I FSK 1802/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Olejnik, Sędzia NSA Małgorzata Niezgódka - Medek (spr.), Sędzia WSA del. Adam Nita, po rozpoznaniu w dniu 25 kwietnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej H. Sp. z o.o. w P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 4 lipca 2024 r. sygn. akt I SA/Po 247/24 w sprawie ze skargi H. Sp. z o.o. w P. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu z dnia 12 lutego 2024 r. nr 3001-IOA.4255.2.2023.AL w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania decyzji w podatku akcyzowym 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od H. Sp. z o.o. w P. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu kwotę 360 (słownie: trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Wyrokiem z dnia 4 lipca 2024 r. w sprawie o sygn. akt I SA/Po 247/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", oddalił skargę H. Sp. z o.o. w P., powoływanej dalej jako "skarżąca", "spółka", na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu z dnia 12 lutego 2024 r. w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania decyzji w podatku akcyzowym (wyrok ten oraz orzeczenia powołane w uzasadnieniu dostępne są w internetowej bazie orzeczeń: orzeczenia.nsa.gov.pl). Z ww. wyrokiem nie zgodziła się skarżąca, która, reprezentowana przez pełnomocnika – adwokata, wniosła skargę kasacyjną, skierowaną przeciwko całości ww. orzeczenia. Zażądała w niej uchylenia w całości zaskarżonego wyroku sądu pierwszej instancji oraz rozpoznania skargi i w konsekwencji uchylenia w całości postanowienia organu drugiej oraz pierwszej instancji, ewentualnie o uchylenie w całości wyroku sądu pierwszej instancji oraz skierowanie sprawy do ponownego rozpoznania. Wniosła również o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania i zrzekła się rozpoznania sprawy na rozprawie. W skardze kasacyjnej skarżąca, w oparciu o podstawę określoną w art. 174 pkt 2 P.p.s.a. podniosła następujące naruszenia przepisów postępowania. 1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie i nieuchylenie postanowienia organu drugiej instancji oraz poprzedzającego go postanowienia organu pierwszej instancji skutkujące przyjęciem ustaleń organu dokonanych z naruszeniem w stopniu istotnym art. 252 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2023 r., poz. 2383), powoływanej dalej jako "O.p.", polegającym na nieuzasadnionej odmowie wstrzymania wykonania decyzji Naczelnika Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 20 grudnia 2021 r określającej skarżącej zobowiązaniem podatkowe w podatku akcyzowym za lipiec 2020 r. i pomimo ziszczenia się ustawowych przesłanek do jej wstrzymania, 2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie i nieuchylenie postanowienia organu drugiej instancji oraz poprzedzającego go postanowienia organu pierwszej instancji i to pomimo istotnego naruszenia przez organ art. 247 § 1 pkt 3 w zw. z art. 145 § 2 O.p. w zakresie, w jakim organ podatkowy w sposób błędny przyjął, że decyzja wymiarowa Naczelnika Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 20 grudnia 2021 r. nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa i nie zachodzą podstawy do stwierdzenia jej nieważności i w konsekwencji brak jest przesłanek do wstrzymania jej wykonania. Organ, reprezentowany przez radcę prawnego, złożył odpowiedź na skargę kasacyjną, w której wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej, zasądzenie od skarżącej na rzecz organu kosztów postępowania, rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem oceny przed sądem pierwszej instancji było to, czy zasadnie organ odwoławczy uznał, że brak jest podstaw do wstrzymania wykonania decyzji Naczelnika Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 20 grudnia 2021 r., co do której skarżąca złożyła wniosek o stwierdzenie nieważności. Sąd pierwszej instancji podzielił stanowisko organu odwoławczego, że w bezspornych okolicznościach stanu faktycznego, nie znajdzie zastosowania art. 252 § 1 O.p. Sąd pierwszej instancji wskazał, że art. 252 § 1 O.p. należy rozumieć w taki sposób, że określona w nim przesłanka prawdopodobieństwa powinna być bliska pojęcia pewności, że