I FSK 235/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA : Marek Olejnik po rozpoznaniu w dniu 30 marca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku G. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji zawartego w skardze kasacyjnej G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 15 grudnia 2021 r., sygn. akt I SA/Bk 537/21 w sprawie ze skargi G. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku z dnia 9 września 2021 r. nr. [...] w przedmiocie określenia wysokości podatku akcyzowego w związku z naruszeniem warunków zwolnienia od akcyzy wewnątrzwspólnotowego nabycia paliwa silnikowego przeznaczonego do użycia podczas transportu postanawia odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

Wyrokiem z 15 grudnia 2021 r., sygn. akt I SA/Bk 537/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił skargę G. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku z 9 września 2021 r. w przedmiocie określenia wysokości podatku akcyzowego w związku z naruszeniem warunków zwolnienia od akcyzy wewnątrzwspólnotowego nabycia paliwa silnikowego przeznaczonego do użycia podczas transportu. Od powyższego wyroku skarżący wniósł skargę kasacyjną, w której zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Rozpoznawany wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie podkreślenia wymaga, że instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325, dalej: "p.p.s.a."). Stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1 cytowanego przepisu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zaznaczyć przy tym należy, iż chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być zrekompensowana wskutek zwrotu spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, jak również nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu (por. B. Dauter, [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2009, s. 205). Trudne do odwrócenia skutki, to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zamknięty zgodnie z brzmieniem i wykładnią art. 61 § 3 p.p.s.a. Decyzja o skorzystaniu z możliwości ubiegania się o udzielenie ochrony tymczasowej należy do strony postępowania. Z uwagi na powyższe, na wnioskodawcy ciąży obowiązek uprawdopodobnienia, iż jego wniosek zasługuje na uwzględnienie. Do pozytywnego rozpatrzenia wniosku, strona musi poprzeć go stosownymi twierdzeniami i dokumentami na okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji. Sąd musi bowiem dysponować wiarygodnie wykazanymi faktami, które pozwolą mu na zastosowanie przedmiotowej instytucji. Sąd uprawniony jest do uwzględnienia wniosku, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wymienione wyżej przesłanki należy wiązać z sytuacją, która może powstać, gdy zaskarżony do sądu akt administracyjny zostanie wykonany, a następnie na skutek uwzględnienia skargi akt ten zostanie wzruszony. Analizując wniosek złożony przez skarżącego, należy zauważyć, że nie zawiera on prawidłowego uzasadnienia. W przedmiotowej sprawie wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji ograniczał się jedynie do wskazania, że ów wniosek jest zasadny, gdyż zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody w majątku skarżącego oraz trudnych do odwrócenia skutków. Poza tym ogólnikowym stwierdzeniem skarżący nie przedstawił żadnej argumentacji oraz dowodów na jego poparcie. Tymczasem jak wskazano powyżej uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających na ocenę, że wstrzymanie zaskarżonego aktu w danej sprawie jest obiektywnie zasadne. Twierdzenia zaś wnioskodawcy powinny zostać poparte dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi jego sytuacji finansowej oraz majątkowej (Zob. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2006, s. 188). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadnienie, takie jak w niniejszym wniosku, żądania o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji uniemożliwia dokonania jego merytorycznej oceny. W takiej sytuacji nie jest możliwe dokonanie oceny zaistnienia przesłanki wystąpienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, wynikających z art. 61 § 3 p.p.s.a. Nie jest bowiem rolą Sądu domniemywanie, w czym konkretnie strona upatruje niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków w przypadku wykonania zaskarżonej decyzji i jakie dane dotyczące skarżącego miałyby o tym świadczyć. Obowiązkiem strony było sprecyzowanie we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji okoliczności wskazujących na zaistnienie przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a, a Naczelny Sąd Administracyjny nie jest uprawniony do domyślania się intencji podatnika wnioskującego o wstrzymanie wykonania decyzji. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 61 § 3 w związku z art. 193 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.