszej instancji. Również w literaturze podnosi się, że art. 56 P.p.s.a. nie znajdzie zastosowania w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, gdyż w przypadku wystąpienia wymienionych w nim przesłanek powinno zostać zawieszone postępowanie przed sądem pierwszej instancji, bezpośrednio po wniesieniu skargi (por. H. Knysiak-Molczyk, Skarga kasacyjna w postępowaniu sądowoadministracyjnym, LexisNexis, Warszawa 2009, s. 339). Wykładnia gramatyczna art. 56 P.p.s.a. prowadzi do wniosku, że wszczęcie nadzwyczajnego postępowania administracyjnego lub podatkowego, mające na celu weryfikację aktu objętego skargą, powinno wyprzedzać wszczęcie postępowania sądowego (wniesienie skargi). W rozpoznawanej sprawie taka sytuacja nie miała miejsca, gdyż nadzwyczajne postępowanie podatkowe (wznowienie postępowania), jak wynika z treści skargi kasacyjnej, zostało wszczęte po zainicjowaniu postępowania sądowoadministracyjnego, a wręcz już po wydaniu orzeczenia przez Sąd pierwszej instancji. W związku z tym należało uznać, że w przypadku wszczęcia postępowania administracyjnego lub podatkowego w trybie nadzwyczajnym po skutecznym wniesieniu skargi do sądu administracyjnego nie powstaje przesłanka zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego, o której mowa w art. 124 § 1 pkt 6 P.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie przepis art. 56 P.p.s.a. nie znajdzie zatem zastosowania. Na zakończenie zauważyć należy, że art. 56 P.p.s.a. nie reguluje wprawdzie kwestii dopuszczalności wszczęcia postępowania administracyjnego lub podatkowego w trybie nadzwyczajnym po wniesieniu skargi do sądu administracyjnego. Problematyka ta była jednakże przedmiotem wypowiedzi Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie siedmiu sędziów, wyrażonej w uchwale z 5 czerwca 2017 r., sygn. akt II GPS 1/17. Sąd ten uznał wówczas, że w trakcie postępowania sądowoadministracyjnego można wszcząć postępowanie administracyjne w celu zmiany, uchylenia, stwierdzenia nieważności aktu lub wznowienia postępowania w sprawie kontrolowanego przez sąd rozstrzygnięcia, jednakże organ administracji publicznej obowiązany jest zawiesić to postępowanie na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r. poz. 23 ze zm.) do czasu prawomocnego zakończenia postępowania sądowoadministracyjnego. Z treści uzasadnienia przywołanej uchwały wynika ponadto, że rozwiązanie to należy stosować również w postępowaniu podatkowym, wykorzystując przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 900, ze zm.), przewidujące analogiczne rozwiązania prawne. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 131 w zw. z art. 193 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji. ----------------------- 1