I FSK 1848/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Zubrzycki, Sędzia NSA Krystyna Chustecka (sprawozdawca), Sędzia WSA del. Halina Adamczewska-Wasilewicz, Protokolant Krzysztof Zaleski, po rozpoznaniu w dniu 13 czerwca 2017 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Skarbowej w L. (obecnie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w L.) od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 11 czerwca 2015 r. sygn. akt I SA/Łd 351/15 w sprawie ze skargi R. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w L. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia 26 stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji wydanej w zakresie rozliczenia podatku od towarów i usług za okresy od marca do grudnia 2007 r. oddala skargę kasacyjną.

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 11 czerwca 2015 r., sygn. akt I SA/Łd 351/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uwzględnił skargę R. Sp. z o.o. z siedzibą w L. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia 26 stycznia 2015 r. w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Z uzasadnienia wyroku WSA wynika, że zaskarżonym postanowieniem z dnia 26 stycznia 2015 r. organ odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia 14 grudnia 2012 r. w sprawie rozliczenia podatku od towarów i usług za okresy od marca do grudnia 2007 r. Jak wynika z akt sprawy w dniu 17 grudnia 2012 r. uprawniony pracownik odmówił przyjęcia korespondencji zawierającej wskazane rozstrzygnięcie, zaś informację o pozostawieniu pisma na okres 14 dni do dyspozycji adresata w placówce pocztowej umieszczono w oddawczej skrzynce pocztowej w dniach 17 i 27 grudnia 2012 r. W dniu 31 grudnia 2012 r. pełnomocnik strony - doradca podatkowy P. N. osobiście odebrał przesyłkę w placówce pocztowej. Następnie pismami z dnia 5 lutego 2013 r. wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu kontroli skarbowej oraz złożył odwołanie od ww. rozstrzygnięcia. We wniosku wskazał, że z powodu choroby "grypa, a następnie powikłania z nią związane, problemy z ciśnieniem, bardzo wysoki poziom cukru" nie mógł w terminie do wniesienia odwołania skutecznie zapoznać się z treścią decyzji organu tak, aby następnie wysunąć pod adresem tejże decyzji zarzuty merytoryczne. W piśmie z dnia 11 marca 2013 r. pełnomocnik złożył dodatkowe wyjaśnienia, w treści których stwierdził, iż nieprawdą jest, jakoby w dniu 17 grudnia 2012 r. pracownik upoważniony do odbioru korespondencji odmówił jej odbioru. Stwierdził, iż nigdy nie upoważniał pracowników kancelarii do odbioru przesyłek podczas swojej nieobecności, a dodatkowo kilkakrotnie w trakcie trwania postępowania informował inspektora kontroli skarbowej, iż jedyną osobą upoważnioną do odbioru korespondencji pozostaje sam pełnomocnik. Postanowieniami z dnia 25 kwietnia 2013 r. Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania oraz odmówił przywrócenia terminu do jego wniesienia. Na powyższe postanowienie skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który wyrokiem z dnia 2 października 2013 r. w sprawie o sygn. akt. I SA/Łd 842/13, uchylił zaskarżone postanowienie. Sąd wskazał, że argumentacja odnosząca się do odmowy przywrócenia terminu jest niepełna i nie spełnia przez to wymogów zawartych w art. 217 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm.) dalej O.p., Sąd nakazał organowi ustalenie, czy "orzeczona wobec pełnomocnika skarżącego czasowa niezdolność do pracy biorąc pod uwagę choroby, które były przyczyną jej stwierdzenia oraz okoliczność, iż składało się na nią sześć krótkotrwałych zwolnień lekarskich zobowiązywały pełnomocnika do zapewnienia mocodawcy pomocy prawnej innego profesjonalisty. Innymi słowy, czy w okolicznościach sprawy można przypisać pełnomocnikowi zawinienie w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania, w sytuacji gdy w okresie jego biegu przebywał na zwolnieniu lekarskim, a argumentacja organu winna znaleźć swoje odzwierciedlenie w szczegółowo sporządzonym uzasadnieniu. Pomocne może być także ustalenie, czy w czasie orzeczonej niezdolności do pracy, w okresie od 6 grudnia 2012 roku do 1 lutego 2013 roku pełnomocnik podejmował czynności zawodowe w innych sprawach toczących się z jego udziałem przed organami podatkowymi". Dyrektor Izby Skarbowej, po ponownym rozpoznaniu postanowieniem z dnia 26 stycznia 2015 r., ponownie odmówił skarżącej przywrócenia terminu. W uzasadnieniu wydanego postanowienia organ stwierdził, że choroby na które cierpi pełnomocnik strony skarżącej nie można zaliczyć do chorób o potencjalnie lekkim przebiegu, niewymagających długotrwałego i skomplikowanego leczenia o czym świadczy m.in. zaświadczenie lekarskie z dnia 29 marca 2013 r., w którym