I FSK 1801/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Olejnik, Sędzia NSA Małgorzata Niezgódka - Medek (spr.), Sędzia WSA del. Adam Nita, po rozpoznaniu w dniu 25 kwietnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej H. Sp. z o.o. w P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 4 lipca 2024 r. sygn. akt I SA/Po 244/24 w sprawie ze skargi H. Sp. z o.o. w P. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu z dnia 12 lutego 2024 r. nr 3001-IOA.615.2.2023.AL w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w podatku akcyzowym za lipiec 2020 r. 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od H. Sp. z o.o. w P. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu kwotę 360 (słownie: trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Wyrokiem z dnia 4 lipca 2024 r. w sprawie o sygn. akt I SA/Po 244/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", oddalił skargę H. Sp. z o.o. w P., powoływanej dalej jako "skarżąca", "spółka", na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu z dnia 12 lutego 2024 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w podatku akcyzowym za lipiec 2020 r. (wyrok ten oraz orzeczenia powołane w uzasadnieniu dostępne są w internetowej bazie orzeczeń: orzeczenia.nsa.gov.pl). Z ww. wyrokiem nie zgodziła się skarżąca, która, reprezentowana przez pełnomocnika – adwokata, wniosła skargę kasacyjną, skierowaną przeciwko całości ww. orzeczenia. Zażądała w niej uchylenia w całości zaskarżonego wyroku sądu pierwszej instancji oraz rozpoznania skargi i w konsekwencji uchylenia w całości decyzji organu drugiej oraz pierwszej instancji oraz następnie stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Lubuskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 20 grudnia 2021 roku, znak sprawy: [...] określającej zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym za lipiec 2020 r., ewentualnie o uchylenie w całości wyroku sądu pierwszej instancji oraz skierowanie sprawy do ponownego rozpoznania. Wniosła również o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania i zrzekła się rozpoznania sprawy na rozprawie. W skardze kasacyjnej skarżąca, w oparciu o podstawę określoną w art. 174 pkt 2 P.p.s.a. podniosła następujące naruszenia przepisów postępowania. 1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie i nieuchylenie decyzji organu drugiej instancji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji skutkujące przyjęciem ustaleń organu dokonanych z naruszeniem w stopniu istotnym przepisu postępowania art. 138e § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2023 r., poz. 2383), powoływanej dalej jako "O.p.", polegającym na błędnym przyjęciu, iż znajdujące się w aktach sprawy podatkowej pełnomocnictwa udzielone przez skarżącego, w tym pełnomocnictwo szczególne udzielone profesjonalnemu pełnomocnikowi nie obejmowały umocowania do reprezentowania skarżącego w postępowaniu podatkowym wszczętym w następstwie przeprowadzonej u skarżącego kontroli podatkowej, z uwagi na to, że zostały złożone przed wszczęciem postępowania zakończonego wydaną przez organ podatkowy decyzją wymiarową dotyczącą określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym za lipiec 2020 roku, której dotyczy wniosek o stwierdzenie nieważności, 2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie i nieuchylenie decyzji organu drugiej instancji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji i to pomimo istotnego naruszenia przez organ przepisów postępowania art. 120 oraz 121 § 1 w zw. z art. 138e § 1 O.p. w zakresie, w jakim organ podatkowy pominął wyrażoną przez skarżącego wolę reprezentowania go w sprawie podatkowej dotyczącej zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym przez ustanowionego pełnomocnika, czego jednoznacznym potwierdzeniem było złożenie przez skarżącego do akt sprawy pełnomocnictw, w tym pełnomocnictwa szczególnego, a w przypadku wystąpienia w tym zakresie ewentualnych wątpliwości zaniechania przez organ podatkowy wyjaśnienia roli i umocowania pełnomocnika w przedmiotowej sprawie na etapie postępowania podatkowego, 3) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie i nieuchylenie decyzji organu drugiej instancji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji i to pomimo istotnego naruszenia przez organ przepisów postępowania art. 247 § 1 pkt 3 w zw. z art. 145 § 2 O.p. poprzez błędne przyjęcie, iż w postępowaniu podatkowym prowadzonym przez Naczelnika Lubuskiego Urzędu Celno- Skarbowego w Gorzowie Wielkopolskim skarżący nie ustanowił skutecznie pełnomocnika, wobec czego organ nie był zobligowany do doręczenia pełnomocnikowi skarżącego pism w sprawie, w tym wydanej decyzji wymiarowej i w konsekwencji brak jest podstaw do uznania, iż decyzja ta została wydana z rażącym naruszeniem prawa, co skutkowało bezpodstawną odmową stwierdzenia jej nieważności. Organ, reprezentowany przez radcę