Sygnatura
I FSK 504/22
Wyrok NSA z 1 lipca 2022 r., I FSK 504/22 – podatek od towarów i usług
Wynik
Oddalono skargę kasacyjną
- Sąd
- Naczelny Sąd Administracyjny
- Data orzeczenia
- 1 lipca 2022
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Hieronim Sęk, Sędzia NSA Izabela Najda-Ossowska, Sędzia del. WSA Elżbieta Olechniewicz (sprawozdawca), po rozpoznaniu w dniu 1 lipca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej O. sp. z o.o. z siedzibą w T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 11 czerwca 2021 r. sygn. akt I SA/Gl 1084/20 w sprawie ze skargi O. sp. z o.o. z siedzibą w T. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia 30 czerwca 2020 r. nr [...] w przedmiocie przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych odwołania od decyzji określającej zobowiązanie w podatku od towarów i usług 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od O. sp. z o.o. z siedzibą w T. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. kwotę 360 (słownie: trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
1. Wyrok Sądu pierwszej instancji. 1.1. Zaskarżonym wyrokiem z dnia 11 czerwca 2021 r., sygn. akt I SA/Gl 1084/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, po rozpoznaniu skargi O. sp. z o.o. w T. (dalej: Strona lub Skarżący) na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. (dalej: organ drugiej instancji lub DIAS) z dnia 30 czerwca 2020 r. w przedmiocie przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych odwołania, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, ze zm., dalej: p.p.s.a.), oddalił skargę (opisany wyrok i powołane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są na: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). 1.2. Z uzasadnienia wyroku Sądu pierwszej instancji wynika, że zaskarżonym postanowieniem DIAS, po rozpatrzeniu odwołania Skarżącej, utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia 22 października 2019 r. odmawiające Stronie przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych odwołania Skarżącej z dnia 20 maja 2019 r. od decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w [...] (dalej: organ pierwszej instancji) z dnia 6 maja 2019 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za styczeń 2014 r. 1.3. W uzasadnieniu wyroku Sąd pierwszej instancji ustalił, że decyzją z dnia 6 maja 2019 r. organ pierwszej instancji określił Skarżącej zobowiązanie w podatku od towarów i usług za styczeń 2014 r. Odwołanie od powyższej decyzji złożyła Skarżąca. Ponieważ odwołanie nie było podpisane, pismem z dnia 11 czerwca 2019r., na podstawie art. 169 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r., poz. 900 ze zm., dalej Ordynacja podatkowa) organ odwoławczy wezwał Skarżącą do uzupełnienia braków formalnych odwołania, przez jego podpisanie przez osobę uprawnioną do reprezentacji Strony lub osobę upoważnioną do działania w jej imieniu, w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia odwołania bez rozpoznania. Powyższe wezwanie doręczono dnia 17 czerwca 2019 r. pod adresem siedziby Skarżącej (będącym jednocześnie miejscem zamieszkania prezesa zarządu Strony), do rąk R. C. – męża prezes zarządu Skarżącej, który podjął się odbioru przesyłki i zobowiązał się ją przekazać żonie. Strona nie uzupełniła braków formalnych w zakreślonym terminie w związku z czym postanowieniem z dnia 10 lipca 2019 r. DIAS pozostawił odwołanie bez rozpatrzenia. W zażaleniu na ww. postanowienie Strona z ostrożności procesowej zawarła także wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych odwołania, składając jednocześnie odwołanie podpisane przez uprawnioną osobę. Strona argumentowała, iż przy kompletowaniu korespondencji