I FSK 2054/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Izabela Najda-Ossowska, , po rozpoznaniu w dniu 8 lutego 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku J. Sp. z o.o. z siedzibą w W. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji zawartego w skardze kasacyjnej J. Sp. z o.o. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 czerwca 2022 r. sygn. akt III SA/Wa 1704/21 w sprawie ze skargi J. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 14 maja 2021 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za listopad, grudzień 2017 r. oraz luty 2018 r. postanawia oddalić wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji.

Wyrokiem z 30 czerwca 2022 r., sygn. akt III SA/Wa 1704/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę J. Sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej jako: Skarżąca/Spółka) na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z 14 maja 2021 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za listopad, grudzień 2017 r. oraz luty 2018 r. Od powyższego wyroku Skarżąca wniosła skargę kasacyjną, w której zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wniosku wskazała, że za wstrzymaniem wykonania decyzji przemawia możliwość powstania nieodwracalnych skutków polegających na uniemożliwieniu regulowania bieżących zobowiązań Spółki. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Rozpoznawany wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie podkreślenia wymaga, że instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.; dalej P.p.s.a.). Stosownie do art. 61 § 3 P.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1 cytowanego przepisu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zaznaczyć przy tym należy, iż chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być zrekompensowana wskutek zwrotu spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, jak również nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu (por. B. Dauter, [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2009, s. 205). Trudne do odwrócenia skutki, to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie NSA z dnia 30 kwietnia 2010 r., sygn. akt II FZ 110/10). Katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zamknięty. Decyzja o skorzystaniu z możliwości ubiegania się o udzielenie ochrony tymczasowej należy do strony postępowania. Z uwagi na powyższe, na wnioskodawcy ciąży obowiązek choćby uprawdopodobnienia, iż jego wniosek zasługuje na uwzględnienie. Aby wniosek mógł być rozpatrzony pozytywnie, strona musi poprzeć go stosownymi twierdzeniami i dokumentami na okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji. Sąd musi bowiem dysponować wiarygodnie wykazanymi faktami, które pozwolą mu na zastosowanie przedmiotowej instytucji. Sąd uprawniony jest do uwzględnienia wniosku, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przesłanki w postaci wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków należy wiązać z sytuacją, która może powstać, gdy zaskarżony do sądu akt administracyjny zostanie wykonany, a następnie na skutek uwzględnienia skargi akt ten zostanie wzruszony. Analizując argumentację zaprezentowaną przez Skarżącą we wniosku uznać należy, że nie wykazała ona, iż zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W przedmiotowej sprawie wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji poza ogólnikowym stwierdzeniem, że wykonanie decyzji skutkować będzie dla Skarżącej trudnymi do odwrócenia konsekwencjami w postaci uniemożliwienia regulowania bieżących zobowiązań, nie wskazywał na okoliczność, która w świetle art. 61 § 3 P.p.s.a. uzasadniała zastosowanie instytucji wstrzymania wykonania zaskarżonej aktu. Skarżąca nie wskazała jakichkolwiek dokumentów źródłowych obrazujących jej faktyczną sytuację materialną. Jak już podkreślono wyżej uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających na ocenę, że wstrzymanie zaskarżonego aktu jest w danej sprawie obiektywnie zasadne, a twierdzenia poparte dokumentami źródłowymi. Należy też zauważyć, że postanowieniem z 24 sierpnia 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, odmówił Skarżącej wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, ze względu na nie wykazanie przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego decyzji, wymienionych w art. 61 § 3 P.p.s.a., gdyż Skarżąca nie przedstawiła żadnych dokumentów, które umożliwiłyby ocenę zasadności wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Natomiast postanowieniem z 8 grudnia 2021 r., sygn. akt I FZ 276/21, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie wnioskodawcy na ww. postanowienie. Tymczasem obecnie rozpatrywany wniosek Skarżącej powiela te same nieprawidłowości, które legły u podstaw wydania uprzednio przez WSA odmownego rozstrzygnięcia w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W tych okolicznościach trudno jest też przyjąć, że Strona wykazała przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego brak należytego uzasadnienia żądania o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wyklucza dokonywanie jego merytorycznej oceny, nie jest bowiem możliwe dokonanie oceny zaistnienia przesłanki wystąpienia niebezpieczeństwa wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, wynikających z art. 61 § 3 P.p.s.a. Nie jest rolą Sądu domniemywanie, w czym konkretnie Skarżąca upatruje niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków w przypadku wykonania zaskarżonej decyzji i jakie dane dotyczące Skarżącej miałyby o tym świadczyć. Obowiązkiem Skarżącej było sprecyzowanie we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji okoliczności wskazujących na zaistnienie przesłanek określonych w art. 61 § 3 P.p.s.a, a Naczelny Sąd Administracyjny nie jest uprawniony do domyślania się intencji podatnika wnioskującego o wstrzymanie wykonania decyzji. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 3 w związku z art. 193 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.