I FSK 2386/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Kołaczek (spr.), Sędzia NSA Artur Mudrecki, Sędzia WSA (del.) Elżbieta Olechniewicz, Protokolant Jan Żołądź, po rozpoznaniu w dniu 11 marca 2025 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej B.P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 czerwca 2021 r. sygn. akt III SA/Wa 2563/20 w sprawie ze skargi B.P. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 5 października 2020 r. nr 14010IOV-3.4103.108.2020.PPK w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania podatkowego 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od B.P. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

1. Wyrok Sądu pierwszej instancji. 1.1. Zaskarżonym wyrokiem z 18 czerwca 2021 r., sygn. akt III SA/Wa 2563/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę B.P. (dalej: Podatniczka lub Skarżąca) na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie (dalej jako: Organ drugiej instancji lub Dyrektor IAS) z 5 października 2020 r. w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania podatkowego. 1.2. Sąd pierwszej instancji przedstawił następujący stan faktyczny sprawy. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Ostrołęce ("Naczelnik US") wydał w dniu 13 lutego 2020r. decyzję określającą Skarżącej nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy za październik 2014r. i zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za listopad i grudzień 2014r. oraz umorzył postępowanie podatkowe za wrzesień 2014r. Skarżąca od powyższej decyzji złożyła odwołanie, w którym wniosła o jej uchylenie w części, tj. w zakresie podatku od towarów i usług za październik, listopad i grudzień 2014r. oraz umorzenie postępowania w sprawie. W toku postępowania odwoławczego Skarżąca wniosła o zawieszenie postępowania odwoławczego na podstawie art. 201 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019r. poz. 900, ze zm.; dalej: "o.p."). Dyrektor IAS postanowieniem z 14 sierpnia 2020r. odmówił zawieszenia postępowania podatkowego. Organ stwierdził, że w sprawie brak jest przesłanek spełniających warunki z art. 201 § 1 pkt 1-8 o.p. dla zawieszenia postępowania odwoławczego od decyzji Naczelnika US z 13 lutego 2020r., a w szczególności przesłanki takiej nie stanowi wskazana przez Skarżącą okoliczność toczącego się wobec jej kontrahenta – M.K. postępowania podatkowego. Wskazanym na wstępie postanowieniem z 5 października 2020 r. Dyrektor IAS utrzymał w mocy powyższe postanowienie z 14 sierpnia 2020 r. Dyrektor IAS stwierdził, że przedstawiona przez Skarżącą argumentacja nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż sprawa Skarżącej i kontrahenta, z którym współpracowała nie są sprawami od siebie zależnymi, a jedynie rozpoznawanymi w oparciu o podobną podstawę prawną. Sprawy te nie mają wbrew zarzutom Skarżącej bezpośredniego ani pośredniego oddziaływania na siebie. Samo twierdzenie o podobieństwie spraw nie daje jeszcze podstaw do zawieszenia postępowania, jeżeli w chwili orzekania możliwe jest rozpatrzenie sprawy przez organ administracyjny i wydanie decyzji. Możliwość rozstrzygnięcia i wydania prawidłowej decyzji w postępowaniu zainicjowanym odwołaniem Skarżącej nie jest bowiem uzależniona od toczącego się innego postępowania podatkowego dotyczącego jej kontrahenta. 1.3. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zaskarżonym wyrokiem oddalił skargę. Zdaniem Sądu, ostateczne i prawomocne rozpoznania sprawy kontrahenta Skarżącej, wobec którego wydana została decyzja określająca podatek do zapłaty na podstawie art. 108 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1570 ze zm., dalej jako: u.p.t.u.) za poszczególne okresy rozliczeniowe 2014r. – nie stanowi w sprawie Skarżącej w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe 2014r., zagadnienia wstępnego, o którym mowa w art. 201 § 1 pkt 2 o.p. Zważyć bowiem należało, że pomiędzy prowadzonym wobec Skarżącej postępowaniem podatkowym w sprawie podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe 2014r., a ostateczną i prawomocną decyzją organu podatkowego we wskazanej wyżej sprawie kontrahenta Skarżącej, nie występuje zależność uniemożliwiająca rozpatrzenie sprawy Skarżącej i wydanie decyzji przez organ drugiej instancji. 