doszło do oczywistej pomyłki, w wyniku której osoba odpowiedzialna za jej wysyłkę omyłkowo nadała niepodpisane odwołanie, a właściwe pismo pozostawiła w aktach. Skarżąca wskazała również, że nie otrzymała wezwania z dnia 11 czerwca 2019 r. do usunięcia braków formalnych, gdyż osoba, która je odebrała w dniu 17 czerwca 2019r. nie była uprawniona do tego i nie przekazała wezwania właściwej osobie. Strona wyjaśniła, iż w tamtym czasie doszło do zmian organizacyjnych, obejmujących także sposób odbioru korespondencji w siedzibie podmiotu. Zmianie uległ także skład osobowy zarządu, co zostało ujawnione w Krajowym Rejestrze Sądowym w dniu 31 maja 2019 r. Na tej podstawie Skarżąca podniosła, że przedmiotowe wezwanie nie zostało jej doręczone. Strona zarzuciła ponadto zaniechanie doręczenia wezwania umocowanemu do działania w jej imieniu pełnomocnikowi w osobie adwokata K. S. Dodatkowo wniesiono o przesłuchanie członka zarządu Spółki – P. M., na okoliczność zmiany sposobu odbioru korespondencji, zmian osobowych u Skarżącej, niedoręczenia Stronie - do dnia złożenia zażalenia - wezwania z dnia 11 czerwca 2019 r. oraz braku zawinienia Skarżącej w nieuzupełnieniu braków formalnych odwołania. DIAS postanowieniem z dnia 22 października 2019 r. odmówił przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych odwołania. W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy wyjaśnił, że Strona nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminowi. W tym zakresie podniesiono, że wezwanie zostało doręczone na adres wskazany w KRS-ie oraz podany w odwołaniu. Ponadto odbioru dokonała osoba przebywająca w siedzibie Skarżącej i była to ta sama osoba, która następnie potwierdziła otrzymanie przez Stronę postanowienia o pozostawieniu odwołania bez rozpatrzenia. Co więcej, jak zauważył organ, wspomniane postanowienie zostało przekazane członkowi zarządu P. M., gdyż przyznał on, że o wezwaniu z dnia 11 czerwca 2019 r. dowiedział się z owego rozstrzygnięcia, a następnie z zachowaniem 7-dniowego terminu złożył zażalenie. W tej sytuacji, zdaniem organu, ewentualny brak upoważnienia dla tej osoby do odbioru korespondencji nie przesądza o bezskuteczności doręczenia. Jak bowiem podkreślono, to na Stronie ciąży obowiązek wykazania, że dowód doręczenia korespondencji nie potwierdza faktu prawidłowego doręczenia. Tymczasem poza negowaniem tego faktu, Skarżąca nie poprała swego twierdzenia żadnymi dowodami. Zauważono także, że gdyby nie udzielono osobie tej umocowania do odbioru pism Strony, to powinna ona odmówić przyjęcia korespondencji kierowanej do Skarżącej, udzielając stosownych wyjaśnień i informacji, co w sprawie nie miało miejsca. Organ uznał wniosek o przesłuchanie członka zarządu Skarżącej P. M. za nieuprawniony, a ewentualne zeznania tej osoby za nieistotne w świetle ustalonego w niniejszej sprawie stanu faktycznego. Natomiast w kwestii występowania w sprawie fachowego pełnomocnika, który był umocowany do reprezentacji Strony, w tym do odbioru korespondencji, organ stwierdził, że nie potwierdzają tego akta sprawy. Od momentu wszczęcia wobec Skarżącej postępowania podatkowego w sprawie podatku od towarów i usług za styczeń 2014 r. do organu nie wpłynęło żadne pełnomocnictwo szczególne, a w Centralnym Rejestrze Pełnomocnictw Ogólnych brak informacji o ustanowieniu pełnomocnika ogólnego. W związku z tym DIAS uznał, że Skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w niedochowaniu terminu do uzupełnienia braku formalnego. W wyniku rozpatrzenia zażalenia Strony organ drugiej instancji zaskarżonym postanowieniem z dnia 30 czerwca 2020 r. podtrzymał powyższe stanowisko. 