I FSK 1833/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Roman Wiatrowski, Sędzia NSA Marek Olejnik (sprawozdawca), Sędzia WSA (del.) Dominik Mączyński, , po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej J. z siedzibą w Stanach Zjednoczonych Ameryki od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 stycznia 2023 r. sygn. akt III SA/Wa 1568/22 w sprawie ze skargi J. z siedzibą w Stanach Zjednoczonych Ameryki na decyzję Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 28 kwietnia 2022 r. nr 1401-IOV-2.4103.19.2022.MB w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia 2017 r. do grudnia 2018 r. oddala skargę kasacyjną.

1. Wyrokiem z 16 stycznia 2023 r., sygn. akt III SA/Wa 1568/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę J. z siedzibą w Stanach Zjednoczonych Ameryki (dalej: "Strona", "Skarżąca", "Spółka") na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie (dalej: "DIAS", "organ podatkowy") z 28 kwietnia 2022 r., nr 1401-IOV-2.4103.19.2022.MB w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia 2017 r. do grudnia 2018 r. 2. Stanowiska stron w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. 2.1. Skargę kasacyjną od ww. wyroku WSA w Warszawie do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła Skarżąca zaskarżając ten wyrok w całości. Sformułowała także wniosek, przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego wyłącznie o zmianę wyroku poprzez uchylenie obydwu decyzji i umorzenie postępowania, a także zasądzenie kosztów postępowania za obydwie instancje ewentualnie, uchylenie wyroku w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji, a także pozostawienie sądowi pierwszej instancji prawa o rozstrzygnięciu o kosztach postępowania drugiej instancji oraz zrzekła się rozprawy. Skarżąca zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła naruszenie materialnego wymienionego w art. 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1829 ze zm.), poprzez błędną wykładnię, w wyniku czego uznano, że Strona wykonywała działalność gospodarczą w Polsce. Końcowo zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy art. 70 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U z 2021 r., poz. 1540 ze zm., dalej: "O.p.") w zw. z art. 313 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 1375 ze zm., dalej: "k.p.k.") w zw. z art. 113 ustawy z dnia 10 września 1999 r. Kodeks karny skarbowy (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 859 ze zm., dalej: "k.k.s.") w zw. z art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 133 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), które miało wpływ na wynik sprawy, w szczególności poprzez przedawnienie na skutek niemożności postawienia zarzutów w formie pisemnej i skutecznego przerwania biegu terminu przedawnienia w ten sposób. 2.2. DIAS nie skorzystał z możliwości wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną. 3. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, zważył co następuje: 3.1. Skarga kasacyjna nie ma uzasadnionych podstaw. Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 193 zd. drugie p.p.s.a., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera jedynie ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W ten sposób wyraźnie określony został zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok, w sytuacji, gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, wyłącza przy tego rodzaju rozstrzygnięciach odpowiednie stosowanie do postępowania przed tym Sądem wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 w związku z art. 193 zd. pierwsze p.p.s.a. Mając to na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny może sprowadzić swoją dalszą wypowiedź już tylko do rozważań oceniających zarzuty postawione wobec zaskarżonego wyroku Sądu pierwszej instancji. 3.2. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W świetle art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podkreślić przy tym trzeba, że Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, ponieważ w świetle art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej. Postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania. 3.3. W pierwszym zarzucie zawartym w skardze kasacyjnej Skarżąca zarzuciła naruszenie prawa materialnego wymienionego w art. 2 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, poprzez błędną wykładnię, w wyniku czego uznano, że Strona wykonywała działalność gospodarczą w Polsce. Zasadnie Sąd pierwszej instancji wskazał w zaskarżonym wyroku, że ponieważ w sprawie chodzi o zobowiązania podatkowe w podatku od towarów i usług, to ocena czy Skarżąca prowadziła działalność gospodarczą podlegającą opodatkowaniu tym podatkiem została dokonana w oparciu o art. 15 ust. 2 ustawy o VAT. To ten ostatni przepis jest miarodajny dla oceny, czy prowadziła ona w Polsce opodatkowaną działalność gospodarczą, i czy miała status podatnika dokonując w każdym miesiącu objętym postępowaniem kilkudziesięciu krajowych dostaw różnych towarów. Ponieważ organ podatkowy nie stosował w przedmiotowej sprawie art. 2 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, zatem nie mógł go naruszyć poprzez błędną wykładnię, co czyni zarzut w powyższym zakresie nieuzasadnionym. 3.4. Jak oczywiście bezzasadny jawi się także drugi zarzut kasacyjny, tzn. naruszenia "art. 70 O.p. w zw. z art. 313 par. 1 kpk. w zw. z art. 113 k.k.s. w zw. z art. 151 w zw. z art. 145 par. 1 pkt I lit. c w zw. z art. 133 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), które miało wpływ na wynik sprawy, w szczególności poprzez przedawnienie na skutek niemożności postawienia zarzutów w formie pisemnej i skutecznego przerwania biegu terminu przedawnienia w ten sposób". Organ podatkowy w przedmiotowej sprawie określił Skarżącej zobowiązanie w podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia 2017 do grudnia 2018 r. Przedawnienie zobowiązania w podatku od towarów i usług następuje na zasadach ogólnych określonych w art. 70 § 1 O.p., a więc zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności, przy czym zgodnie z art. 103 ust. 1 ustawy o VAT termin płatności podatku przypada do 25 dnia miesiąca lub kwartału (w przypadku podatników, którzy stosują tą metodę rozliczania) następującego po miesiącu lub kwartale, w którym powstał obowiązek podatkowy. Zobowiązania podatkowe za poszczególne miesiące od stycznia do listopada 2017 r. przedawniają się zatem z końcem 2022 r., a za poszczególne miesiące od grudnia 2017 r. do listopada 2018 r. z końcem 2023 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Warszawie wydał zaskarżoną decyzję dnia 28 kwietnia 2022 r. (doręczoną w dniu 16 maja 2022 r.), a zatem przed upływem przedawnienia zobowiązań podatkowych. 4. Konkludując Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, toteż podlega oddaleniu na podstawie art. 184 p.p.s.a. D. Mączyński R. Wiatrowski M. Olejnik