I FSK 275/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: , Przewodniczący Sędzia NSA Ryszard Pęk (sprawozdawca), , po rozpoznaniu w dniu 28 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku A. O. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A. O. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia 13 marca 2017 r., nr: [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do grudnia 2008 r. postanawia odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

1. Wyrokiem z 29 września 2017 r., sygn. akt: I SA/Kr 559/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę A. O. (dalej "skarżący") na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z 13 marca 2017 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe 2008r. 2. Skarżący w piśmie z 8 czerwca 2018 r. wystąpił z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że ze względu na znaczne zadłużenie oraz brak odpowiednich środków pieniężnych do jego uregulowania, konieczne będzie złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości przedsiębiorcy z powodu niewypłacalności. Wniósł także o przeprowadzenie dowodu z dokumentów dołączonych do wniosku o przyznanie prawa pomocy. 3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 3.1. Wniosek skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie. 3.2. Na wstępie należy podkreślić, że wstrzymanie przez sąd administracyjny wykonania zaskarżonego aktu, ostatecznej decyzji określającej zobowiązanie podatkowe, będące formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wykonalności takiego aktu lub czynności, wyrażonej w art. 61 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, według którego wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. 3.3. Decyzja o skorzystaniu z udzielenia przez Sąd ochrony tymczasowej należy do strony postępowania i uprawnienie to wiąże się z obowiązkiem uzasadnienia wniosku przez poparcie go stosownymi twierdzeniami i dokumentami na okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji (tak m.in. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 listopada 2007 r., II FZ 338/07). Strona powinna zatem wykazać, że w wyniku wykonania decyzji zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. 3.4. Odnosząc powyższe do rozpoznawanego wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji zauważyć należy, że przedstawiona w nim argumentacja, poza wskazaniem, że toczy się postępowanie egzekucyjne nie została poparta stosownymi dokumentami, które pozwoliłyby dokonać pełnej oceny zasadności jego twierdzeń. Nie jest wystarczająca argumentacja skarżącego, która ograniczyła się wyłącznie do ogólnikowego powołania się na wysokość ciążącego na nim zobowiązania oraz ewentualne skutki, jakie może ponieść w przypadku wykonania zaskarżonej decyzji. Tymczasem wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji i jego uzasadnienie powinien odnosić się do konkretnych (realnych) zdarzeń (okoliczności, które mogą wystąpić w przyszłości), pozwalających przyjąć, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne. Innymi słowy skarżący powinien należycie uzasadnić złożony wniosek, tj. poprzeć go twierdzeniami, tezami oraz stosownymi dokumentami. Wskazać bowiem należy, że sama wysokość ciążącego na danym podmiocie zobowiązania podatkowego nie stanowi wystarczającej przesłanki do skorzystania z instytucji wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Konieczność zapłaty egzekwowanego świadczenia i związane z tym uszczuplenie majątku dłużnika są zwykłym następstwem takiej decyzji. Poza tym ewentualna szkoda powstała z tytułu wykonania świadczenia publicznoprawnego ma charakter restytucyjny, ponieważ wiąże się ze świadczeniem pieniężnym, które ze swej natury jest świadczeniem odwracalnym. Oznacza to, że w razie ewentualnego prawomocnego uwzględnienia skargi, po merytorycznym rozpoznaniu sprawy, jeśli strona poniesie szkodę z powodu niezgodnego z prawem działania organu, ma roszczenie o jej naprawienie. 3.5. W odniesieniu do wniosku skarżącego, o przeprowadzenie dowodu z dokumentów dołączonych do wniosku o przyznanie prawa pomocy Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że przesłanki dotyczące wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu nie są identyczne z tymi, które stanowiły podstawę do przyznania prawa pomocy (tak m.in. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 26 kwietnia 2004 r., sygn. akt FZ 38/04). Celem przyznania prawa pomocy jest możliwość realizacji prawa do sądu przez osoby ubogie. Ochrona tymczasowa nie służy zaś zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami wykonania zaskarżonej decyzji, lecz jedynie przed takimi skutkami, których nie można byłoby naprawić w razie ewentualnego uwzględnienia skargi. 3.6. Podobnie należy ocenić argumentację skarżącego odnośnie skutku wykonania kwestionowanej decyzji w postaci zakończenia bytu prawnego. W orzecznictwie wskazuje się, że wykonanie zaskarżonej decyzji skutkujące zakończeniem prowadzonej działalności gospodarczej, a w konsekwencji utratą przez stronę skarżącą jedynego źródła utrzymania dla niej i jej rodziny, może stanowić spełnienie obu przesłanek określonych w art. 61 § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 2 grudnia 2014 r., sygn. akt: I FS 415/14). Skarżący tymczasem nie dowiódł takiej okoliczności. 3.7. W podsumowaniu Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że skarżący nie wykazał zasadności wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 61 § 3 w związku z art. 193 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił wniosek o wstrzymanie zaskarżonej decyzji.