1.4. Sąd pierwszej instancji powołanym na wstępnie wyrokiem uznał skargę za niezasadną. Sąd stwierdził, że kwestia prawidłowości doręczenia Stronie wezwania z dnia 11 czerwca 2019 r. była przedmiotem badania przez WSA w Gliwicach w sprawie, w której zapadł w dniu 10 grudnia 2020 r. wyrok o sygn. akt I SA/Gl 14/20. Dotyczył on postanowienia DIAS z dnia 22 października 2019 r., którym organ utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia 10 lipca 2019 r. o pozostawieniu bez rozpatrzenia odwołania Strony z dnia 20 maja 2019 r. od decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w [...] z dnia 6 maja 2019 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za styczeń 2014 r. W związku z tym w rozważaniach zawartych w uzasadnieniu wyroku wydanego w tej sprawie Sąd posłużył się przedstawioną we wskazanym orzeczeniu argumentacją, którą skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podzielił. Reasumując, Sąd pierwszej instancji stwierdził, że Skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uzupełnieniu braku formalnego odwołania z naruszeniem 7-dniowego terminu. Nie wykazano, aby spełnione zostały przesłanki z art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej, co w konsekwencji uzasadniało odmowę przywrócenia terminu do uzupełnienia wspomnianego braku formalnego odwołania. Zdaniem Sądu przeprowadzenie wnioskowanego przez Stronę dowodu z przesłuchania członka zarządu nie mogło wpłynąć na treść rozstrzygnięcia, gdyż przesłuchanie to miało wykazać wystąpienie zmian w sposobie odbioru korespondencji, zmian osobowych u Skarżącej, nieprzekazania Stronie pisma z dnia 11 czerwca 2019 r. oraz brak zawinienia Skarżącej w nieuzupełnieniu braków formalnych odwołania. WSA zauważył, że co do zasady nie negowano zaistnienia wskazywanych zmian, jednak ich zaistnienie nie mogło uzasadniać twierdzenia o braku zawinienia w niedochowaniu ustawowego terminu. Sąd zgodził się z organem, że wezwanie z dnia 11 czerwca 2019 r., jak również postanowienie o pozostawieniu odwołania bez rozpatrzenia, odebrane zostało przez tę samą osobę. Strona natomiast kwestionuje doręczenie tej pierwszej, przyjmując prawidłowość tej drugiej, nie wyjaśniając czym jest to podyktowane. Ponadto Skarżąca na każdym etapie postępowania mogła przedstawić okoliczności, które miałyby stanowić o zasadności jej twierdzenia o braku winy w niezachowaniu terminu na usunięcie braku formalnego odwołania, czego jednak nie uczyniła. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa i oddalił skargę. 2. Skarga kasacyjna. 2.1. Powyższy wyrok został zaskarżony w całości. W skardze kasacyjnej Skarżąca, na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a., zarzuciła zaskarżonemu wyrokowi: a) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 151 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez nieskuteczne doręczenie Stronie jako osobie prawnej wezwania do uzupełnienia braków formalnych. Niezgodne z prawem uznanie przez organ, że doszło do właściwego doręczenia, podczas gdy osoba odbierająca pismo zaadresowane dla Strony nie była nigdy upoważniona do takiego odbioru, ani nie była nigdy pracownikiem Strony czy osobą zasiadającą w organach Skarżącej, w związku z czym nie doszło do prawidłowego doręczenia w trybie przewidzianym przez art. 151 § 1 Ordynacji podatkowej pisma wzywającego Stronę do uzupełnienia braków formalnych odwołania z dnia 20 maja 2019 r.; b) naruszenie art. 162 § w zw. z art. 163 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez niewłaściwe ich zastosowanie i nie przywrócenie Stronie terminu do uzupełnienia braków formalnych odwołania pomimo uprawdopodobnienia przez Skarżącą okoliczności, że do niedochowania terminu doszło bez winy Strony, a z winy osoby trzeciej, tj. odbierającej pismo, pomimo, że w dniu