I FSK 1696/20

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: , Sędzia NSA Danuta Oleś, , po rozpoznaniu w dniu 21 stycznia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku R. sp. z o.o. z siedzibą w R. o wstrzymanie wykonania zaskarżonych decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej R. sp. z o.o. z siedzibą w R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 4 sierpnia 2020 r., sygn. akt I SA/Rz 159/20 w sprawie ze skargi R. sp. z o.o. z siedzibą w R. na decyzje Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie z dnia 16 grudnia 2019 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za październik, listopad i grudzień 2014 r. postanawia oddalić wniosek o wstrzymanie wykonanie zaskarżonych decyzji.

Wyrokiem z 4 sierpnia 2020 r., sygn. akt I SA/Rz 159/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę R. sp. z o.o. z siedzibą w R. na decyzje Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie z 16 grudnia 2019 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za październik, listopad i grudzień 2014 r. Od powyższego wyroku skarżąca wniosła skargę kasacyjną, w której zawarła wniosek o wstrzymanie ich wykonania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Rozpoznawany wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonych decyzji nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie podkreślenia wymaga, że instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325, dalej: "p.p.s.a."). Stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1 cytowanego przepisu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zaznaczyć przy tym należy, iż chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być zrekompensowana wskutek zwrotu spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, jak również nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu (por. B. Dauter, [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2009, s. 205). Trudne do odwrócenia skutki, to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zamknięty. Decyzja o skorzystaniu z możliwości ubiegania się o udzielenie ochrony tymczasowej należy do strony postępowania. Z uwagi na powyższe, na wnioskodawcy ciąży obowiązek choćby uprawdopodobnienia, iż jego wniosek zasługuje na uwzględnienie. Aby wniosek mógł być rozpatrzony pozytywnie, strona musi poprzeć go stosownymi twierdzeniami i dokumentami na okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji. Sąd musi bowiem dysponować wiarygodnie wykazanymi faktami, które pozwolą mu na zastosowanie przedmiotowej instytucji. Sąd uprawniony jest do uwzględnienia wniosku, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przesłanki w postaci wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków należy wiązać z sytuacją, która może powstać, gdy zaskarżony do sądu akt administracyjny zostanie wykonany, a następnie na skutek uwzględnienia skargi akt ten zostanie wzruszony. Analizując wniosek złożony przez skarżącą, należy zauważyć, że nie zawiera on prawidłowego uzasadnienia. W przedmiotowej sprawie wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonych decyzji ograniczał się jedynie do wskazania, że ich wykonanie grozi spowodowaniem trudnych do odwrócenia skutków dla skarżącej oraz możliwością spowodowania znacznej szkody majątkowej wobec określenia zwrotu różnicy w podatku na wysoką kwotę, która to kwota może spowodować nieodwracalne szkody w majątku spółki i prowadzić będzie do niewypłacalności spółki. W uzasadnieniu wniosku spółka wskazała, że nie wstrzymanie zaskarżonego orzeczenia bezwzględnie spowoduje dla skarżącej znaczne negatywne konsekwencje zarówno w aspekcie materialnym, jak i niematerialnym. W szczególności, iż kwota do którego zwrotu obowiązana jest skarżąca spowoduje pozbawienie jej płynności finansowej i w sposób znaczący wpłynie na dalsze funkcjonowanie spółki na rynku. Nie bez znaczenia dla sprawy pozostaje również fakt, iż zwrot w/w kwoty spowoduje konieczność likwidacji skarżącej, jako podmiotu gospodarczego, funkcjonującego na rynku gospodarczym. Podkreślono, że sytuacja finansowa spółki nie pozwala jej na pokrycie dochodzonej kwoty bez poniesienia uszczerbku finansowego, który wiązać się będzie z zaprzestaniem działalności skarżącej. Skarżąca nie posiada wystarczających środków finansowych na spełnienie świadczenia, co dodatkowo w dobie pandemii wirusa Sars Covid-19 uniemożliwia spełnienie świadczenia. Jak wskazano powyżej uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających na ocenę, że wstrzymanie zaskarżonego aktu jest w danej sprawie obiektywnie zasadne. Twierdzenia zaś wnioskodawcy powinny zostać poparte dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi jego sytuacji finansowej oraz majątkowej (Zob. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2006, s. 188). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadnienie wniosku z żądaniem wstrzymania wykonania zaskarżonych decyzji ogranicza się do przytoczenia orzecznictwa i ogólnych stwierdzeń bez poparcia ich stosowną argumentacją. Wyklucza to dokonanie jego merytorycznej oceny, tym bardziej nie jest możliwa ocena zaistnienia przesłanki wystąpienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, wynikających z art. 61 § 3 p.p.s.a. Nie jest bowiem rolą Sądu domniemywanie, w czym konkretnie strona upatruje niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków w przypadku wykonania zaskarżonej decyzji i jakie dane dotyczące skarżącej miałyby o tym świadczyć. Obowiązkiem strony było sprecyzowanie we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonych decyzji okoliczności wskazujących na zaistnienie przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a, a Naczelny Sąd Administracyjny nie jest uprawniony do domyślania się intencji podatnika wnioskującego o wstrzymanie wykonania decyzji. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 3 w związku z art. 193 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.