I FSK 1696/20

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Ryszard Pęk po rozpoznaniu w dniu 22 maja 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej R. sp. z o.o. z siedzibą w R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 4 sierpnia 2020 r., sygn. akt I SA/Rz 159/20 w sprawie ze skarg R. sp. z o.o. z siedzibą w R. na decyzje Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w R. z dnia 16 grudnia 2019 r.: nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za październik, listopad i grudzień 2014 r. postanawia umorzyć postępowanie kasacyjne.

1. Wyrokiem z 4 sierpnia 2020 r., sygn. akt I SA/Rz 159/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargi R. sp. z o.o. z siedzibą w R. (dalej zwana "skarżącą spółką") na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w R. z 16 grudnia 2019 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za październik, listopad i grudzień 2014 r. 2. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła skarżąca spółka. 3. Na podstawie treści wpisów ujawnionych w Krajowym Rejestrze Sądowym (dalej "KRS") Naczelny Sąd Administracyjny powziął informację, że z dniem z 8 kwietnia 2022 r. (data prawomocności 12 maja 2022 r.) skarżąca spółka została prawomocnie wykreślona z rejestru KRS. 4. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 4.1. Postępowanie kasacyjne należało w tej sprawie umorzyć. 4.2. Zgodnie z art. 25 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 1634, dalej ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), osoba fizyczna, osoba prawna lub organ administracji publicznej mają zdolność występowania przed sądem administracyjnym jako strona (zdolność sądowa). Utrata zdolności sądowej przez te podmioty w toku postępowania sądowoadministracyjnego powoduje, że nie mogą już występować w charakterze strony, ani dokonywać w nim jakichkolwiek skutecznych czynności procesowych (vide art. 26 § 1 i art. 28 § 1 powołanej wyżej ustawy). 4.3. Stosownie do art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie stało się bezprzedmiotowe z innych przyczyn, niż wskazane w pkt 1 (skuteczne cofnięcie skargi kasacyjnej) i pkt 2 (śmierć strony). Przepis ten, na mocy art. 193 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, stosuje się odpowiednio do postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Postępowanie przed sądem administracyjnym staje się bezprzedmiotowe wtedy, gdy w jego toku wystąpią takie zdarzenia, w następstwie, których sprawa sądowoadministracyjna definitywnie nie może być kontynuowana. Bezprzedmiotowość może wyniknąć z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych. 4.4. W niniejszej sprawie, z wypisu z Krajowego Rejestru Sądowego wynika, że skarżąca spółka została prawomocnie wykreślona z Rejestru Przedsiębiorców z dniem 8 kwietnia 2022 r. (data prawomocności 12 maja 2022 r.). Wykreślenie skarżącej spółki z Rejestru Przedsiębiorców oznaczało zakończenie jej bytu prawnego, jako osoby prawnej, skutkujące następczą utratą zdolności sądowej, tj. zdolności do występowania w postępowaniu sądowoadministracyjnym w charakterze strony. W wypadku bowiem wykreślenia spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z Krajowego Rejestru Sądowego nie ma innego podmiotu (następcy prawnego), który mógłby przejąć aktywa i pasywa spółki, która utraciła swój byt prawny, a tym samym utraciła zdolność sądową. Konsekwencją zaistnienia w postępowaniu sądowym definitywnego braku następcy prawnego strony jest umorzenie postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 października 2010 r., sygn. akt II GSK 737/09 oraz z 19 października 2018 r., sygn. akt I FSK 49/17). 4.5. W tych okolicznościach Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że postępowanie kasacyjne stało się bezprzedmiotowe i na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 i § 2 w związku z art. 193 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowił jak w sentencji.