otrzymania przez nią przesyłki nie była ona upoważniona przez Skarżącą do jej odbioru, co spowodowało spóźnione złożenie odwołania; c) naruszenie art. 180 § 1 w zw. z art. 187 § 1 w zw. z art. 188 z art. 191 Ordynacji podatkowej polegające na: - nieprawidłowym przeprowadzeniu postępowania dowodowego z pominięciem istotnego dowodu w postaci przesłuchania członka zarządu P. M. na okoliczność niezawinienia przez Stronę terminu do wniesienia podania dotyczącego uzupełnienia braków formalnych odwołania co spowodowało błąd w ustaleniach faktycznych sprawy i nie przywrócenie Stronie terminu do uzupełnienia braków formalnych, - błędnej ocenie dowodów i sformułowaniu nielogicznych i niczym niepopartych wniosków, że skoro [...] R. C. odebrał jedną przesyłkę zaadresowaną do Skarżącej i przekazał ją prawidłowo Stronie, to każde inne, w tym również przedmiotowe pismo z dnia 11 czerwca 2019 r. (odebrane przez niego w dniu 17 czerwca 2019 r.) było przekazane Stronie; nielogiczne jest twierdzenie organu, że jedna czynność dokonana wcześniej może "uzdrowić" następną w sytuacji, kiedy nigdy nie zostało zaakceptowane przez zarząd Skarżącej, aby taka osoba dokonywała odbioru korespondencji zaadresowanej do Strony, - nie wzięcie pod uwagę przez organ podatkowy, a następnie przez WSA w Gliwicach, istotnych okoliczności mających znaczenie dla sprawy, dotyczących zmian osobowych w zarządzie Skarżącej oraz w sposobie jej zarządzania, gdyż ówczesna prezes zarządu T. C. złożyła skuteczną rezygnację, a nowym członkiem zarządu został P. M. Zmiana zarządu miała również wpływ na sposób odbierania korespondencji, gdyż była związana z brakiem zaufania osobom, które ten odbiór do tej pory robiły, - organ błędnie ustalił, a WSA w Gliwicach nie dostrzegł, że osoba odbierająca (R. C.) pismo w dniu 17 czerwca 2019 r. była upoważniona do jego odbioru, a doręczenie uznał za prawidłowe. W skardze kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi oraz o zasądzenie kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Strona wniosła o nie przeprowadzanie rozprawy. 2.2. DIAS w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. 2.3. Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 182 § 2 p.p.s.a., z którego wynika, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. W niniejszej sprawie Strona zrzekła się rozprawy, zaś organ w wyżej wskazanym terminie, nie żądał jej przeprowadzenia. 3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. 3.1. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej (podstaw kasacyjnych), chyba że zachodzą przesłanki nieważności postępowania sądowego, wymienione w § 2 powołanego artykułu. Takiego rodzaju przesłanek w niniejszej sprawie z urzędu nie odnotowano. Podobnie w trybie tym nie ujawniono podstaw do odrzucenia skargi ani umorzenia postępowania przed sądem pierwszej instancji, które obligowałyby Naczelny Sąd Administracyjny do wydania postanowienia przewidzianego w art. 189 p.p.s.a. 3.2. Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie. 3.3. Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie była odpowiedź na pytanie czy Skarżąca spełniła przesłanki do tego, aby przywrócić jej termin do uzupełnienia braków formalnych odwołania od decyzji organu pierwszej instancji z dnia 6 maja 2019 r. określającej Stronie zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za styczeń 2014 r. 3.4. Należy przy tym podkreślić, że równolegle toczyła się sprawa, dotycząca ustalenia, czy wezwanie organu odwoławczego z dnia 11 czerwca 2019 r. do uzupełnienia braków formalnych odwołania Skarżącej od ww. decyzji organu pierwszej instancji zostało doręczone Stronie w prawidłowy sposób, a w konsekwencji, czy słusznie organ odwoławczy pozostawił je bez