I FSK 1697/20

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Artur Mudrecki , po rozpoznaniu w dniu 20 maja 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej sprawy w zakresie zawieszenia postępowania ze skargi kasacyjnej E. sp. z o.o. z siedzibą w R. (obecnie: Kancelaria Syndyków sp. z o.o. w R.) od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 23 czerwca 2020 r. sygn. akt I SA/Rz 748/19 w sprawie ze skargi E. sp. z o.o. z siedzibą w R. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie z dnia 29 sierpnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za wrzesień, październik, listopad i grudzień 2013 r. postanawia: zawiesić postępowanie kasacyjne.

Wyrokiem z 23 czerwca 2020 r. (sygn. akt I SA/Rz 748/19), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę E. sp. z o.o. z siedzibą w R. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie z 29 sierpnia 2019 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za wrzesień, październik, listopad i grudzień 2013 r. Od powyższego wyroku skargę kasacyjną złożyła Skarżąca. Z wydruku komputerowego informacji odpowiadającej odpisowi pełnemu z Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego (numer KRS: ....) - pobranej 8 maja 2024 r. z systemu teleinformatycznego Centralnej Informacji Krajowego Rejestru Sądowego w trybie art. 4 ust. 4aa ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz. U. z 2023 r., poz. 685 ze zm.), mającego moc zrównaną z mocą dokumentów urzędowych wydawanych przez Centralną Informację w postaci papierowej lub elektronicznej - wynika, że w stosunku do E. sp. z o.o. z siedzibą w R. ogłoszono upadłość wyznaczając na Syndyka Kancelarię Syndyków sp. z o.o. w R. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 124 § 1 pkt 4 w związku z art. 193 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.; dalej: P.p.s.a.), sąd zawiesza postępowanie z urzędu, jeżeli w stosunku do strony zostało wszczęte postępowanie upadłościowe, a sprawa dotyczy przedmiotu wchodzącego w skład masy upadłości. Z powołaną normą koresponduje art. 144 ust. 1 Prawa upadłościowego, w myśl którego po ogłoszeniu upadłości postępowania sądowe, administracyjne lub sądowoadministracyjne dotyczące masy upadłości mogą być wszczęte i prowadzone wyłącznie przez syndyka albo przeciwko niemu. Użyte w art. 124 § 1 P.p.s.a. wyrażenie "sąd zawiesza postępowanie z urzędu" na gruncie wykładni językowej prowadzi do wniosku, że przepis ten wyraża normę kompetencyjną o charakterze obligatoryjnym - sąd administracyjny w momencie powzięcia wiadomości o zaistnieniu okoliczności wskazanej w art. 124 § 1 pkt 4 P.p.s.a., tj. o wszczęciu postępowania upadłościowego wobec strony postępowania sądowoadministracyjnego, które dotyczy przedmiotu wchodzącego w skład masy upadłości, jest zobligowany do zawieszenia postępowania z urzędu. Przywołane przepisy wskazują, że z chwilą ogłoszenia upadłości syndyk masy upadłości staje się stroną postępowania dotyczącego masy upadłości w znaczeniu procesowym, upadły zaś zachowuje status strony takiego postępowania w ujęciu materialnoprawnym, tj. jako podmiot praw i obowiązków wchodzących w skład masy upadłości i dochodzonych w danym postępowaniu. Na skutek ogłoszenia upadłości upadły traci na rzecz syndyka masy upadłości zarząd majątkiem wchodzącym w skład tej masy oraz prawo do reprezentowania i występowania we własnym imieniu w dotyczących masy upadłości stosunkach prawnych wszelkiego rodzaju, w tym w stosunkach procesowych (działanie syndyka w imieniu własnym i na rachunek upadłego). Przepisy prawa upadłościowego stanowiące o pozbawieniu upadłego prawa do rozporządzania majątkiem mają charakter bezwzględnie obowiązujący i są przepisami szczególnymi w stosunku do przepisów ustawy - Ordynacja podatkowa dotyczących strony postępowania w znaczeniu formalnym. Zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego, o którym mowa w art. 124 § 1 pkt 4 P.p.s.a., ma na celu umożliwienie syndykowi masy upadłości wstąpienia do toczącego się postępowania i zajęcia stanowiska procesowego, gdyż tylko temu podmiotowi przysługuje na wskazanym etapie postępowania legitymacja w sprawach dotyczących masy upadłości. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 124 § 1 pkt 4 w związku z art. 193 P.p.s.a. zawiesił postępowanie kasacyjne.