prawnego, złożył odpowiedź na skargę kasacyjną, w której wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej, zasądzenie od skarżącej na rzecz organu kosztów postępowania, rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem oceny przed sądem pierwszej instancji było to, czy zgodnie z prawem organ odwoławczy ocenił, że decyzja ostateczna w podatku akcyzowym za lipiec 2020 r. nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa, a przez to nie jest dotknięta wadą nieważności, o której mowa w art. 247 § 1 pkt. 3 O.p. W niekwestionowanym stanie faktycznym sprawy względem skarżącej została przeprowadzona w 2020 r. kontrola celno-skarbowa w zakresie realizacji obowiązku znakowania i barwienia wyrobów energetycznych, a także parametrów jakościowych, fizyko-chemicznych oraz tożsamości i jakości paliw silnikowych w celu ustalenia właściwej stawki podatku akcyzowego. Kontrola ta zakończyła się sporządzeniem protokołu kontroli celno-skarbowej z dnia 10 lipca 2020 r. a zastrzeżenia do protokołu kontroli wniósł pełnomocnik skarżącej. Następnie postanowieniem z dnia 9 grudnia 2020 r. Naczelnik Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Gorzowie Wielkopolskim wszczął z urzędu wobec spółki postępowanie podatkowe w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym za lipiec 2020 r. W postępowaniu podatkowym nie składano ponownie pełnomocnictwa, decyzja z dnia 20 grudnia 2021 r. została doręczona stronie. W ocenie sądu pierwszej instancji, skoro pełnomocnictwo szczególne dla pełnomocnika skarżącej, zostało przedłożone przez stronę na etapie zastrzeżeń do protokołu kontroli celno-skarbowej, a więc przed wszczęciem postępowania podatkowego, art. 145 § 2 O.p. nie miał zastosowania. Sąd pierwszej instancji powołał się w tym zakresie na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie siedmiu sędziów z dnia 25 kwietnia 2022 r. sygn. akt II FPS 1/22, zapadłą w jego ocenie w analogicznym stanie faktycznym. Jak wskazał pogląd wyrażony w sentencji uchwały wiąże sąd administracyjny na podstawie art. 269 § 1 P.p.s.a. Odwołał się także do powoływanego przez skarżącą wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 7 grudnia 2023 r. o sygn. akt I SA/Wr 6/22. W toku tej sprawy przedstawiono składowi siedmiu sędziów do rozpoznania zagadnienie prawne, przy czym uchwałą w składzie siedmiu sędziów z dnia 29 maja 2023 r. o sygn. akt I FPS 2/23 Naczelny Sąd Administracyjny pozostawił przedstawione zagadnienie prawne bez rozpoznania. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, w przytoczonym rozstrzygnięciu stwierdził, że występuje brak zbieżności stanu faktycznego rozpoznawanej przed nim sprawy a podstawą faktyczną uchwały II FPS 1/22 i w związku z tym nie jest nią związany. W skardze kasacyjnej skarżąca powtórzyła argumentację skargi, ignorując stanowisko sądu pierwszej instancji w skarżonym wyroku dotyczące związania tego sądu treścią uchwały II FPS 1/22 na podstawie art. 269 § 1 P.p.s.a. Nie przedstawiła żadnych zarzutów bądź argumentacji zmierzających do wykazania, że powołana uchwała zapadła w innym stanie faktycznym bądź z innego powodu nie mogła być zastosowana w przedmiotowej sprawie. W tej sytuacji powołane przez skarżącą w skardze kasacyjnej zarzuty, odnoszące się do samej treści pełnomocnictwa, wobec niekwestionowania okoliczności faktycznej, że pełnomocnictwo to nie zostało przedłożone w toku postępowania podatkowego, wszczętego kilka miesięcy po zakończeniu wobec skarżącej kontroli celno-skarbowej, nie mogły odnieść zamierzonego przez skarżącą skutku. Mając na względzie powyższe, nie podlegały uwzględnieniu powołane w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie i nieuchylenie decyzji organu drugiej instancji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji skutkujące przyjęciem ustaleń organu dokonanych z naruszeniem w stopniu istotnym przepisu postępowania art. 138e § 1 O.p.; art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie i nieuchylenie decyzji organu drugiej instancji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji i to pomimo istotnego naruszenia przez organ przepisów postępowania art. 120 oraz 121 § 1 w zw. z art. 138e § 1 O.p.; art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie i nieuchylenie decyzji organu drugiej instancji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji i to pomimo istotnego naruszenia przez organ przepisów postępowania art. 247 § 1 pkt 3 w zw. z art. 145 § 2 O.p. W braku usprawiedliwionych podstaw, na podstawie art. 184 P.p.s.a., skarga kasacyjna została oddalona. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a. Na zasądzoną od skarżącej na rzecz organu kwotę 360 złotych składa się wynagrodzenie pełnomocnika organu – radcy prawnego, ustalone stosownie do §14 ust. 1 pkt 2 lit. b w zw. z §14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1935 ze zm.). Adam Nita Małgorzata Niezgódka-Medek Marek Olejnik