rozpatrzenia ze względu na nieuzupełnienie braków formalnych odwołania w przewidzianym do tego terminie. W tej sprawie WSA w Gliwicach wydał w dniu 10 grudnia 2020 r. wyrok o sygn. akt I SA/Gl 14/20 oddalający skargę Strony (na co zasadnie zwrócił uwagę Sąd pierwszej instancji orzekający w niniejszej sprawie), co do którego Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 2 grudnia 2021 r. o sygn. akt I FSK 2096/21 oddalił skargę kasacyjną Strony. Co istotne w wyroku tym NSA wyraźnie stwierdził, że w ww. sprawie nie doszło do naruszenia art. 151 § 1 Ordynacji podatkowej, przez przyjęcie przez organ podatkowy oraz przez Sąd pierwszej instancji, że R. C. był osobą uprawnioną do odbioru korespondencji adresowanej do Skarżącej. NSA wskazał bowiem, że z okoliczności sprawy wynikało, że R. C. – mąż prezes zarządu - nie po raz pierwszy odbierał pisma skierowane do Skarżącej, przy czym organy Strony nigdy nie kwestionowały skuteczności tych doręczeń, co stwarzało podstawę do przyjęcia, że odbioru przesyłek dokonywała osoba uprawniona. Sąd zwrócił uwagę, że doręczający korespondencję listonosz miał podstawy do uznania, że dokonująca odbioru osoba jest upoważniona do odbioru pism. Jak stwierdził NSA, w sytuacji zatem, kiedy przedtem nie kwestionowano uprawnienia do odbioru korespondencji, to w tym przypadku zakwestionowanie tych uprawnień nie mogło odnieść oczekiwanego skutku. Jeżeli bowiem poczta doręcza przesyłkę sądową stronie będącej spółką z ograniczoną odpowiedzialnością, która nie ma ustanowionego pełnomocnika procesowego, to należy uznać, że potwierdzenie odbioru tej przesyłki w siedzibie spółki przez osobę, która zazwyczaj odbiera korespondencję jest skuteczne, chyba że okoliczności wskazywałyby na brak upoważnienia tej osoby do jej kwitowania, co nie zachodziło w sprawie niniejszej. NSA w ww. wyroku za chybione uznał zarzuty skargi kasacyjnej, w których argumentowano, że zmiany w składzie osobowym zarządu Skarżącej wpływały na skuteczność doręczenia wezwania do uzupełnienia braków formalnych odwołania. Zmiany w składzie organów osoby prawnej bez dokonania zmiany w zakresie osób uprawnionych, upoważnionych lub posiadających pełnomocnictwo do odbioru korespondencji, pozostają bez wpływu na skuteczność dokonywanych doręczeń. Sama bowiem zmiana w składzie osobowym organów spółki nie jest tożsama ze zmianą osób uprawnionych do odbioru korespondencji. Ponadto, pomimo "jawności i powszechności tych zmian", to nie na organie podatkowym, lecz na Skarżącej spoczywał obowiązek poinformowania o zmianie dotyczącej składu osobowego organu zarządzającego, z którą wiąże się zmiana zasad kierowania i odbierania korespondencji u danej osoby prawnej. O powyższym fakcie Skarżąca powinna także poinformować właściwy urząd pocztowy, który dokonywał doręczeń. Powyższe czynności wiążą się bowiem z dochowaniem należytej staranności, jakiej należy wymagać od podmiotu dbającego o własne interesy, a za brak ich wykonania nie można winić pozostałych uczestników postępowania. Z akt sprawy, a także z informacji uzyskanej z pisma z dnia 5 września 2019 r. z Poczty Polskiej nie wynikało jednak, aby Skarżąca poinformowała właściwe organy i urzędy o "zmianach dotyczących sposobu odbierania korespondencji". NSA uznał więc, że to na Skarżącej spoczywał obowiązek takiego zorganizowania odbioru korespondencji, aby w jej siedzibie dokonywała tego osoba uprawniona, a także to na niej ciążył obowiązek wykazania, że dowód doręczenia korespondencji nie potwierdzał faktu prawidłowego doręczenia. Poza twierdzeniami niepopartymi żadnymi dowodami, Skarżąca w niniejszej sprawie tego nie wykazała. Ponadto, zdaniem Sądu drugiej instancji, bezspornym w sprawie pozostawało, że przesyłka została odebrana przez R. C., który podjął się odbioru korespondencji adresowanej do Skarżącej, pod adresem zarejestrowanym jako siedziba Skarżącej. Bez znaczenia przy tym pozostaje okoliczność, że adres ten jest adresem tożsamym z miejscem zamieszkania ówczesnej prezes Skarżącej. Gdyby, jak twierdziła Skarżąca, R. C. nie był uprawniony do odbioru kierowanych do niej pism, to powinien on odmówić przyjęcia takiej korespondencji, udzielając stosownych wyjaśnień i informacji, co w sprawie nie miało miejsca. 