decyzja ostateczna nosi cechę kwalifikowanego naruszenia prawa w rozumieniu art. 247 § 1 O.p. Wziął również pod uwagę okoliczność, że w odrębnym postępowaniu sądowym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 4 lipca 2024 r. w sprawie I SA/Po 244/24 oddalił skargę skarżącej na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu z dnia 12 lutego 2024 r. utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu z dnia 21 listopada 2023 r. odmawiając stwierdzenia nieważności decyzji z dnia 20 grudnia 2021 r. Dokonana przez organ pierwszej instancji wstępna ocena prawdopodobieństwa istnienia podstawy z art. 247 § 1 pkt 3 O.p. okazała się zatem prawidłowa i została potwierdzona nie tylko przez organ drugiej instancji oraz przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w sprawie o sygn. akt I SA/Po 244/24. W skardze kasacyjnej skarżąca argumentowała, że niezgodnie z prawem sąd pierwszej instancji przyjął, że w sprawie zakończonej wydaniem decyzji Naczelnika Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 20 grudnia 2021 r. nie doszło do rażącego naruszenia prawa i tym samym nie zachodzą usprawiedliwione podstawy do stwierdzenia nieważności ww. decyzji w oparciu o art. 247 § 1 pkt 3 O.p. W jej ocenie, w świetle przedstawionych w skardze kasacyjnej okoliczności, związanych ze sprawą dotyczącą stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, naruszenie przez organ odwoławczy art. 252 § 1 O.p. nie budzi wątpliwości. Nie zgodziła się jednocześnie z poglądem sądu pierwszej instancji, że przesłanka występowania prawdopodobieństwa wadliwości decyzji została jednoznacznie wykluczona, wobec oddalenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyroku z dnia 4 lipca 2024 r. w sprawie o sygn. akt I SA/Po 244/24 skargi skarżącej na decyzję dotycząca odmowy stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej. Powołane przez skarżącą zarzuty naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie i nieuchylenie postanowień organu drugiej oraz pierwszej instancji w zw. z naruszeniem art. 252 § 1 O.p. oraz art. 247 § 1 pkt 3 w zw. z art. 145 § 2 O.p., nie posiadają usprawiedliwionych podstaw. Zarzut naruszenia art. 252 § 1 O.p. nie jest zasadny bowiem już samo wydanie decyzji w pierwszej instancji, choćby nieostatecznej, stwierdzającej brak przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, przesądza o braku istnienia prawdopodobieństwa wystąpienia jednej z wad, o których mowa w art. 247 § 1 O.p. Jak wskazano przykładowo w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 listopada 2016 r. o sygn. akt I GSK 156/15 uznanie w ramach instytucji wstrzymania wykonania decyzji, na tym etapie procedowania, czyli po wydaniu decyzji odmawiającej stwierdzenia nieważności, iż istnieje prawdopodobieństwo istnienia w decyzji wady wymienionej w art. 247 § 1 o.p., byłoby sprzeczne z treścią tej decyzji. W przedmiotowej sprawie nadto decyzja organu pierwszej instancji odmawiająca stwierdzenia nieważności została utrzymana w mocy decyzją organu odwoławczego, a skarga skarżącej na tę decyzję została oddalona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 4 lipca 2024 r. w sprawie o sygn. akt I SA/Po 244/24. Dodać przy tym należy, że Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 25 kwietnia 2025 r. w sprawie o sygn. akt I FSK 1801/24 oddalił skargę kasacyjną skarżącej od ww. wyroku. Odnosząc się z kolei do zarzutu naruszenia art. 247 § 1 pkt 3 w zw. z art. 145 § 2 O.p. zauważyć należy, że w postępowaniu pobocznym, dotyczącym wstrzymania wykonania decyzji, nie bada się zaistnienia przesłanek stwierdzenia jej nieważności, należy jednak uwzględnić wynik postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności. Mając na względzie powyższe w braku usprawiedliwionych podstaw, na podstawie art. 184 P.p.s.a., skarga kasacyjna podlegała oddaleniu. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a. Na zasądzoną od skarżącej na rzecz organu kwotę 360 złotych składa się wynagrodzenie pełnomocnika organu – radcy prawnego, ustalone stosownie do §14 ust. 1 pkt 2 lit. b w zw. z §14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1935 ze zm.). Adam Nita Małgorzata Niezgódka-Medek Marek Olejnik