I FSK 2026/19

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Kołaczek (spr.), Sędzia NSA Zbigniew Łoboda, Sędzia NSA Bartosz Wojciechowski, po rozpoznaniu w dniu 9 lutego 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej M. sp. z o.o. w likwidacji z siedzibą w T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 8 maja 2019 r. sygn. akt I SA/Bd 34/19 w sprawie ze skargi M. sp. z o.o. w likwidacji z siedzibą w T. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy z dnia 16 listopada 2018 r. nr 0401-IEW.7010.11.2018 w przedmiocie zaliczenia zwrotu podatku od towarów i usług za IV kwartał 2017r. na poczet zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług za 2010 r. 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od M. sp. z o.o. w likwidacji z siedzibą w T. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy kwotę 360 (słownie: trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

1. Wyrok Sądu pierwszej instancji. 1.1. Zaskarżonym wyrokiem z 8 maja 2019 r., sygn. akt I SA/Bd 34/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę M. sp. z o. o. w likwidacji w T. (dalej: Spółka lub Skarżąca) na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy (dalej jako: Organ drugiej instancji lub DIAS) z 16 listopada 2018 r. w przedmiocie zaliczenia zwrotu podatku od towarów i usług za IV kwartał 2017 r. na poczet zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług za maj 2010 r. 2. Skarga kasacyjna. 2.1. Od powyższego wyroku skargę kasacyjną wywiodła Skarżąca, zarzucając zaskarżonemu rozstrzygnięciu na podst. art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.) przepisów prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ti. art. 145 §1 pkt 1 lit a p.p.s.a. w zw. z art. 70 § 8 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 900 ze zm., dalej jako: o.p.) poprzez brak uwzględnienia, ze doszło do przedawnienia zobowiązania podatkowego na poczet którego doszło do zarachowania zwrotu nadwyżki w podatku VAT. 2.2. W konsekwencji w skardze kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi kasacyjnej, a w przypadku uznania, że istota sprawy nie jest dostatecznie wyjaśniona o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, a także zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. 2.3. Organ drugiej interpretacji w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie na rzecz organu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. 3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 3.1. Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. 3.2. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej (podstaw kasacyjnych), chyba że zachodzą przesłanki nieważności postępowania sądowego, wymienione w § 2 powołanego artykułu. Takiego rodzaju przesłanek w niniejszej sprawie z urzędu nie odnotowano. Podobnie w trybie tym nie ujawniono podstaw do odrzucenia skargi ani umorzenia postępowania przed sądem pierwszej instancji, które obligowałyby Naczelny Sąd Administracyjny do wydania postanowienia przewidzianego w art. 189 p.p.s.a. 3.3. Przed odniesieniem się do jedynego zarzutu dotyczącego naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 70 § 8 O.p. "poprzez brak uwzględnienia, że doszło do przedawnienia zobowiązania podatkowego na poczet którego doszło do zarachowania zwrotu nadwyżki w podatku VAT" koniecznym jest przypomnienie, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. Granice skargi są wyznaczone przez podstawy i wnioski. Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego, czy też procesowego, określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zatem sam autor skargi kasacyjnej wyznacza zakres kontroli instancyjnej wskazując, które normy prawa zostały naruszone. Naczelny Sąd Administracyjny nie ma obowiązku ani prawa do domyślania się i uzupełniania argumentacji autora skargi kasacyjnej. Przytoczenie podstawy kasacyjnej musi więc być precyzyjne, gdyż - z uwagi na związanie sądu kasacyjnego granicami skargi kasacyjnej - Naczelny Sąd Administracyjny może uwzględnić tylko te przepisy, które zostały wyraźnie wskazane w skardze kasacyjnej jako naruszone. Wskazanie i uzasadnienie podstaw kasacyjnych należy przy tym zgodnie z art. 176 p.p.s.a. do koniecznych cech skargi kasacyjnej. Przez przytoczenie podstaw kasacyjnych rozumieć należy przede wszystkim dokładne wskazanie podstawy kasacyjnej oraz określenie tych przepisów prawa, które - zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną - uległy naruszeniu przez sąd wydający zaskarżone