3.5. Powyższe odwołanie się do uzasadnienia wyroku NSA z dnia 2 grudnia 2021r. jest istotne z uwagi na to, że autor skargi kasacyjnej wniesionej w niniejszej sprawie sformułował zarzuty dotyczące postępowania zakończonego ww. wyrokiem NSA. W związku z tym zarzuty te, jako nie dotyczące tej sprawy, nie podlegały ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w tej sprawie. Ponadto przypomnieć należy, że zgodnie z art. 170 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Wyrażona w art. 170 p.p.s.a. istota mocy wiążącej prawomocnego orzeczenia sądu sprowadza się do tego, że organy państwowe i sądy muszą brać pod uwagę fakt istnienia i treść prawomocnego orzeczenia sądu oraz ogół skutków prawnych z niego wynikających. W sytuacji, gdy zachodzi związanie prawomocnym orzeczeniem sądu i ustaleniami faktycznymi, które legły u jego podstaw, niedopuszczalne jest w innej sprawie o innym przedmiocie dokonywanie ustaleń i ocen prawnych sprzecznych z prawomocnie osądzoną sprawą. Rozstrzygnięcie zawarte w prawomocnym orzeczeniu stwarza stan prawny taki, jaki z niego wynika. Sądy rozpoznające między tymi samymi stronami inny spór muszą przyjmować, że dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak przyjęto w prawomocnym, wcześniejszym wyroku. Stanowisko przeciwne, uznające możliwość czynienia przez organy administracji publicznej ustaleń sprzecznych z treścią prawomocnego orzeczenia sądu, jest nie do pogodzenia z wypływającą z art. 2 Konstytucji RP zasadą demokratycznego państwa prawnego oraz określoną w art. 7 Konstytucji RP zasadą legalizmu. 3.6. Przechodząc zaś do istoty sporu zaistniałego w niniejszej sprawie należy wskazać, że zgodnie z art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej w razie uchybienia terminowi należy go przywrócić na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (art. 162 § 2 Ordynacji podatkowej). W związku z tym, jak prawidłowo podał Sąd pierwszej instancji, przywrócenie terminu obwarowane jest spełnieniem czterech przesłanek, które muszą być spełnione łącznie, a brak którejkolwiek wyklucza możliwość przywrócenia terminu. Prawidłowo też Sąd ten ocenił, że w niniejszej sprawie Skarżąca nie uprawdopodobniła braku swej winy w uchybieniu terminowi do uzupełnienia braków formalnych odwołania. 3.7. Biorąc pod uwagę wcześniejsze wywody odnośnie do zarzutów skargi kasacyjnej nie dotyczących niniejszej sprawy należy przyjąć, że do rozpoznania pozostał zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 180 § 1 w zw. z art. 187 § 1 w zw. z art. 188 z art. 191 Ordynacji podatkowej poprzez "nie wzięcie pod uwagę przez organ podatkowy, a następnie przez WSA w Gliwicach istotnych okoliczności mających znaczenie dla sprawy, dotyczących zmian osobowych w zarządzie Skarżącej oraz w sposobie jej zarządzania, gdyż ówczesna prezes zarządu T. C. złożyła skuteczną rezygnację, a nowym członkiem zarządu został P. M. Zmiana zarządu miała również wpływ na sposób odbierania korespondencji, gdyż była związana z brakiem zaufania osobom, które ten odbiór do tej pory robiły". Odnosząc się do tego zarzutu należy stwierdzić, że nie zasługuje on na uwzględnienie. Jak to już zostało wskazane w ww. wyroku NSA z dnia 2 grudnia 