I FSK 2409/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Bartosz Wojciechowski, , , po rozpoznaniu w dniu 5 lutego 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku o zmianę postanowienia w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nadesłanego w ślad za skargą kasacyjną T. Sp. z o.o. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 listopada 2017 r. sygn. akt III SA/Wa 2518/16 w sprawie ze skargi T. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 8 czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2012 r. postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

Wyrokiem z dnia 29 listopada 2017 r., sygn. akt III SA/Wa 2518/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę T. Sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej: spółka, wnioskodawczyni) na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 8 czerwca 2016 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2012 r. W ślad za skargą kasacyjną od ww. wyroku spółka nadesłała wniosek z dnia 14 maja 2018 r. o zmianę postanowienia WSA w Warszawie z dnia 15 września 2016 r., sygn. akt III SA/Wa 2518/16 w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Postanowieniem z dnia 11 lipca 2018 r. WSA w Warszawie odmówił zmiany postanowienia z dnia 15 września 2016 r. Postanowienie z dnia 11 lipca 2018 r. zostało następnie uchylone przez NSA w dniu 29 listopada 2018 r., sygn. akt I FZ 281/18. Sąd II instancji uznał bowiem, że rozpatrując merytorycznie wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji (jako wniosek o zmianę postanowienia z dnia 15 września 2016 r.) po wydaniu wyroku i wniesieniu przez spółkę skargi kasacyjnej, sąd I instancji orzekł w sprawie, w której właściwy jest Naczelny Sąd Administracyjny, co skutkuje nieważnością postępowania w tym względzie, co wynika z art. 183 § 2 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej: P.p.s.a.). Wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji będzie rozpoznany przez Naczelny Sąd Administracyjny po przekazaniu mu skargi kasacyjnej przez sąd I instancji i po stwierdzeniu, że środek odwoławczy jest dopuszczalny i nie zawiera braków formalnych wymagających uzupełnienia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Mając na uwadze, że postanowieniem z 15 września 2016 r., sygn. akt III SA/Wa 2518/16 WSA w Warszawie odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w niniejszej sprawie (NSA zażalenie na powyższe postanowienie oddalił postanowieniem z dnia 19 grudnia 2016 r., sygn. akt I FZ 374/16), wniosek nadesłany w ślad za skargą kasacyjną należy traktować jako wniosek, o który mowa w art. 61 § 4 P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem postanowienia w sprawie wstrzymania aktu lub czynności, wydane na podstawie § 2 i 3, sąd może zmienić lub uchylić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności. Warunkiem zmiany postanowienia jest zmiana takich okoliczności, które warunkowały jego podjęcie, tj. były analizowane przy wydawaniu postanowienia w przedmiocie wstrzymania wykonania aktu (por. postanowienie NSA z dnia 3 lutego 2015 r., sygn. akt II GSK 2374/14, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych – orzeczenia.nsa.gov.pl). W doktrynie podnosi się, iż uchylenie postanowienia wstrzymującego wykonanie aktu będzie spowodowane okolicznościami wskazującymi na ustanie bytu przesłanek wymienionych w art. 61 § 3 P.p.s.a. albo ujawnienia, że od początku nie istniało zagrożenie wystąpienia negatywnych zjawisk wymienionych w tym przepisie. Podstawę zmiany będą stanowić okoliczności wskazujące na wzrost lub osłabienie zagrożenia tymi zjawiskami albo tylko na potrzebę zmiany zakresu wstrzymania wykonania aktu lub czynności (tak: J. Borkowski, Wstrzymanie wykonania decyzji w postępowaniu kasacyjnym, Monitor Prawniczy nr 14/2005). Postępowanie wpadkowe dotyczące wniosku o zmianę postanowienia w sprawie wstrzymania wykonania decyzji powinno zatem mieć na celu ocenę, czy zmieniły się okoliczności, które były podstawą powstrzymania się od zastosowania ochrony tymczasowej w poprzednim, prawomocnie zakończonym postępowaniu wpadkowym dotyczącym tej kwestii. W niniejszej sprawie wnioskodawczyni nie wskazała żadnych nowych okoliczności, które miały miejsce po wydaniu postanowienia odmawiającego wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W opinii NSA uzasadnienie wniosku spółki o zmianę postanowienia WSA w Warszawie z 15 września 2016 r. w istocie sprowadza się do powtórzenia argumentacji i okoliczności podniesionych we wcześniejszym wniosku (przede wszystkim trudna sytuacja finansowa spółki), które były już przedmiotem oceny dokonanej (prawomocnie) przez sąd. Tym samym nie są to nowe okoliczności, o których stanowi przepis art. 61 § 4 P.p.s.a. Jako nowe okoliczności wnioskodawczyni wskazała kolejne postępowania komornicze wobec spółki dotyczące należności kontrahentów współpracujących ze spółką w wysokości około 3.000.000 zł, brak posiadania aktywnych rachunków bankowych, jak również utratę statusu czynnego podatnika VAT. Okoliczności te zdaniem skarżącej powodują zagrożenie utraty płynności finansowej, a w konsekwencji upadłości spółki i jej likwidacji. Dalej wskazano, że skarżąca nie prowadzi działalności od drugiego kwartału 2016 r., ponadto nie posiada środków trwałych i nie zatrudnia pracowników. Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że już z pierwotnego wniosku skarżącej o wstrzymanie wykonania decyzji wynikało, że jej jedynym majątkiem są wierzytelności z rachunków bankowych oraz wkładów oszczędnościowych, które zostały zajęte w całości przez organ egzekucyjny, zaś skarżąca utraciła płynność finansową i nadal nie prowadzi działalności gospodarczej. Tym samym należy uznać, że sytuacja skarżącej nie uległa istotnej zmianie od czasu złożenia pierwszego wniosku z dnia 24 sierpnia 2016 r., ergo brak jest podstaw do przyjęcia, że nastąpiła zmiana okoliczności, o których mowa w art. 61 § 4 P.p.s.a. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 61 § 4 i 5 w związku z art. 193 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.