orzeczenie. Uzasadnienie kasacji ma zawierać rozwinięcie zarzutów kasacyjnych przez wyjaśnienie, na czym naruszenie polegało i przedstawienie argumentacji na poparcie odmiennej wykładni przepisu, niż zastosowana w zaskarżonym orzeczeniu, lub uzasadnienie zarzutu "niewłaściwego zastosowania" przepisu, zaś w odniesieniu do uchybień przepisom procesowym - wykazanie, że zarzucane uchybienie rzeczywiście mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd nie może bowiem zastępować strony i precyzować czy uzupełniać przytoczonych podstaw kasacyjnych. W tym zakresie zmian nie wprowadziła uchwała pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2009 r., I OPS 10/09 (ONSAiWSA 2010, Nr 1, poz. 1), w której stwierdzono, że przytoczenie podstaw kasacyjnych, rozumiane jako wskazanie przepisów, które - zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną - zostały naruszone przez wojewódzki sąd administracyjny, nakłada na Naczelny Sąd Administracyjny, stosownie do art. 174 pkt 1 i 2 oraz art. 183 § 1 p.p.s.a., obowiązek odniesienia się do wszystkich zarzutów przytoczonych w podstawach kasacyjnych. Rozpatrywana skarga kasacyjna pomimo, że wniesiona została przez profesjonalnego pełnomocnika w istocie rzeczy nie zawiera tak rozumianego uzasadnienia. Jedynym uzasadnieniem wskazanego na wstępie zarzutu jest bowiem stwierdzenie, że: " Należność na poczet której doszło do zarachowania podatku VAT do zwrotu jest przedawniona. Organ ani Sąd nie wykazał, aby doszło do przerwania biegu terminu przedawnienia. Postępowanie karne, na które powołuje się organ nie zostało wytoczone przeciwko spółce tylko przeciwko byłemu członkowi zarządu. Ponadto organ nie wykazał, aby czynność egzekucyjna w postaci zajęcia udziałów w spółce S. Sp. z o.o. w likwidacji miała miejsce. Skutku przedawnienia nie zmienia także fakt, że należność została zabezpieczona hipoteką przymusową. Przepis art. 70 § 8 O.p. (uprzednio art. 70 § 6 O.p.) został uznany za niezgodny z konstytucją RP, o czym spółka pisała w zażaleniu". 3.4. Odnosząc się do wskazanego zarzutu naruszenia art. 70 § 8 O.p. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że jest on chybiony przede wszystkim z tego względu, że przepis ten nie był stosowany w niniejszej sprawie, ani też Sąd pierwszej instancji nie dokonywał jego wykładni. W konsekwencji nie mogło dojść do błędnego jego zastosowania ani błędnej wykładni. 3.5. Z akt sprawy wynika natomiast, że zobowiązanie z tytułu podatku od towarów i usług za maj 2010 r. nie uległo przedawnieniu wskutek zastosowanych środków egzekucyjnych tj. na podstawie art. 70 § 4 O.p. oraz ze względu na zawieszenie biegu terminu przedawnienia w związku z prowadzonym postępowaniem karnym skarbowym, a zatem na podstawie art. 70 § 6 pkt 1 O.p. Z akt sprawy wynika bowiem, że pismem z dnia 29 listopada 2011 r. Nr EA/7210-2451/11/GS Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w Toruniu powiadomił Spółkę o zajęciu prawa majątkowego w postaci 300 udziałów w S. Sp. z o.o. z siedzibą w K. przy ul. T. (data doręczenia pisma Skarżącej spółce - 6 grudnia 2011 r.). W dniu 13 grudnia 2012 r. zostało wszczęte postępowanie karne skarbowe, między innymi w zakresie podatku od towarów i usług za maj 2010 r., zakończone wyrokiem Sądu Rejonowego w Toruniu (sygn. VIII W 151/13), który uprawomocnił się dnia 20 czerwca 2014 r.. co zawiesiło bieg terminu przedawnienia zobowiązania o 555 dni, tj. do dnia 15 czerwca 2018 r. Natomiast pismem z dnia 22 grudnia 2017 r. Nr 0416-SEE-2.711-1.1406.2017.RS Skarżąca spółka została powiadomiona o zajęciu nieruchomości położonej w T. przy ul. B. (data doręczenia 19 stycznia 2018 r.). WSA w Bydgoszczy, przywołując powyższe okoliczności wynikające z akt sprawy potwierdził ustalenia organu odwoławczego, że zobowiązanie w podatku od towarów i usług za maj 2010 r. przedawnia się z dniem 20 stycznia 2023 r. 3.6. Odnosząc się natomiast do argumentacji skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że także ona nie może przynieść pożądanego dla skarżącego skutku, albowiem nie wskazano jako naruszonych przepisów art. 70 § 1, art. 70 § 4 oraz art. 70 § 6 O.p. zatem rozważania te pozostają poza granicami skargi kasacyjnej wynikającymi z art. 183 § 1 p.p.s.a. 3.7. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny uznał zarzuty skargi kasacyjnej za niezasadne i na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną. 3.8. O kosztach orzeczono po myśli art. 204 pkt 1 p.p.s.a. Bartosz Wojciechowski Marek Kołaczek Zbigniew Łoboda sędzia NSA sędzia NSA sędzia NSA