I FSK 2108/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Dożynkiewicz, Sędzia NSA Krystyna Chustecka (sprawozdawca), Sędzia WSA del. Ewa Rojek, Protokolant Marek Kleszczyński, po rozpoznaniu w dniu 6 września 2017 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej P. spółki z o.o. w N. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 7 sierpnia 2015 r. sygn. akt I SAB/Op 3/15 w sprawie ze skargi P. spółki z o.o. w N. na przewlekłość postępowania kontrolnego prowadzonego przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w O. (obecnie Naczelnika [...] Urzędu Celno - Skarbowego w O.) w przedmiocie podatku od towarów i usług za okres od stycznia do kwietnia 2014 r. 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od P. spółki z o.o. w N. na rzecz Naczelnika [...] Urzędu Celno - Skarbowego w O. kwotę 240 (słownie: dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Wyrokiem z dnia 7 sierpnia 2015 r., sygn. akt I SAB/Op 3/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu po rozpoznaniu skargi P. Sp. z o.o. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w O. w sprawie postępowania kontrolnego w zakresie kontroli rzetelności deklarowanych podstaw opodatkowania oraz prawidłowości obliczania i wpłacania w podatku od towarów i usług z okres od stycznia do kwietnia 2014 r., oddalił skargę. W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji podał stan faktyczny sprawy, z którego wynika, że Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej wszczął w skarżącej spółce postępowanie kontrolne w podatku od towarów i usług za okres od stycznia do kwietnia 2014 r. Postanowieniem z dnia 16 września 2014 r. termin prowadzonego postępowania został przedłużony do dnia 24 listopada 2014 r., a następnie postanowieniem z dnia 17 listopada 2014 r. do dnia 26 stycznia 2015 r. W dniu 28 listopada 2014 r. pełnomocnik skarżącej złożył do Generalnego Inspektora Kontroli Skarbowej ponaglenie, o którym mowa w art. 139 § 1 i 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.), dalej O.p. Postanowieniem z dnia 31 grudnia 2014 r. Generalny Inspektor Kontroli Skarbowej uznał złożone ponaglenia za bezzasadne. Następnie postanowieniem z dnia 19 stycznia 2015 r. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej wyznaczył nowy termin zakończenia postępowania kontrolnego do dnia 27 marca 2015 r., a potem postanowieniem z dnia 24 marca 2015 r. do dnia 28 maja 2015 r. W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skarżąca zarzuciła naruszenie art. 120, art. 121 § 1, art. 124, art. 125 § 1, art. 139 § 1 i art. 140 § 1 O.p. w związku z art. 31 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o kontroli skarbowej (Dz. U. z 2011 r. Nr 41, poz. 214 ze zm. – dalej u.k.s.). W odpowiedzi na skargę, organ podatkowy wniósł o jej oddalenie. WSA w Opolu stwierdził, że skarga jest bezzasadna. Uznał, że okoliczności występujące w rozpoznawanej sprawie nie świadczą o przewlekłym prowadzeniu postępowania. Wprawdzie prowadzone postępowanie znacznie przekroczyło określony w art. 139 O.p. dwumiesięczny termin załatwienia sprawy, jednakże zaistniała zwłoka wynikała z przyczyn niezależnych od organu, który sprostał obowiązkom nałożonym art. 140 O.p., informując stronę o przyczynach niedotrzymania terminu i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Przyczyny opóźnienia w załatwieniu sprawy usprawiedliwione były potrzebą zebrania kompletnego materiału dowodowego i charakterem sprawy, co znajduje potwierdzenie w przedłożonych Sądowi aktach administracyjnych. W skardze kasacyjnej złożonej od tego wyroku, pełnomocnik skarżącej zaskarżył go w całości. Zarzucił mu na podstawie art.174 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) dalej: P.p.s.a.: - art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez błędne odzwierciedlenie stanu faktycznego i nieuwzględnienie wszystkich podnoszonych przez skarżącą okoliczności faktycznych mających istotne znaczenie w sprawie; - art. 149 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 