I FSK 52/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: , Przewodniczący Sędzia NSA: Janusz Zubrzycki (sprawozdawca), , po rozpoznaniu w dniu 25 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej O. Spółki z o.o. w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 28 maja 2013 r., sygn. akt I SA/Kr 440/13 w sprawie ze skargi O. Spółki z o.o. w K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Krakowie z dnia 17 marca 2009 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za czerwiec 2006 r. postanawia: zwrócić się do Sądu Rejonowego w K. XII Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego o ustanowienie kuratora dla O. Spółki z o.o. w K.

O. Spółka z o.o. z siedzibą w Kluszkowcach wniosła skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 28 maja 2013 r., sygn. akt I SA/Kr 440/13 w sprawie ze skargi tej Spółki na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Krakowie z dnia 17 marca 2009 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za kwiecień 2006 r. Z treści aktualnego odpisu KRS ww. Spółki wynika, że w składzie organu uprawnionego do jej reprezentowania zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie. W Spółce nie został bowiem ustanowiony zarząd. Zgodnie z treścią art. 31 § 1 P.p.s.a. jeżeli braki w zakresie zdolności sądowej lub procesowej albo w składzie właściwych organów dają się uzupełnić, sąd wyznaczy odpowiedni termin. W przypadkach, w których ustanowienie przedstawiciela ustawowego powinno nastąpić z urzędu, sąd zwraca się do właściwego sądu opiekuńczego. Z uwagi na brak obecnie zarządu skarżącej Spółki, Sąd nie może jej wezwać do uzupełnienia tego braku. Jest zatem zobligowany do postępowania w trybie określonym w zdaniu drugim art. 31 § 1 P.p.s.a. W myśl art. 42 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2017 r., poz. 459 ze zm., dalej: K.c.) jeżeli osoba prawna nie może prowadzić swoich spraw z braku powołanych do tego organów, sąd ustanawia dla niej kuratora. Kurator powinien postarać się niezwłocznie o powołanie organów osoby prawnej, a w razie potrzeby o jej likwidację. W tym miejscu podkreślenia wymaga, że przepis art. 31 § 1 P.p.s.a. stanowi odzwierciedlenie regulacji zawartych w art. 70 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 1822 ze zm., dalej: K.p.c.). Tryb postępowania, w ramach którego następuje ustanowienie kuratora dla osoby prawnej unormowany został w przepisie art. 603 K.p.c. W myśl art. 603 § 1 K.p.c. w brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 37 ustawy z dnia 17 grudnia 2009 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2010 r. Nr 7, poz. 45, dalej: ustawa nowelizująca), kuratora dla osoby prawnej ustanawia sąd rejestrowy, w którego okręgu osoba ta ma lub miała ostatnią siedzibę. Sąd może wszcząć postępowanie z urzędu (art. 603 § 2 k.p.c.). Przed wejściem w życie ustawy nowelizującej art. 603 K.p.c. stanowił, że kuratora dla osoby prawnej ustanawia sąd opiekuńczy, w którego okręgu osoba ta ma lub miała ostatnią siedzibę. Brzmienie tego przepisu było wówczas zharmonizowane z brzmieniem art. 70 § 1 K.p.c., w którym jest mowa o zwróceniu się o ustanowienie przedstawiciela ustawowego do sądu opiekuńczego, a którego - jak już wspomniano - odzwierciedleniem w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest cytowany wyżej art. 31 § 1 P.p.s.a. Po nowelizacji art. 603 K.p.c. brak już takiej harmonii, niemniej - jak przyjęto w postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 11 grudnia 2015 r., w sprawie III CSK 15/15 (publ. Lex Omega nr 1962526) - dyrektywy systemowe i funkcjonalne przemawiają za przyjęciem, że w odniesieniu do osób prawnych użyte w art. 70 § 1 K.p.c. pojęcie sądu opiekuńczego obejmuje także sąd rejestrowy. Innymi słowy, dla osób prawnych sądem opiekuńczym - w rozumieniu art. 70 § 1 K.p.c. - jest sąd rejestrowy. W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 42 § 1 i 2 K.c. w związku z art. 603 § 1 K.p.c. oraz art. 31 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej: P.p.s.a.), postanowił zwrócić się do Sądu Rejonowego w K. XII Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego o ustanowienie dla skarżącej Spółki kuratora w celu podjęcia przez niego starań w zakresie powołania jej zarządu, ewentualnie jej likwidacji.