I FSK 2201/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Sylwester Golec, , , po rozpoznaniu w dniu 11 kwietnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi Ł. K. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 marca 2016 r. sygn. akt I FSK 1532/14 oddalającym skargę kasacyjną Ł. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 8 maja 2014 r., sygn. akt. I SA/Po 981/13 w sprawie ze skargi Ł. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia 9 sierpnia 2013 r. nr PT-3/4407-0007/13/SDK w przedmiocie podatku dochodowego od towarów i usług za poszczególne miesiące od stycznia do grudnia 2006 r. postanawia: 1. odrzucić skargę o wznowienie postępowania, 2. zwrócić Ł. K. uiszczony wpis od skargi o wznowienie postępowania w wysokości 1 000 (jeden tysiąc) złotych.

Wyrokiem z 3 marca 2016 r., sygn. akt I FSK 1532/14, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Ł. K. (dalej: skarżący) od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 8 maja 2014 r., sygn. akt I SA/Po 981/13, którym oddalono skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z 9 sierpnia 2013 r.,, w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od stycznia do grudnia 2006 r. Pełnomocnik skarżącego wniósł "wniosek o wznowienie postępowania" wskazując jako podstawę wznowienia art. 273 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej "P.p.s.a."). Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga o wznowienie postępowania sądowego podlega odrzuceniu. Skargę o wznowienie postępowania można oprzeć na jednej z przesłanek wymienionych w Dziale VII ustawy P.p.s.a. "Wznowienie postępowania". Zgodnie z art. 270 P.p.s.a. tylko w przypadkach przewidzianych w dziale niniejszym można żądać wznowienia postępowania, które zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem. Szczegółowe przesłanki wznowienia postępowania zostały wyczerpująco wymienione w art. 271 do art. 273 p.p.s.a. Postępowanie wznowieniowe składa się z dwóch etapów, co wyraźnie wynika z art. 280 § 1 P.p.s.a. Pierwszy etap sprowadza się do badania na posiedzeniu niejawnym, czy skarga o wznowienie wniesiona jest w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. Chodzi w tym przypadku nie o badanie, czy rzeczywiście przyczyny wznowienia istnieją, ale czy skarżący wskazał w skardze podstawę wznowienia i czy wskazana przez niego podstawa odpowiada jednej z podanych w ustawie przyczyn uzasadniających żądanie wznowienia. W braku jednego ze wskazanych wymagań sąd odrzuci skargę. Dopiero spełnienie obu tych warunków zobowiązuje sąd do skierowania sprawy na rozprawę, celem jej merytorycznego rozpatrzenia w ramach drugiego etapu postępowania. Wskazać na marginesie należy, że nie jest wystarczające samo powołanie przepisu z powyższego zakresu, aby można było mówić o powołaniu przesłanki wznowienia postępowania (por. postanowienie NSA z 15 stycznia 2013 r., sygn. akt I FSK 1473/12). Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, iż autor skargi o wznowienie postępowania wskazał art. 273 § 2 P.p.s.a. w kontekście uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 maja 2021 r. o sygn. akt I FPS 1/21, której wydanie miało stanowić podstawę wznowienia. Pomijając już samą kwestię spełnienia powołanej podstawy wznowienia, tj. art. 273 § 2 P.p.s.a. w relacji do ww. uchwały i powołanych okoliczności, podkreślić trzeba, że na wstępnym etapie Sąd nie bada czy podnoszone podstawy wznowienia są merytorycznie uzasadnione. Bada natomiast zachowanie terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania. Zgodnie z art. 278 P.p.s.a. po upływie lat pięciu od uprawomocnienia się orzeczenia nie można żądać wznowienia, z wyjątkiem przypadku gdy strona była pozbawiona możności działania lub nie była należycie reprezentowana. Przewidziany w tym przepisie termin ma charakter prekluzyjny. Jego upływ oznacza więc, że - poza wyjątkami przewidzianymi w art. 278 P.p.s.a. - wniesienie skargi o wznowienie postępowania jest niedopuszczalne, a skarga wniesiona podlega odrzuceniu. Wyrok, którego wzruszenia domaga się strona zapadł 3 marca 2016 r., a wniosek o wznowienie postępowania złożono w dniu 24 listopada 2023 r. (data stempla pocztowego), czyli niewątpliwie po upływie 5 letniego terminu, o którym mowa w art. 278 P.p.s.a., który upłynął w dniu 3 marca 2021 r. Stwierdzić tym samym należało, że skarżący - reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika - złożył skargę o wznowienie postępowania po upływie pięcioletniego terminu. Podstawą skargi o wznowienie był przypadek o którym mowa w art. 272 § 2 P.p.s.a., a nie ten wskazany w art. 271 pkt 2 P.p.s.a. (tj. niemożność działania strony lub brak jej należytej reprezentacji), wobec czego przesłanki wyłączające ograniczenie pięcioletnim terminem w niniejszej sprawie nie zachodziły. Dodatkowo na marginesie zaznaczyć należy, iż w niniejszej sprawie, treść skargi o wznowienie postępowania nie zawiera żadnych okoliczności stwierdzających zachowanie terminu do wniesienia tego środka zaskarżenia. Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania, na podstawie art. 280 § 1 w związku z art. 278 P.p.s.a. O zwrocie całego wpisu uiszczonego przez skarżącego od skargi o wznowienie postępowania orzeczono z urzędu na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 ab initio P.p.s.a.