I FSK 2181/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Niezgódka - Medek (spr.), Sędzia NSA Ryszard Pęk, Sędzia NSA Janusz Zubrzycki, Protokolant Marek Kleszczyński, po rozpoznaniu w dniu 19 marca 2025 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej B. sp. z o.o. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 kwietnia 2021 r. sygn. akt III SA/Wa 1611/20 w sprawie ze skargi B. sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 30 czerwca 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją w sprawie podatku od towarów i usług za wrzesień 2015 r. oraz odmowy uchylenia decyzji wymiarowej 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od B. sp. z o.o. z siedzibą w W. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie kwotę 240 (słownie: dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 15 kwietnia 2021 r., sygn. akt III SA/Wa 1611/20, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", oddalił skargę B. sp. z o.o. z siedzibą w W., powoływanej dalej jako "skarżąca", "spółka", na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 30 czerwca 2020 r. w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją w sprawie podatku od towarów i usług za wrzesień 2015 r. oraz odmowy uchylenia decyzji wymiarowej (wyrok ten i powołane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w internetowej bazie orzeczeń www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika - doradcę podatkowego, wniosła skargę kasacyjną od powyższego wyroku. Wyrok Sądu pierwszej instancji zaskarżyła w całości, zarzucając mu naruszenie: - art. 240 § 1 pkt 4 w związku z art. 243 § 3 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2020 r., poz. 1325 ze zm.), powoływanej dalej jako "O.p.", poprzez odmowę wznowienia postępowania, uznając, że w sprawie nie zachodzą przesłanki do wznowienia postępowania, gdyż strona uchybiła terminowi wniesienia żądania w terminie miesiąca od dnia powzięcia wiadomości o wydaniu decyzji, co w rezultacie naraziło stronę na poważne konsekwencje, natomiast istnieje duże prawdopodobieństwo, że decyzja została wydana z rażącym naruszeniem przepisów, gdyż stronę pozbawiono należytej obrony przed postawionymi zarzutami; - art. 243 § 1 w związku z art. 240 § 1 pkt 5 i 11 O.p., poprzez uznanie, że w sprawie nie zachodzą przesłanki do wznowienia postępowania, gdyż strona uchybiła terminowi wniesienia żądania w terminie miesiąca odpowiednio od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego lub publikacji sentencji orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej; według organu żądanie zostało wniesione przedwcześnie, bo przed publikacją sentencji orzeczenia. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. Ponadto zażądała przeprowadzenia rozprawy oraz zasądzenia na jej rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Warszawie, reprezentowany przez pełnomocnika - radcę prawnego, wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie od skarżącej na rzecz organu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach. Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 183 § 1 zd. 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania (która w okolicznościach sprawy nie wystąpiła). Granice skargi kasacyjnej są wyznaczone przez zakres zaskarżenia orzeczenia sądu pierwszej instancji oraz podniesione i poddane konkretyzacji podstawy kasacyjne. Stosownie do art. 174 P.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Powyższe ustawowe podstawy kasacyjne wymagają od skarżącego kasacyjnie konkretyzacji poprzez sformułowanie tzw. zarzutów kasacyjnych. Rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny nie ma uprawnień do uzupełniania bądź precyzowania zarzutów podnoszonych przez stronę, czy formułowanej na ich poparcie argumentacji. Zarówno z art. 183 § 1, jak i z art. 174 oraz art. 176 P.p.s.a. wynika, że to do strony wnoszącej skargę kasacyjną należy takie zredagowanie tego środka odwoławczego, które umożliwi Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu odniesienie się do stanowiska sądu pierwszej instancji we wszystkich kwestiach, które zdaniem strony zostały nieprawidłowo przez ten sąd rozważone czy ocenione. Zarówno pominięcie określonych zagadnień w skardze kasacyjnej, jak też podnoszenie ich w sposób wybiórczy, skutkuje niemożnością zakwestionowania przez Naczelny Sąd Administracyjny stanowiska wyrażonego w ich zakresie przez wojewódzki sąd administracyjny czy działające w sprawie organy podatkowe. