I FSK 2081/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Niezgódka - Medek, Sędzia NSA Arkadiusz Cudak, Sędzia WSA del. Adam Nita (spr.), po rozpoznaniu w dniu 25 kwietnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku A. Sp. z o.o. z siedzibą w W. o sprostowanie uzasadnienia wyroku oraz uzupełnienie uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie ze skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 lipca 2023 r. sygn. akt III SA/Wa 274/23 w sprawie ze skargi A. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia 22 listopada 2022 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu oprocentowania od podatku od towarów i usług za luty 2018 r. postanawia: 1) oddalić wniosek o sprostowanie uzasadnienia wyroku, 2) odrzucić wniosek o uzupełnienie uzasadnienia wyroku.

W wyroku z 18 stycznia 2024 r., sygn. akt I FSK 2081/23 Naczelny Sąd Administracyjny orzekał w przedmiocie skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie (zwanego dalej Organem odwoławczym lub Organem II instancji) od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej określanego jako Sąd I instancji) z 11 lipca 2023 r., sygn. akt III SA/Wa 274/23. Przedmiotem orzeczenia Sądu I instancji była skarga A. Sp. z o.o. (zwanej dalej Podatnikiem, Spółką, Stroną lub Skarżącym) na decyzję Organu odwoławczego w przedmiocie odmowy zwrotu oprocentowania od podatku od towarów i usług. Naczelny Sąd Administracyjny podejmując swoje rozstrzygnięcie oddalił skargę kasacyjną Organu II instancji oraz zasądził od niego na rzecz Podatnika zwrot kosztów postępowania kasacyjnego. Po doręczeniu wspomnianego orzeczenia wraz z uzasadnieniem Strona wystąpiła do Naczelnego Sądu Administracyjnego o sprostowanie niedokładności w uzasadnieniu wyroku oraz o uzupełnienie uzasadnienia wyroku. Wyjaśniając podstawy swojego zapatrywania Podatnik wskazał na to, że na skutek jego skarg Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekał w sumie w 22 sprawach opartych na identycznym stanie faktycznym, a dotyczących wypłacenia oprocentowania nadpłaty podatku od towarów i usług. W części z tych przypadków, uwzględniając skargi Spółki, Sąd I instancji wskazał, że organ podatkowy ponownie rozpatrując sprawę powinien dokonać zwrotu oprocentowania naliczanego do każdej z wpłat dokonanych przez Podatnika na podstawie art. 103 ust. 5a ustawy o podatku od towarów i usług w okresie, którego dotyczy dane postępowanie. W pozostałych wyrokach Wojewódzki Sąd Administracyjny, uwzględniając skargi zalecił natomiast administracji podatkowej aby ta, w ponownie prowadzonym postępowaniu zbadała, które wpłaty dokonane przez Spółkę miały miejsce przed powstaniem obowiązku podatkowego z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów. Z kolei Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargi kasacyjne Dyrektora Izby Administracji Skarbowej na wszystkie wyroki Sądu I instancji. Tym samym w przekonaniu Strony potwierdzono prawidłowość obydwu odmiennych rodzajów uzasadnień, sformułowanych przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. To zaś sprawia, że w ocenie Spółki, dla uniknięcia wątpliwości co do dalszego postępowania niezbędne jest wyjaśnienie kwestii obowiązywania art. 103 ust. 5a ustawy o podatku od towarów i usług w okresie, którego dotyczą postępowania o zwrot oprocentowania. Na wypadek, gdyby wyjaśnienia te wykraczały poza zakres sprostowania, Strona wniosła natomiast o uzupełnienie uzasadnienia wyroku. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 156 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 – zwanej dalej P.p.s.a.) Sąd może z urzędu sprostować w wyroku niedokładności, błędy pisarskie albo rachunkowe lub inne oczywiste omyłki. Jak łatwo zauważyć, żadna z tych nieprawidłowości nie została podniesiona przez Stronę w jej piśmie, które dało asumpt do wydania niniejszego postanowienia. Racją wniosku Skarżącego była natomiast rozbieżność w zapatrywaniu na problem zaistniały w relacjach pomiędzy stronami stosunku podatkowoprawnego, zaprezentowana w poszczególnych wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, następnie zaskarżonych do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wspomniany dysonans sprowadzał się do tego, że w części nieprawomocnych orzeczeń wskazano na konieczność wypłaty oprocentowania, a w pozostałych judykatach zalecenie to powiązano z powinnością zbadania przez organ podatkowy, które wpłaty podatku zostały dokonane przed powstaniem obowiązku podatkowego w podatku od towarów i usług. Jak łatwo zauważyć, przedstawione względy nie mogą uzasadniać sprostowania wyroku, czy jego uzasadnienia i dlatego wniosek złożony w tym zakresie został oddalony. Rozważając kwestię sprostowania uzasadnienia wyroku, godzi się zwrócić uwagę na jeszcze jedną okoliczność. Jak wynika z wniosku Strony, jej aprobaty nie znalazła powinność wyartykułowana przez Sąd I instancji w niektórych z jego judykatów, tj. wymóg zbadania przez organ podatkowy, które wpłaty podatku zostały dokonane przed powstaniem obowiązku podatkowego w podatku od towarów i usług. Jeżeli jednak Spółka nie zgadzała się z przedstawionym zapatrywaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, mogła wnieść do Naczelnego Sądu Administracyjnego własne skargi kasacyjne na te nieprawomocne wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, w których wskazano na konieczność badania artykułowanej kwestii przez administrację podatkową. Skoro zaś tego nie uczyniła, bo we wszystkich sprawach wspomniany środek zaskarżenia pochodził od Organu odwoławczego, nie sposób dopuścić swoistego "unifikowania" uzasadnień wyroków Sądu I instancji w tożsamych sprawach poprzez sprostowanie uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, w którym odnoszono się do zarzutów wobec judykatu Sądu I instancji, formułowanych przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej. Przechodząc do drugiej kwestii, tj. wniosku o uzupełnienie uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, w pierwszej kolejności należy przywołać treść art. 157 § 1 P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, strona może w ciągu czternastu dni od doręczenia wyroku z urzędu - a gdy wyroku nie doręcza się stronie od dnia ogłoszenia - zgłosić wniosek o uzupełnienie wyroku, jeżeli sąd nie orzekł o całości skargi albo nie zamieścił w wyroku dodatkowego orzeczenia, które według przepisów ustawy powinien był zamieścić z urzędu. Jednocześnie w myśl art. 157 § 1a P.p.s.a., odrzuceniu podlega wniosek o uzupełnienie wyroku zgłoszony po upływie terminu. Postanowienie w tym przedmiocie sąd może zaś wydać na posiedzeniu niejawnym. Oznacza to, że ustawodawca nie dopuszcza uzupełnienia uzasadnienia wyroku. Sam wyrok może być zaś uzupełniony jedynie w zakresie wskazanym w powoływanym już art. 157 § 1 P.p.s.a. Przez wzgląd na dyspozycję art. 193 P.p.s.a. regulacja ta znajduje odpowiednie zastosowanie do wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego. Ponieważ w przedmiotowej sprawie Strona wystąpiła o uzupełnienie uzasadnienia wyroku, a takiej konstrukcji prawnej ustawodawca nie ukształtował w art. 157 § 1 P.p.s.a., wniosek złożony w tym zakresie musiał zostać odrzucony. W tym stanie rzeczy, z wszystkich wskazanych powodów, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia. Stało się tak na podstawie art. 156 § 1 oraz art. 157 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 193 P.p.s.a. Adam Nita Małgorzata Niezgódka – Medek Arkadiusz Cudak