2. Skarga kasacyjna. 2.1. Od powyższego wyroku skargę kasacyjną wywiodła Podatniczka, zarzucając zaskarżonemu rozstrzygnięciu naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.) w zw. z art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 201 § 1 pkt 2 o.p. poprzez oddalenie skargi na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie, podczas gdy organ ten błędnie odmówił zawieszenia przedmiotowego postępowania, w sytuacji gdy rozstrzygnięcie sprawy wymiarowej przez Dyrektora lAS uzależnione było od sposobu zakończenia postępowania sądowoadministracyjnego ze skargi M.K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 29 listopada 2019 r., nr i40i-IOV2.4103.124.2019.10.MI. 2.2. W konsekwencji w skardze kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu, ewentualnie na podst. art. 188 p.p.s.a. o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości, a także zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. 2.3. Dyrektor IAS nie złożył odpowiedzi na skargę kasacyjną. 3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 3.1. Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. 3.2. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej (podstaw kasacyjnych), chyba że zachodzą przesłanki nieważności postępowania sądowego, wymienione w § 2 powołanego artykułu. Takiego rodzaju przesłanek w niniejszej sprawie z urzędu nie odnotowano. Podobnie w trybie tym nie ujawniono podstaw do odrzucenia skargi ani umorzenia postępowania przed sądem pierwszej instancji, które obligowałyby Naczelny Sąd Administracyjny do wydania postanowienia przewidzianego w art. 189 p.p.s.a. 3.3. Wedle art. 201 § 1 pkt 2 o.p. organ podatkowy zawiesza postępowanie gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Jak trafnie wskazuje się w wyroku NSA z 22 lutego 2022 r., I FSK 273/18 pod pojęciem "zagadnienia wstępnego" rozumie się sytuacje, w których wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie będącej przedmiotem postępowania przed właściwym organem, uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem wstępnego zagadnienia prawnego, którego organ nie może rozstrzygnąć w ramach własnych kompetencji. Oznacza to, że bez rozstrzygnięcia wstępnego zagadnienia prawnego (prejudycjalnego) przez inny organ lub sąd, wydanie decyzji w danej sprawie jest niemożliwe. Od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego "zależeć" powinno rozpatrzenie sprawy w ogóle, nie zaś wydanie decyzji o określonej treści (por. wyrok NSA z 3 listopada 2021 r., I FSK 1779/18). W orzecznictwie podkreśla się, że charakteru zagadnienia wstępnego nie mają w rozumieniu art. 201 § 1 pkt 2 o.p. ustalenia faktyczne, które zachowując wpływ na rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji, wykazują jedynie pośredni związek z rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji (por. np. wyrok NSA z 27 października 2021 r., III FSK 117/21). Zagadnieniem wstępnym w rozumieniu art. 201 § 1 pkt 2 o.p. może być wyłącznie kwestia prawna, która dotyczy istotnej dla sprawy przesłanki decyzji, co oznacza, że takim zagadnieniem nie może być wyjaśnienie okoliczności faktycznych sprawy, gdyż należy to wyłącznie do obowiązków organu prowadzącego postępowanie w danej sprawie - tak w wyroku NSA z 3 grudnia 2020 r., II GSK 1073/20. Takiego zagadnienia wstępnego nie mogła zatem stanowić sprawa podatkowa kontrahenta skarżącej, niezależnie od tego czy była zawisła na etapie administracyjnym czy sądowoadministracyjnym. W konsekwencji, skład orzekający w niniejszej sprawie nie mógł uwzględnić podniesionego przez skarżącego w podstawach kasacyjnych zarzutu naruszenia art. 201 § 1 pkt 2 o.p., bowiem wyrok w sprawie kontrahenta nie stanowi zagadnienia wstępnego, o którym mowa w tym przepisie. 3.4. W rezultacie powyższego postawiony zarzut kasacyjny nie zasługiwał na uwzględnienie, zatem skarga kasacyjna podlegała oddaleniu na podstawie art. 184 p.p.s.a. 3.5. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a. Elżbieta Olechniewicz Marek Kołaczek Artur Mudrecki sędzia WSA (del.) sędzia NSA sędzia NSA