lekarz prowadzący stwierdził, że choroba w okresie objętym zwolnieniem zagrażała zdrowiu pacjenta, bowiem cierpiał na znaczne skoki ciśnienia tętniczego i glikemii. Nie można też uznać, ze choroba wystąpiła nagle, skoro sam pełnomocnik w złożonym wniosku oświadczył, że leczy się na nią od ponad dwóch lat. Organ wskazał też na okoliczność, iż w okresie leczenia pojawiła się infekcja górnych dróg oddechowych. Powyższe ustalenia sprawiły w ocenie organu, że odbierając w dniu 31 grudnia 2012 r. decyzję organu I instancji winien czynić przewidywania, co do dalszego przebiegu czynności procesowych, w tym niemożliwości zachowania terminu do wniesienia odwołania. W skardze do WSA pełnomocnik skarżącej zarzucił organowi naruszenie art. 162 § 1 O.p., poprzez błędne zastosowanie polegające na uznaniu, że strona z własnej winy uchybiła terminowi do złożenia odwołania od decyzji organu I instancji. W związku z powyższym wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia w sprawie przywrócenia terminu do złożenia odwołania. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonym postanowieniu. Sąd pierwszej instancji uwzględniając skargę wskazał, że organ nie zastosował się do uwag i wytycznych zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 2 października 2013 r., sygn. akt I SA/Łd 842/13. W skardze kasacyjnej wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego zaskarżonemu wyrokowi pełnomocnik organu na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) dalej P.p.s.a. zarzucił naruszenie przepisów postępowania: - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 153 P.p.s.a. poprzez błędne przyjęcie, że organ nie wykonał zaleceń Sądu zawartych w prawomocnym wyroku z dnia 2 października 2013 r., sygn. akt I SA/Łd 842/13, jedynie arbitralne stwierdził, że pełnomocnik dopuścił się niedbalstwa, które uniemożliwiło przywrócenie terminu do wniesienia odwołania podczas gdy organ podatkowy wykonał w pełni zalecenia sądu, analizując również aktywność pełnomocnika w okresie zwolnienia lekarskiego przed innymi organami podatkowymi w województwie [...], co miało istotny wpływ na wynik sprawy; - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 121, art. 122, art. 180 § 1, art. 188 oraz art. 187 § 1 O.p. poprzez błędne przyjęcie, że przywrócenie terminu do złożenia odwołania w sprawie dotyczącej innego pełnomocnika może determinować treść rozstrzygnięcia w postępowaniu będącym przedmiotem skargi kasacyjnej, co miało istotny wpływ na wynik sprawy. W oparciu o powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia sądowi I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przypisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. W szczególności zarzuty skargi kasacyjnej nie uzasadniają uchylenia zaskarżonego wyroku. Należy w pełni zgodzić się z oceną Sądu pierwszej, że rozpoznanie i przebieg każdej choroby w zależności od postawionej diagnozy można w precyzyjny sposób ocenić i na tej podstawie ustalić, czy jest to schorzenie o charakterze ciężkim i przewlekłym, wymagające długotrwałego leczenia, czy też ma charakter nagły i nie dający się przewidzieć. Prawidłowo przy tym Sąd stwierdził, że tego rodzaju kompetencji organ administracji nie posiada, a sygnalizowane przez stronę zaostrzenie się dolegliwości w związku z przebytą grypą i jej powikłaniami z pewnością wykracza poza zakres przewlekłych chorób pełnomocnika, co potwierdza zaświadczenie lekarskie z dnia 29 marca 2013 r. Nadto Sąd pierwszej instancji stwierdził, że w aktach administracyjnych sprawy znajdują się odpowiedzi Naczelników Urzędów Skarbowych w L., Z. oraz B. udzielone na wezwanie Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia 14 października 2014 r., w którym organ ten zwracał się z prośbą o ustalenie, czy w okresie od 6 grudnia 2012 r. do dnia 1 lutego 2013 r. doradca podatkowy P.N. podejmował czynności zawodowe w innych sprawach toczących się z jego udziałem przed organami podatkowymi, do czego był zobowiązany zgodnie z prawomocnym wyrokiem WSA w Łodzi z dnia 2 października 2013 r. Natomiast w treści uzasadnienia zaskarżonego postanowienia nie zawarto jakiejkolwiek analizy korespondencji nadesłanej przez te urzędy skarbowe, a miałoby to zasadnicze znaczenie dla oceny ewentualnego zawinienia pełnomocnika w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Zasadnie też Sąd zwrócił uwagę, że w sprawie innego podatnika, którego pełnomocnikiem był ten sam doradca podatkowy, a okoliczności faktyczne były tożsame z występującymi w niniejszej sprawie, organ przywrócił termin do wniesienia odwołania. Uznając z powyższych względów, że skarga kasacyjna nie ma uzasadnionych podstaw Naczelny Sąd Administracyjny stosownie do art. 184 P.p.s.a orzekł jak w sentencji.