2021 r. i pozostaje aktualne również w tej sprawie, to na Skarżącej spoczywał obowiązek takiego zorganizowania odbioru korespondencji, aby w jej siedzibie dokonywała tego osoba uprawniona. Powinnością Strony jest zapewnienie właściwej obsługi kancelaryjnej (m.in. przyjmowanie i wysyłanie korespondencji). Wszelkie zaniedbania, czy też uchybienia organizacyjne obciążają Stronę. Zatem w żadnym razie o braku winy w dopełnieniu wymogów procesowych nie mogą stanowić nieprawidłowości organizacyjne oraz zaniedbania jej pracowników (zob. wyrok NSA z dnia 30 marca 2017 r. sygn. akt II FSK 3462/16 – zasadnie przywołany przez Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku). Co więcej, zmiany osobowe w organach spółki nie mogą również paraliżować jej działalności. Zarząd jest odpowiedzialny za takie zorganizowanie procesu działania spółki, aby było możliwe bieżące prowadzenie działalności, a w tym również uczestnictwo w toczących się z udziałem spółki postępowaniach (zob. wyrok NSA z dnia 8 listopada 2019 r. sygn. akt I FSK 1605/19). W związku z tym argumentacja dotycząca zmian osobowych w zarządzie Skarżącej oraz w sposobie jej zarzadzania jest niewystarczająca do uznania, że Strona uchybiła terminowi do uzupełnienia braków formalnych odwołania bez własnej winy. 3.8. Niezasadny też okazał się zarzut naruszenia ww. przepisów postępowania polegający na pominięciu istotnego dowodu w postaci przesłuchania członka zarządu P. M. na okoliczność niezawinienia przez Stronę terminu do wniesienia podania dotyczącego uzupełnienia braków formalnych odwołania co spowodowało błąd w ustaleniach faktycznych sprawy i nie przywrócenie Stronie terminu do uzupełnienia braków formalnych. Sąd pierwszej instancji, odnosząc się do tego zarzutu, zasadnie wskazał, że przeprowadzenie tego dowodu nie mogło wpłynąć na treść rozstrzygnięcia. Zgodnie z wnioskiem dowodowym przesłuchanie to miało wykazać wystąpienie zmian w sposobie odbioru korespondencji, zmian osobowych w Spółce, nieprzekazania Spółce pisma z dnia 11 czerwca 2019 r. oraz brak zawinienia Skarżącej w nieuzupełnieniu braków formalnych odwołania. Okoliczności te – jak wskazano powyżej - nie mogły uzasadniać twierdzenia o braku zawinienia w niedochowaniu ustawowego terminu. 3.9. Z powyższych względów zarzuty skargi kasacyjnej należało uznać za niezasadne. 3.10. W związku z tym, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono natomiast na podstawie art. 209, art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 w zw. z art. 207 § 1 p.p.s.a. Elżbieta Olechniewicz Hieronim Sęk Izabela Najda-Ossowska Sędzia WSA (del.) Sędzia NSA Sędzia NSA
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 4 kwietnia 2022
- Symbol z opisem
- 6110 Podatek od towarów i usług
- Hasła tematyczne
- Podatek od towarów i usług
- Skarżony organ
- Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
- Sędziowie
- Elżbieta Olechniewicz /sprawozdawca/ Hieronim Sęk /przewodniczący/ Izabela Najda-Ossowska
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
art. 151 · Dz.U. 2019 poz. 2325
- Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
art. 151 par. 1, art. 162, art. 163 par. 1, art. 180 par. 1, art. 187 par. 1, art. 188, art. 191 · Dz.U. 2019 poz. 900
Inne orzeczenia w tej sprawie
Powiązane dokumenty
Sygnatura: I SA/Wr 106/21 · 1 lipca 2022
Wyrok WSA we Wrocławiu z 1 lipca 2022 r., I SA/Wr 106/21 – podatek od towarów i usług
Sygnatura: I SA/Ol 284/22 · 1 lipca 2022
Postanowienie WSA w Olsztynie z 1 lipca 2022 r., I SA/Ol 284/22 – podatek od towarów i usług
Sygnatura: I FSK 1677/18 · 1 lipca 2022
Wyrok NSA z 1 lipca 2022 r., I FSK 1677/18 – podatek od towarów i usług
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny