I FSK 282/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Arkadiusz Cudak (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 15 maja 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej sprawy ze skargi kasacyjnej S. Sp. z o.o. z siedzibą w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 9 sierpnia 2017 r. sygn. akt I SA/Kr 540/17 w sprawie ze skargi S. Sp. z o.o. z siedzibą w K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia 30 marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za II kwartał 2012 r. - III kwartał 2013 r. oraz poszczególne miesiące od kwietnia 2012 r. do września 2013 r. oraz listopad i grudzień 2013 r. postanawia zwrócić skargę kasacyjną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie w celu usunięcia dostrzeżonych braków.

Wyrokiem z 9 sierpnia 2017 r., sygn. akt I SA/Kr 540/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, ze zm.), dalej: p.p.s.a., oddalił skargę S. Sp. z o.o. (dalej: spółka lub skarżąca) na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. (dalej: organ) z 30 marca 2017 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe 2012 r. i 2013 r. Od powyższego wyroku skarżąca wniosła skargę kasacyjną. W wyniku wstępnego badania złożonej skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny dostrzegł braki uniemożliwiające nadanie sprawie dalszego biegu. Z akt sprawy wynika, że wnosząc skargę kasacyjną skarżąca działała przez pełnomocnika - radcę prawnego T. T. W celu wykazania istnienia umocowania ww. osoby do działania w imieniu spółki m. in. przed Naczelnym Sądem Administracyjnym do skargi kasacyjnej załączono: pełnomocnictwo procesowe z 26 kwietnia 2017 r., udzielone radcy prawnemu T. T. przez J. S. występującego w charakterze prezesa zarządu spółki, wydruk informacji odpowiadającej odpisowi aktualnemu z Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego (dalej: KRS) wg stanu na 11 października 2010 r. (tj. na dzień wniesienia skargi kasacyjnej) oraz uwierzytelnioną kopię protokołu Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników spółki z 25 kwietnia 2017 r., na którym to zgromadzeniu, Uchwałą nr 1/4/2014 w sprawie powołania zarządu spółki, stanowisko prezesa zarządu zostało powierzone J. S. Z treści wspomnianej informacji z KRS wynika jednak, że na moment wniesienia skargi kasacyjnej skutki tej uchwały nie zostały ujawnione w KRS, a skarżąca nie posiada obsadzonego organu uprawnionego do jej reprezentowania. Informację tę potwierdził także pełnomocnik skarżącej w piśmie z 19 kwietnia 2018 r., w którym wskazał również, że 9 października 2017 r., a więc przed wniesieniem skargi kasacyjnej, J. S. złożył oświadczenie o rezygnacji z pełnienia funkcji prezesa zarządu spółki. Zgodnie z art. 34 p.p.s.a. strony i ich organy lub przedstawiciele ustawowi mogą działać przed sądem osobiście lub przez pełnomocników. Działanie przez pełnomocnika może jednakże dotyczyć strony, która sama ma możliwość działania. Ustawodawca wykluczył bowiem możliwość prowadzenia postępowania sądowego z udziałem osoby prawnej - jako strony - w sytuacji, gdy nie posiada ona umocowanego do działania za nią organu. Gdy sytuacja taka dotyczy strony skarżącej i istnieje na etapie wnoszenia skargi, stanowi podstawę do odrzucenia skargi (art. 58 § 1 pkt 5 p.p.s.a.). Gdy stan ten zaistnieje natomiast w toku postępowania, uzasadnia jego zawieszenie (art. 124 § 1 pkt 2 p.p.s.a.), niezależnie od pozycji procesowej strony. Zachodzi zatem ścisłe powiązanie możliwości korzystania przez osobę prawną z atrybutu zdolności procesowej z posiadaniem organu uprawnionego do działania. Brak takiej zdolności uniemożliwia zaś wszczęcie postępowania, stanowi przeszkodę w prowadzeniu już zainicjowanego postępowania i skutkuje nieważnością postępowania w przypadku jego przeprowadzenia (art. 183 § 2 pkt 2 p.p.s.a.). Z przedstawionych powyżej okoliczności faktycznych wynika, że już w momencie wniesienia skargi kasacyjnej (11 października 2017 r.) w składzie organów skarżącej zachodziły braki uniemożliwiające jej działanie. J. S. zrezygnował bowiem z funkcji prezesa zarządu spółki 9 października 2017 r. i od tego czasu ww. organ spółki pozostaje nieobsadzony. Stosownie do art. 58 § 1 pkt 5 p.p.s.a., mającego na podstawie art. 193 cytowanej ustawy odpowiednie zastosowanie również w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, sąd odrzuca skargę kasacyjną m. in. jeżeli w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej stroną skarżącą zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie. W myśl zaś art. 58 § 2 p.p.s.a. sąd odrzuci skargę z powyższego powodu dopiero wówczas, gdy brak nie zostanie usunięty. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny - działając na podstawie art. 180 p.p.s.a. - postanowił zwrócić skargę kasacyjną Sądowi pierwszej instancji w celu usunięcia dostrzeżonych braków, uniemożliwiających nadanie sprawie dalszego toku.