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarga kasacyjna złożona w niniejszej sprawie nie spełnia opisanych wyżej wymogów. W skardze tej nie wskazano podstaw kasacyjnych, które odnosiłyby się do przyczyn odmowy wznowienia postępowania z przesłanek (pkt 4 i 11 z art. 240 § 1 O.p.) wskazanych przez stronę. W konsekwencji, w świetle art. 183 § 1 zd. 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny nie ma prawnych możliwości dokonania oceny zaskarżonego wyroku z punktu widzenia istoty sprawy. Przypomnieć należy, że przyczyną odmowy wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Naczelnika Urzędu Skarbowego Warszawa-Wola z dnia 26 lutego 2019 r. w sprawie podatku od towarów i usług za wrzesień 2015 r. było stwierdzenie, że strona uchybiła terminom do złożenia wniosku, określonym w art. 241 § 2 pkt 1 i pkt 2 O.p. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Warszawie, rozpoznając odwołanie strony od decyzji odmawiającej wznowienia postępowania, wydanej przez organ pierwszej instancji, stwierdził, że żądanie wznowienia postępowania na podstawie art. 240 § 1 pkt 11 O.p. było przedwczesne, gdyż wniosek o wznowienie postępowania został nadany przez stronę poprzez elektroniczną skrzynkę podawczą e-PUAP w dniu 15 listopada 2019 r., zaś wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej: "TSUE") z dnia 16 października 2019 r. w sprawie C-189/18, będący podstawą wniosku o wznowienie postępowania, został opublikowany w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej w dniu 16 grudnia 2019 r. Zatem dopiero 16 grudnia 2019 r. otworzył się termin wynikający z art. 241 § 2 pkt 2 O.p. do skutecznego złożenia wniosku o wznowienie postępowania w związku z wydaniem orzeczenia przez TSUE. Odnosząc się do drugiej ze wskazanych przesłanek wznowieniowych, tj. niezawinionego przez stronę braku udziału w sprawie, organ odwoławczy zauważył, że spółka dowiedziała się o decyzji z dnia 26 lutego 2019 r. już 30 września 2019 r., co oznacza, że składając wniosek w dniu 15 listopada 2019 r. nie dochowała miesięcznego terminu, o którym mowa w art. 241 § 2 pkt 1 O.p. Sąd pierwszej instancji, dokonując kontroli orzeczenia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie na skutek złożonej przez spółkę skargi, uznał, że organ odwoławczy zgodnie z prawem stwierdził, że strona nie zachowała terminów określonych w art. 241 § 2 pkt 1 i pkt 2 O.p., a w konsekwencji nie jest uprawniona do domagania się wznowienia postępowania na wskazanych we wniosku podstawach. Pomimo że przyczyną odmowy wznowienia postępowania było stwierdzenie, że strona uchybiła terminom do złożenia wniosku określonym w art. 241 § 2 pkt 1 i pkt 2 O.p., podstawy kasacyjne sformułowane przez skarżącą nie obejmowały zarzutów naruszenia ww. przepisów. Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 240 § 1 pkt 4 w związku z art. 243 § 3 O.p., a także naruszenie art. 243 § 1 w związku z art. 240 § 1 pkt 5 i 11 O.p. Przepisy art. 240 § 1 O.p. (w tym wskazane w skardze kasacyjnej pkt 4, 5 i 11) określają przesłanki wznowienia postępowania podatkowego, natomiast przepisy art. 243 § 1 i § 3 O.p. - formy prawne rozstrzygania w sprawie wznowienia postępowania. Wskazane normy prawne nie odnoszą się do istoty sprawy, jaką była kwestia terminowości złożenia przez stronę wniosku o wznowienie postępowania, a zatem ich naruszenie nie mogło stanowić podstawy do wzruszenia zaskarżonego wyroku. Również w uzasadnieniu skargi kasacyjnej nie zostały przytoczone, jako naruszone, adekwatne w sprawie przepisy art. 241 § 2 pkt 1 i pkt 2 O.p. Znaczna część uzasadnienia skargi kasacyjnej skupia się przy tym na kwestiach niezwiązanych z meritum sprawy, a mianowicie przyczynach braku udziału strony w postępowaniu podatkowym (co podlegałoby badaniu jedynie w przypadku terminowego złożenia wniosku i wznowienia postępowania w sprawie). Brak wskazania podstaw kasacyjnych odnoszących się do przyczyn odmowy wznowienia postępowania wyklucza możliwość merytorycznej oceny zaskarżonego wyroku przez Naczelny Sąd Administracyjny. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono zgodnie z art. 204 pkt 1 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a. Janusz Zubrzycki Małgorzata Niezgódka-Medek Ryszard Pęk