I FSK 1827/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Izabela Najda-Ossowska (sprawozdawca), Sędzia NSA Danuta Oleś, Sędzia NSA Artur Mudrecki, po rozpoznaniu w dniu 13 maja 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku Sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego Sylwestra Golca o wyłączenie od orzekania w sprawie I FSK 1827/23 w sprawie ze skargi kasacyjnej A. sp. z o.o. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 maja 2023 r., sygn. akt III SA/Wa 429/23 w sprawie ze skargi A. sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 28 listopada 2022 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia ostatecznej decyzji w sprawie podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe 2014 r. postanawia wyłączyć Sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego Sylwestra Golca od orzekania w sprawie.

Wnioskiem z 8 maja 2024 r. sędzia NSA Sylwester Golec, działając na podstawie art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634, dalej: P.p.s.a.) wniósł o wyłączenie go od orzekania w sprawie ze skargi kasacyjnej A. sp. z o.o. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 maja 2023 r., sygn. akt III SA/Wa 429/23, wydanego w sprawie Skarżącej na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 28 listopada 2022 r. w przedmiocie odmowy uchylenia ostatecznej decyzji w sprawie podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe 2014 r. W uzasadnieniu wniosku sędzia NSA Sylwester Golec wskazał, że w skardze kasacyjnej, w której został wyznaczony sprawozdawcą, podniesiono zarzut nieważności postępowania oparty na art. 183 § 2 pkt 4 P.p.s.a., który zdaniem autora skargi kasacyjnej, spowodował udział w składzie sądu pierwszej instancji, który wydał wyrok zaskarżony w sprawie I FSK 1827/23 Pana Asesora Tomasza Grzybowskiego, powołanego na stanowisko asesora na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa, ukształtowanej w sposób wadliwy – sprzeczny z Konstytucją, w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 3). W związku z powyższym sędzia NSA Sylwester Golec oświadczył, że również został powołany na stanowisko sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa, ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw, co może budzić wątpliwości, co do jego bezstronności w rozstrzyganiu ww. sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny rozważył, co następuje. Wniosek o wyłączenie od orzekania w sprawie I FSK 1827/23 zasługuje na uwzględnienie. Instytucja wyłączenia sędziego od orzekania w sprawie regulowana jest przepisami Rozdziału 5 Działu I ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przepisy powołanej ustawy różnicują zasady wyłączenia sędziego w zależności od charakteru przesłanek, które mają stanowić podstawę tego wyłączenia. Sędzia z mocy samej ustawy wyłączony jest w sprawach, w których wystąpią przesłanki wyliczone enumeratywnie w art. 18 P.p.s.a. Katalog tych przesłanek jest zamknięty i nie może być interpretowany rozszerzająco, co związane jest z doniosłością skutków prawnych orzekania przez sędziego wyłączonego z mocy ustawy, skutkiem takim jest bowiem nieważność postępowania sądowoadministracyjnego. Na podstawie art. 19 P.p.s.a. sąd wyłącza natomiast sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Artykuł 19 P.p.s.a. odnosi się do sytuacji, w której konkretne okoliczności danego postępowania przemawiają za uznaniem, że w danej sprawie możliwe jest zagrożenie bezstronności i obiektywizmu orzekania. O wyłączeniu sędziego nie może decydować subiektywne przekonanie o jego stronniczości i niesprawiedliwości, zaś wniosek o wyłączenie na podstawie art. 19 P.p.s.a. powinien odwoływać się do zobiektywizowanych przesłanek, tak aby wątpliwość co do bezstronności sędziego mogła zostać uznana za mającą realne podstawy. Wątpliwości co do bezstronności sędziego, w rozumieniu art. 19 P.p.s.a. muszą być każdorazowo odnoszone do konkretnego sędziego w konkretnej sprawie. Mając na uwadze, że wystąpienie takich okoliczności dostrzegł sam sędzia NSA Sylwester Golec, składając w związku z tym stosowny wniosek, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zachodzą przesłanki do zastosowania instytucji prawnej wyłączenia sędziego na jego wniosek, co przyczyni się do usunięcia nawet potencjalnych wątpliwości, co do jego bezstronności we wskazanej sprawie. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 22 § 1 i 2 w związku z art. 19 § 1 P.p.s.a. postanowił wyłączyć sędziego NSA Sylwestra Golca od orzekania w sprawie.