I FSK 1690/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: , Przewodniczący Sędzia NSA Marek Olejnik po rozpoznaniu w dniu 25 lipca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej sprawy ze skargi kasacyjnej J. J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 29 maja 2018 r., sygn. akt I SA/Łd 261/18 w sprawie ze skargi J. J. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 16 lutego 2018 r., nr 1001-IER.613.11.2017.4.368000.ASz w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej określającej zwrot podatku od towarów i usług za wrzesień i październik 2015 r. postanawia: 1. zawiesić postępowanie, 2. podjąć zawieszone postępowanie kasacyjne z udziałem P. J. jako następcy prawnego zmarłego J. J.

Wyrokiem z 29 maja 2018 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, sygn. akt I SA/Łd 261/18 oddalił skargę J. J. (dalej: "Skarżący") na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi (dalej: "DIAS") z 16 lutego 2018 r., nr 1001-IER.613.11.2017.4.368000.ASz w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej określającej zwrot podatku od towarów i usług za wrzesień i październik 2015 r. Od powyższego wyroku skargę kasacyjną wniósł Skarżący pismem z 2 lipca 2018 r. W toku postępowania kasacyjnego pełnomocnik Skarżącego poinformował o jego śmierci, pismem z 1 kwietnia 2022 r. Pismem z 5 maja 2022 r. DIAS przesłał kopię odpisu skróconego aktu zgonu Skarżącego nr [...] zgodny z treścią aktu zgonu o oznaczeniu: [...]. Z dokumentu tego wynika, że Skarżący zmarł w dniu 31 marca 2022 r. Postanowieniem z 31 maja 2022 r., Naczelny Sąd Administracyjny zawiesił postępowanie do czasu zgłoszenia się lub wskazania następców prawnych zmarłej strony albo ustanowienia we właściwym trybie kuratora spadku. Pismem z 7 lutego 2024 r. dotychczasowy pełnomocnik Skarżącego poinformował, że postanowieniem Sądu Rejonowego w K., I Wydziału Cywilnego z 10 czerwca 2022 r., sygn. akt [...], ustanowiono kuratora spadku po zmarłym J. J. w osobie M. J. Przekazał również ostatni mu znany adres zamieszkania ustanowionego kuratora spadku. Następnie Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 20 lutego 2024 r. podjął zawieszone postępowanie. Naczelny Sąd Administracyjny pismem z 17 czerwca 2024 r. został poinformowany przez Sąd Rejonowy w K., I Wydział Cywilny o prawomocnym postanowieniu w sprawie o stwierdzenie nabycia spadku po zmarłym Skarżącym. Postanowieniem częściowym z 25 marca 2024 r., sygn. akt [...], Sąd ten orzekł, że spadek po Skarżącym nabył jego brat P. J. Orzeczenie to jest prawomocne od dnia 2 kwietnia 2024 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 124 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej: "p.p.s.a."), sąd zawiesza postępowanie z urzędu w razie śmierci strony lub jej przedstawiciela ustawowego, utraty przez nich zdolności procesowej, utraty przez stronę zdolności sądowej lub utraty przez przedstawiciela ustawowego charakteru takiego przedstawiciela, z zastrzeżeniem § 3. W myśl art. 127 § 3 p.p.s.a. podczas zawieszenia sąd nie podejmuje żadnych czynności z wyjątkiem tych, które mają na celu podjęcie postępowania albo wstrzymanie wykonania aktu. Czynności podejmowane przez strony, a nie dotyczące tych przedmiotów, wywołują skutki dopiero od dnia podjęcia postępowania. Zawieszenie postępowania może zakończyć się z chwilą podjęcia postępowania lub umorzenia postępowania. Zgodnie bowiem z art. 128 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd postanowi podjąć postępowanie z urzędu, gdy ustanie przyczyna zawieszenia, w szczególności: w razie śmierci strony - od dnia zgłoszenia się lub wskazania następców prawnych zmarłego albo zarządcy sukcesyjnego w sprawach wynikających z prowadzenia jego przedsiębiorstwa, albo ustanowienia we właściwej drodze kuratora spadku. Z uwagi na powzięcie informacji o wydaniu nowego postanowienia przez Sąd Rejonowy w K., I Wydział Cywilny, w sprawie sygn. akt [...] i uprawomocnieniu się tego postanowienia w sprawie o stwierdzenie nabycia spadku po zmarłym Skarżącym, Naczelny Sąd Administracyjny zobligowany był do zawieszenia niniejszego postępowania z uwagi na brak następcy prawnego zmarłej strony albo ustanowienia we właściwym trybie kuratora spadku. Powyższe wynika z braku uprawomocnienia się postanowienia Sądu Rejonowego w K., I Wydziału Cywilnego z 10 czerwca 2022 r., sygn. akt [...]. Jednocześnie Sąd Rejonowy w K., I Wydział Cywilny, sygn. akt [...] stwierdził, że spadek po zmarłym Skarżącym nabył jego brat P. J., a tym samym ustały przesłanki zawieszenia postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. W tych realiach sprawy postępowanie należało podjąć z udziałem już P. J. jako ustalonego następcy prawnego zmarłego Skarżącego. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 128 § 1 w zw. z art. 193 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. ----------------------- 2