I FSK 314/20

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący M. Niezgódka-Medek, Sędziowie I. Najda-Ossowska (spr.), D. Oleś, , po rozpoznaniu w dniu 16 lutego 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku Sędziego NSA Arkadiusza Cudaka o wyłączenie w sprawie ze skargi kasacyjnej L.-Miasto na prawach powiatu od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 17 grudnia 2019 r. sygn. akt I SA/Łd 61/18 w sprawie ze skargi L.-Miasto na prawach powiatu na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 22 listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług oraz nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do zwrotu a także stwierdzenia nadpłaty w przedmiotowym podatku za poszczególne miesiące od sierpnia do grudnia 2015 r. postanawia: wyłączyć sędziego NSA Arkadiusza Cudaka od orzekania w tej sprawie

Wnioskiem z 14 lutego 2023 r. sędzia NSA Arkadiusz Cudak działając na podstawie art. 19 w zw. z art. 21 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634, dalej, jako: P.p.s.a.) - wniósł o wyłączenie od orzekania w sprawie ze skargi kasacyjnej L.-Miasto na prawach powiatu od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 17 grudnia 2019 r. sygn. akt I SA/Łd 61/18 w sprawie ze skargi L.-Miasto na prawach powiatu na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z 22 listopada 2017 r., w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług oraz nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do zwrotu a także stwierdzenia nadpłaty w przedmiotowym podatku za poszczególne miesiące od sierpnia do grudnia 2015 r. Sędzia uzasadnił swój wniosek tym, że jego żona, [...] od roku 2022 do chwili obecnej jest radną Rady Miejskiej w L., a w latach 2014-2023 r. pełniła funkcję wiceprzewodniczącej Rady Miejskiej w L. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 18 § 1 P.p.s.a., sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach: w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki (art. 18 § 1 pkt 1); swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia (art. 18 § 1 pkt 2); osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli (art. 18 § 1 pkt 3); w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron (art. 18 § 1 pkt 4); w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą (art. 18 § 1 pkt 5); w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznawanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator (art. 18 § 1 pkt 6); dotyczących skargi na decyzję lub postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty wydanych w postępowaniu administracyjnym nadzwyczajnym, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczącym kontroli legalności decyzji albo postanowienia wydanych w postępowaniu administracyjnym zwyczajnym, brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie (art. 18 § 1 pkt 6a); w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej (art. 18 § 1 pkt 7). Również sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia objętego skargą o wznowienie postępowania, nie może orzekać co do tej skargi (§ 3). Jednocześnie zgodnie z treścią art. 19 P.p.s.a., niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18 P.p.s.a., sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Przepis art. 19 P.p.s.a. reguluje przypadek wyłączenia sędziego ze względu na istnienie przesłanki o tzw. względnym charakterze. Oznacza to konieczność oceny każdego konkretnego przypadku. Ustawodawca posługując się pojęciem "okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności", nałożył na sąd obowiązek zbadania, czy owa okoliczność w danej sprawie rzeczywiście istnieje. Wobec braku w tym zakresie kryteriów ustawowych, sąd musi kierować się zasadami doświadczenia życiowego, mając na uwadze fakt, że zgodnie z art. 21 i art. 22 § 2 P.p.s.a., to także do sędziego należy ocena, czy będzie mógł obiektywnie i bez skrępowania rozpoznać sprawę i wydać w niej orzeczenie. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki wyłączenia sędziego NSA Arkadiusza Cudaka z mocy prawa (art. 18 § 1 i 3 P.p.s.a.), jednakże mając na uwadze wniosek samego sędziego, który powołał się na okoliczność, że jego żona jest radną Rady Miejskiej w L. a sprawa dotyczy skargi kasacyjnej Miasta L. należało uznać wniosek za uzasadniony i wyłączyć sędziego Arkadiusza Cudaka od orzekania w sprawie o sygn. akt I FSK 314/20 na podstawie art. 19 P.p.s.a. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 22 § 1 i § 2 P.p.s.a. w związku z art. 193 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.