I FSK 426/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Grażyna Jarmasz, , , po rozpoznaniu w dniu 12 czerwca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej E. Sp. z o.o. w M. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 listopada 2013 r., sygn. akt III SA/Wa 1848/13 w sprawie ze skargi E. Sp. z o.o. w M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 7 maja 2013 r., nr [...] w przedmiocie zabezpieczenia na majątku podatnika przybliżonego zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2007, 2008, 2009, 2010 r. postanawia oddalić skargę kasacyjną.

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 6 listopada 2013 r., sygn. akt III SA/Wa 1848/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę E. Sp. z o.o. w M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 7 maja 2013 r. w przedmiocie zabezpieczenia na majątku podatnika przybliżonego zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2007, 2008, 2009 i 2010 r. W uzasadnieniu postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, że na podstawie zarządzenia z 24 lipca 2013 r. pełnomocnik skarżącej został wezwany do uzupełnienia braków formalnych skargi z 26 czerwca 2013 r. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 7 maja 2013 r., nr [...], przez złożenie w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, oryginału lub potwierdzonej za zgodność z oryginałem kserokopii pełnomocnictwa procesowego do działania w imieniu skarżącej przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi oraz oryginału lub poświadczonej za zgodność z oryginałem kserokopii dokumentu, z którego wynikałoby umocowanie osób, które udzieliły pełnomocnictwa do reprezentacji spółki w dacie jego udzielenia. Wezwanie zawierało pouczenie, że nieusunięcie braków formalnych skargi we wskazanym terminie spowoduje jej odrzucenie. Wezwanie doręczono pełnomocnikowi skarżącej 13 sierpnia 2013 r. Przy piśmie z 20 sierpnia 2013 r. pełnomocnik nadesłał poświadczone za zgodność z oryginałem pełnomocnictwo do działania w imieniu skarżącej w sprawie postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w W. z 19 czerwca 2013 r. m.in. przed sądami administracyjnymi obu instancji oraz poświadczony za zgodność z oryginałem odpis aktualny spółki z rejestru przedsiębiorców z KRS-u. Odwołując się do art. 49 § 1 i art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako "P.p.s.a.") Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, że brak formalny skargi nie został uzupełniony w wyznaczonym terminie, bowiem na wezwanie zostało nadesłane pełnomocnictwo do działania w innej sprawie, a w konsekwencji zostały spełnione przesłanki do odrzucenia skargi z art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. W skardze kasacyjnej od powyższego postanowienia strona wniosła o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, zarzucając mu naruszenie: 1) art. 49 § 1 P.p.s.a., art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm., dalej jako "P.u.s.a.") oraz art. 45 Konstytucji RP przez niepełne sformułowanie wezwania do usunięcia braków formalnych skarg, 2) art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. przez odrzucenie skarg pomimo nieprawidłowego wezwania do usunięcia ich braków formalnych, 3) art. 45 Konstytucji RP przez odrzucenie skargi bez bezpośredniego wezwania strony do jej podpisania, co pozbawia stronę prawa do sądu. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor stwierdził, że Sąd nie wskazał precyzyjnie, o którą skargę chodzi, przez opis, czego dotyczy skarga, choć Sąd miał świadomość, że skarżąca wniosła więcej niż jedną skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej i w obu wypadkach pełnomocnikiem jest ta sama osoba. Zdaniem strony ograniczenie się do podania dat i numeru sprawy nadanego przed organem (numery początkowe obu decyzji są identyczne) nie jest wystarczająco precyzyjne i może prowadzić do omyłki. Nadto pełnomocnik strony wskazał, że nieuzupełnienie braków formalnych przez pełnomocnika zobowiązuje Sąd do wezwania strony do uzupełnienia braków formalnych skargi (jej podpisania), co w sprawie nie miało miejsca. Strona zwróciła też uwagę, że w literaturze i judykaturze wskazuje się, że w praktyce istnieje czasem konieczność ponownego wzywania strony do uzupełnienia lub poprawienia pisma, zatem Sąd mógł ponownie wezwać pełnomocnika do uzupełnienia braków formalnych skargi, skoro przedstawił on błędne pełnomocnictwo. Organ nie skorzystał z możliwości wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Argumenty mające w ocenie strony przemawiać za uchyleniem zaskarżonego postanowienia sprowadzają się do następujących kwestii: 1) wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi nie było wystarczająco precyzyjne, 2) skoro wezwanie zostało błędnie zrealizowane, powinno być powtórzone, 3) w przypadku nieuzupełnienia braku formalnego w postaci braku pełnomocnictwa strona powinna zostać bezpośrednio wezwana do podpisania skargi. W żadnej z tych trzech kwestii Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela stanowiska strony. Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutu nieprecyzyjnego sformułowania wezwania – w zakresie wskazania, której skargi mają dotyczyć dostrzeżone przez sąd braki formalne – należy zauważyć, że ze znajdującego się w aktach sprawy wezwania (k. 16) wynika, że skarga, co do której stwierdzono istnienie braków formalnych, w tym braku dokumentu pełnomocnictwa, została oznaczona jako "skarga z dnia 26.06.2013 r. na decyzję nr [...] z dnia 7 maja 2013 r.". Istotnie, jak zaznaczyła strona, nie podano przedmiotu sprawy (opisu, czego dotyczy skarga), tj. nie wskazano w wezwaniu, że chodzi o skargę na decyzję w przedmiocie zabezpieczenia na majątku podatnika przybliżonego zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2007, 2008, 2009 i 2010 r., jednak wbrew ocenie strony nie pozbawia to wezwania precyzyjności koniecznej i wystarczającej do jego wypełnienia. Podanie daty i numeru zaskarżonego aktu, jak i daty wniesienia skargi, identyfikuje sprawę w sposób w zupełności wystarczający do zorientowania się przez pełnomocnika, której z prowadzonych przez niego spraw dotyczy wezwanie. To, że mniej więcej w tym samym czasie zawisła przed WSA w Warszawie druga ze spraw spółki, w której reprezentował ją ten sam pełnomocnik, nie wyklucza prawidłowego wykonania wezwania, jeśli wynika z niego niezbicie – a tak jest w sprawie – której skargi dotyczy (zwłaszcza, że zarówno daty skarg, jak i rodzaj rozstrzygnięć organu i daty ich wydania są różne w obu sprawach). Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela również stanowiska strony, że w okolicznościach sprawy należało wezwanie powtórzyć. Odwołanie się w tym względzie do stanów faktycznych przywołanych w innych orzeczeniach nie może być skuteczne, w zależności od przypadku może się bowiem okazać, że na tle danej, konkretnej sprawy będzie konieczne ponowne wzywanie strony do uzupełniania lub poprawiania pism (np. z uwagi na brak precyzji pierwszego wezwania bądź dostrzeżenie kolejnych braków), co jednak nie wpływa na ocenę co do braku takiej konieczności w niniejszej sprawie. Brak formalny skargi został zidentyfikowany precyzyjnie, jasno też w wezwaniu wskazano, której sprawy wezwanie to dotyczy, nadto podając i termin do wypełnienia wezwania i pouczenie co do konsekwencji jego niewypełnienia. Generalnie Sąd nie ma obowiązku do powtarzania wezwania, jeśli zostało ono bądź zignorowane, bądź – jak w okolicznościach sprawy – bez żadnej winy Sądu błędnie wypełnione. Obowiązek taki nie wynika ani z art. 49 § 1, ani z art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Nie można się wreszcie zgodzić z autorem skargi kasacyjnej, że w przedmiotowej sprawie nieuzupełnienie braku skargi w postaci pełnomocnictwa powinno skutkować wezwaniem strony do podpisania skargi. Formułując argumentację w tym zakresie pełnomocnik strony pomija jedną istotną okoliczność, a mianowicie to, że analiza orzecznictwa prezentującego analogiczny pogląd prowadzi do wniosku, iż przyczyną wzywania strony osobiście do podpisania skargi w omawianej sytuacji jest uznanie, że skarga nie została podpisana przez uprawnioną osobę i zawiera brak w tym względzie. W niniejszej sprawie nie mamy jednak do czynienia z taką sytuacją. Z akt sprawy wynika, że niewątpliwie osoba podpisana pod skargą była osobą uprawnioną do dokonania tej czynności (okoliczność ta nie jest przy tym również kwestionowana przez autora skargi kasacyjnej). Świadczy o tym przede wszystkim dołączony do akt sprawy – choć dopiero na etapie postępowania kasacyjnego – dokument pełnomocnictwa, z którego wynika, że umocowanie do działania w przedmiotowej sprawie pełnomocnik miał już na dzień sporządzania skargi (dokument pełnomocnictwa opatrzony został datą 24 czerwca 2013 r., natomiast skarga sporządzona została 26 czerwca 2013 r.). Trudno w takiej sytuacji uznać podpisaną pod skargą osobę za nieuprawnioną do złożenia w imieniu strony tego środka zaskarżenia. Samo niedołączenie na wezwanie Sądu prawidłowego pełnomocnictwa, w terminie w wezwaniu zakreślonym, nie czyni pełnomocnika osobą nieuprawnioną do podpisania skargi, lecz pełnomocnikiem, który – działając w imieniu strony – nie uzupełnił w terminie braku formalnego skargi, tj. na wezwanie Sądu nie wykazał swego umocowania, co z kolei upoważniało Sąd pierwszej instancji do zastosowania art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Z tych to względów skarga kasacyjna, jako niezawierająca usprawiedliwionych podstaw, podlegała oddaleniu zgodnie z art. 184 w zw. z art. 182 § 1 P.p.s.a.