139, art., 140, art. 120, art. 121 § 1, art. 124 i art. 125 § 1 O.p. poprzez niestwierdzenie przewlekłości postępowania prowadzonego przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej, pomimo że przewlekłość ta zarówno w momencie orzekania, jak i nadal ma charakter pogłębiający się, przy jednoczesnej aprobacie naruszeń zasad postępowania dokonanych przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej. Wskazując na powyższe naruszenia, pełnomocnik skarżącej wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Opolu ewentualnie stwierdzenie przez Sąd zaistnienia przewlekłości postępowania. Ponadto wniósł o zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu zaś bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Z akt sprawy nie wynika, by zaskarżone orzeczenie zostało wydane w warunkach nieważności, której przesłanki określa art. 183 § 2 ww. ustawy, zatem rozważania Naczelnego Sądu Administracyjnego mogły uwzględniać jedynie ewentualne naruszenie wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów prawa materialnego i procesowego. Stosownie do art. 174 P.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć wyłącznie na naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1) lub na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2). Wskazanie i uzasadnienie podstaw kasacyjnych należy przy tym do koniecznych cech skargi kasacyjnej (art. 176 P.p.s.a.). Podniesione przez pełnomocnika skarżącej w skardze kasacyjnej zarzuty dotyczą naruszenia przepisów prawa procesowego. Zarzuty te nie uzasadniają uchylenia zaskarżonego wyroku. W ocenie Sądu bowiem przedłużenie terminu załatwienia sprawy i wyznaczenie nowego przewidywanego terminu zakończenia postępowania, miało pełne uzasadnienie w okolicznościach faktycznych sprawy. Zasadnie Sąd ten podniósł, że dniu 30 lipca 2014 r. na podstawie postanowienia prokuratora Prokuratury Okręgowej we W. z dnia 28 lipca 2014 r., wydanego w postępowaniu sygn. akt [...] – odbyło się przeszukanie pomieszczeń Spółki P. oraz pomieszczeń biura rachunkowego [...] we W., a dokumenty zgromadzone w toku przeszukania zostały zabezpieczone przez funkcjonariuszy Komendy Wojewódzkiej Policji we W.. Sąd przy tym wskazał, dla oceny zasadności zarzutów skargi pod kątem przewlekłości postępowania ma znaczenie fakt, że zabezpieczono dokumenty na potrzeby postępowania karnego, a więc w pierwszej kolejności to te dokumenty zostały poddane oględzinom przez funkcjonariuszy Komendy Wojewódzkiej Policji we W. Po zapoznaniu się z tą dokumentacją przez organy ścigania doszło do dalszego ich przekazania organom kontroli skarbowej, co następowało w sprawie sukcesywnie, począwszy od 10 października 2014 r., skończywszy na 2 kwietnia 2015 r. W ocenie Sądu nie można przy tym pominąć sposobu przekazywania tej dokumentacji, która była przekazywana w zabezpieczonych pakietach, nieuporządkowanych chronologicznie, obejmujących lata 2010 – 2014, a także materiały dotyczącej innej, również prowadzonej przez prezesa zarządu R. N. spółki P. Sp. z o.o. Sposób zatem przekazania tego materiału w połączeniu z jego ilością (kilkaset segregatorów, pudełek kartonowych, teczek, zeszytów, książek ewidencji, skoroszytów foliowych, plików spiętych wąsami - co zostało udokumentowane fotograficznie) czyni w pełni zrozumiałymi wyjaśnienia organu, że weryfikacja materiału źródłowego była bardzo czasochłonna i pracochłonna. Nadto, co trafnie podkreślił Sąd pierwszej instancji, brak należytego współdziałania skarżącej z organem, jak też uchylanie się od obowiązku wydania dokumentacji podatkowej prowadziło także do zwłoki w prowadzonych czynnościach kontrolnych. Czynności podjęte w niniejszej sprawie wymagały niewątpliwie odpowiedniego czasu i uzasadniały rozstrzygnięcie Sądu w tej sprawie. Uznając z powyższych względów, że skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, Naczelny Sąd Administracyjny stosownie do art. 184 i art. 204 pkt 1 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.