I FSK 2080/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Niezgódka - Medek, Sędzia NSA Arkadiusz Cudak (spr.), Sędzia WSA del. Adam Nita, po rozpoznaniu w dniu 25 kwietnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku A. Sp. z o.o. z siedzibą w W. o sprostowanie uzasadnienia wyroku oraz uzupełnienie uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 stycznia 2024 r., sygn. akt I FSK 2080/23, w sprawie ze skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 lipca 2023 r., sygn. akt III SA/Wa 273/23, w sprawie ze skargi A. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 22 listopada 2022 r., nr 1401-IOA1.4105.222.2022, w przedmiocie odmowy zwrotu oprocentowania od podatku od towarów i usług za październik 2017 r. postanawia: 1) oddalić wniosek o sprostowanie uzasadnienia wyroku, 2) odrzucić wniosek o uzupełnienie uzasadnienia wyroku.

W wyroku z 18 stycznia 2024 r., sygn. akt I FSK 2080/23, Naczelny Sąd Administracyjny orzekał w przedmiocie skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie (dalej "organ") od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 11 lipca 2023 r., sygn. akt III SA/Wa 273/23. Przedmiotem orzeczenia sądu pierwszej instancji była skarga A. Sp. z o.o. (dalej "spółka" lub "skarżąca") na decyzję organu z 22 listopada 2022 r. w przedmiocie odmowy zwrotu oprocentowania od podatku od towarów i usług za październik 2017 r. Naczelny Sąd Administracyjny, podejmując swoje rozstrzygnięcie, oddalił skargę kasacyjną organu oraz zasądził od niego na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania kasacyjnego. W piśmie z 20 marca 2024 r. spółka wystąpiła do Naczelnego Sądu Administracyjnego o sprostowanie niedokładności w uzasadnieniu ww. wyroku oraz o uzupełnienie uzasadnienia tego wyroku. Wyjaśniając podstawy swojego zapatrywania, skarżąca wskazała na to, że na skutek jej skarg Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekał w sumie w 22 sprawach opartych na identycznym stanie faktycznym, a dotyczących wypłacenia oprocentowania nadpłaty podatku od towarów i usług. W części z tych przypadków, uwzględniając skargi spółki, sąd pierwszej instancji wskazał, że organ podatkowy, ponownie rozpatrując sprawę, powinien dokonać zwrotu oprocentowania naliczanego do każdej z wpłat dokonanych przez spółkę na podstawie art. 103 ust. 5a ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2011 r. poz. 1054, ze zm.), dalej "ustawa o VAT", w okresie, którego dotyczy dane postępowanie. W pozostałych wyrokach Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, uwzględniając skargi, zalecił natomiast administracji podatkowej, aby ta w ponownie prowadzonym postępowaniu zbadała, które wpłaty dokonane przez spółkę miały miejsce przed powstaniem obowiązku podatkowego z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów. Z kolei Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargi kasacyjne organu od wszystkich wyroków sądu pierwszej instancji. Tym samym w przekonaniu skarżącej potwierdzono prawidłowość obydwu odmiennych rodzajów uzasadnień sformułowanych przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. To zaś sprawia, że — w ocenie spółki — dla uniknięcia wątpliwości co do dalszego postępowania niezbędne jest wyjaśnienie kwestii obowiązywania art. 103 ust. 5a ustawy o VAT w okresie, którego dotyczą postępowania o zwrot oprocentowania. Na wypadek zaś gdyby wyjaśnienia te wykraczały poza zakres sprostowania, skarżąca wniosła o uzupełnienie uzasadnienia wyroku. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 156 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. — Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, ze zm.), dalej "p.p.s.a.", sąd może z urzędu sprostować w wyroku niedokładności, błędy pisarskie albo rachunkowe lub inne oczywiste omyłki. Jak łatwo zauważyć, żadna z tych nieprawidłowości nie została podniesiona przez spółkę w jej piśmie z 20 marca 2024 r. Racją wniosku skarżącej była natomiast rozbieżność w zapatrywaniu na problem zaistniały w relacjach pomiędzy stronami stosunku podatkowoprawnego zaprezentowana w poszczególnych wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, następnie zaskarżonych do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wspomniany dysonans sprowadzał się do tego, że w części nieprawomocnych orzeczeń wskazano na konieczność wypłaty oprocentowania, a w pozostałych judykatach zalecenie to powiązano z powinnością zbadania przez organ podatkowy, które wpłaty zostały dokonane przed powstaniem obowiązku podatkowego w podatku od towarów i usług. Jak łatwo zauważyć, przedstawione względy nie mogą uzasadniać sprostowania wyroku, czy jego uzasadnienia i dlatego wniosek złożony w tym zakresie został oddalony. Rozważając kwestię sprostowania uzasadnienia wyroku, godzi się zwrócić uwagę na jeszcze jedną okoliczność. Jak wynika z wniosku spółki, jej aprobaty nie znalazła powinność wyartykułowana przez sąd pierwszej instancji w niektórych z jego judykatów, tj. wymóg zbadania przez organ podatkowy, które wpłaty podatku zostały dokonane przed powstaniem obowiązku podatkowego w podatku od towarów i usług. Jeżeli jednak spółka nie zgadzała się z przedstawionym zapatrywaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, mogła wnieść do Naczelnego Sądu Administracyjnego własne skargi kasacyjne na te nieprawomocne wyroki sądu pierwszej instancji, w których wskazano na konieczność badania artykułowanej kwestii przez administrację podatkową. Skoro zaś tego nie uczyniła, bo we wszystkich sprawach wspomniany środek zaskarżenia pochodził od organu, nie sposób dopuścić swoistego "unifikowania" uzasadnień wyroków sądu pierwszej instancji w tożsamych sprawach przez sprostowanie uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, w którym odnoszono się do zarzutów wobec judykatu sądu pierwszej instancji, formułowanych przez organ. Przechodząc do drugiej kwestii, tj. wniosku o uzupełnienie uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, w pierwszej kolejności należy przywołać treść art. 157 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem strona może w ciągu czternastu dni od doręczenia wyroku z urzędu — a gdy wyroku nie doręcza się stronie od dnia ogłoszenia — zgłosić wniosek o uzupełnienie wyroku, jeżeli sąd nie orzekł o całości skargi albo nie zamieścił w wyroku dodatkowego orzeczenia, które według przepisów ustawy powinien był zamieścić z urzędu. Jednocześnie w myśl art. 157 § 1a p.p.s.a. odrzuceniu podlega wniosek o uzupełnienie wyroku zgłoszony po upływie terminu. Postanowienie w tym przedmiocie sąd może zaś wydać na posiedzeniu niejawnym. Oznacza to, że ustawodawca nie dopuszcza uzupełnienia uzasadnienia wyroku. Sam wyrok może być zaś uzupełniony jedynie w zakresie wskazanym w powoływanym już art. 157 § 1 p.p.s.a. Przez wzgląd na dyspozycję art. 193 p.p.s.a. regulacja ta znajduje odpowiednie zastosowanie do wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego. Ponieważ w przedmiotowej sprawie skarżąca wystąpiła o uzupełnienie uzasadnienia wyroku, a takiej konstrukcji prawnej ustawodawca nie ukształtował w art. 157 § 1 p.p.s.a., wniosek złożony w tym zakresie musiał zostać odrzucony. W tym stanie rzeczy z wszystkich wskazanych powodów Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia. Stało się tak na podstawie art. 156 § 1 oraz art. 157 § 1 w zw. z art. 193 p.p.s.a. Adam Nita Małgorzata Niezgódka – Medek Arkadiusz Cudak