I FSK 1836/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Zubrzycki , po rozpoznaniu w dniu 25 kwietnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej w przedmiocie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji sprawy ze skargi kasacyjnej P. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 maja 2023 r. sygn. akt III SA/Wa 1644/22 w sprawie ze skargi P. W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 26 maja 2022 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za I i II kwartał 2017 r. postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. z 25 listopada 2021 r., nr [...]

Wyrokiem z 5 maja 2023 r., sygn. akt III SA/Wa 1644/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę P. W. (dalej: strona, skarżący) na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z 26 maja 2022 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za I i II kwartał 2017 r. Od powyższego wyroku skarżący wniósł skargę kasacyjną, w której zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania ww. decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. z 25 listopada 2021 r. Uzasadniając przedmiotowy wniosek, skarżący — jako okoliczności mające świadczyć o wystąpieniu zagrożenia wyrządzenia znacznej szkody i trudnych do odwrócenia skutków — wymienił: trudną sytuację materialną, możliwość całkowitej utraty zdolności do zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych oraz prawdopodobieństwo rozpoczęcia stopniowego zadłużania się, co wynika m.in. z faktu, że przeciwko niemu toczą się również inne postępowania dotyczące zobowiązań w podatku dochodowym oraz w podatku od towarów i usług. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: wniosek strony nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie zaznaczyć należy, że żądanie analogiczne zarówno co do zakresu, jak i okoliczności je uzasadniających skarżący sformułował również w skardze do sądu pierwszej instancji, a sąd ten prawomocnym postanowieniem z 2 grudnia 2022 r., sygn. akt III SA/Wa 1644/22, odmówił jego uwzględnienia, wyjaśniając przy tym szczegółowo przesłanki udzielenia stronie postępowania ochrony tymczasowej na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. — Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329, ze zm.; dalej P.p.s.a.). Ponadto również Naczelny Sąd Administracyjny już dwukrotnie oceniał zasadność wniosku skarżącego o udzielenie mu na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a. ochrony tymczasowej przez wstrzymanie wykonania decyzji organów podatkowych w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za lata 2015 i 2016. W postanowieniach tego sądu z 22 września 2023 r., sygn. akt II FSK 1436/23, oraz z 25 września 2023 r., sygn. akt II FSK 1559/23, odmawiając wstrzymania wykonania ww. decyzji wskazano na wyjątkowy charakter tej instytucji oraz obowiązki podmiotu wnioskującego o jej zastosowanie. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w niniejszej sprawie uznaje, że warunki zastosowania instytucji wstrzymania wykonania decyzji administracyjnej są już skarżącemu znane i odstępuje od ich omawiania w tym miejscu. Odnotować przy tym należy, co wynika z treści uzasadnień obu przywołanych wyżej postanowień Naczelnego Sądu Administracyjnego (znanej składowi orzekającemu w niniejszej sprawie z urzędu, ale także dostępnej w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, https://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej "CBOSA"), że oba wnioski o wstrzymanie wykonania decyzji organów podatkowych w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych skarżący uzasadnił w analogiczny sposób, jak wniosek obecnie rozpoznawany, dotyczący decyzji w przedmiocie podatku od towarów i usług za 2017 r. Dlatego też Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w sprawie niniejszej, nie znajdując podstaw do odmiennej oceny co do zasadności przedmiotowego wniosku, niż wyrażona w ww. rozstrzygnięciach tego sądu, w pełni ją podziela i przyjmuje za własną. Powtórzyć zatem za postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 września 2023 r., sygn. akt II FSK 1436/23 należy, że żadna z okoliczności przywołanych we wniosku strony nie wskazuje na zaistnienie możliwości wyrządzenia znacznej szkody ani spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Sama znacząca wysokość zobowiązania podatkowego ani trudna sytuacja materialna strony nie są przesłankami wstrzymania wykonania decyzji i nie mogą stanowić podstawy takiego wniosku. Oczywistym jest, że wykonanie bądź egzekucja zobowiązania podatkowego spowoduje dolegliwości dla strony postępowania. Instytucja wstrzymania wykonania ostatecznej decyzji administracyjnej nie służy jednak ochronie strony przed wszelkimi dolegliwościami, jakie wynikają z samej decyzji, lecz jedynie przed skutkami bezpośrednio związanymi z jej wykonaniem, które byłyby trudne lub niemożliwe do odwrócenia w sytuacji uzyskania przez stronę korzystnego rozstrzygnięcia sądowego. Dlatego też, w opinii sądu kasacyjnego, skarżący nie wykazał, że zostały spełnione przesłanki określone w art. 61 § 3 P.p.s.a. Przypomnieć także należy, że stosownie do art. 8-10 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2022 r. poz. 479, ze zm.) dopuszczalność prowadzenia egzekucji administracyjnej ograniczona jest do zakresu, w jakim nie zostanie zagrożone minimum utrzymania dłużnika i osób pozostających według ustawowego obowiązku na jego utrzymaniu (por. postanowienie Naczelnego Sadu Administracyjnego z 8 grudnia 2020 r., sygn. akt II FZ 524/20; CBOSA). Nie zachodzi zatem ryzyko "(...) całkowitej utraty zdolności do zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych (...)" strony na skutek ewentualnego wykonania zaskarżonej decyzji przed dokonaniem jej kontroli przez sąd administracyjny. Takie samo stanowisko wyraził NSA w postanowieniach: z 19 października 2023 r., I FSK 1787/23 oraz z 21 listopada 2023 r., I FSK 1876/23, w których NSA odmówił skarżącemu wstrzymania wykonania decyzji w przedmiocie VAT za I, II, III i IV kwartał 2016 r. oraz w przedmiocie podatku od towarów i usług za III i IV kwartał 2015 r. Obecnie przedstawiona argumentacja we wniosku strony nie prezentuje żadnych nowych okoliczności, które przemawiałyby za uwzględnieniem tego wniosku. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.