I FSK 1621/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Marek Kołaczek po rozpoznaniu 6 sierpnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku M.C. o wstrzymanie wykonania decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej M.C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z 19 kwietnia 2024 r. sygn. akt I SA/Lu 5/24 w sprawie ze skargi M.C. na decyzję Naczelnika Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białej Podlaskiej z 31 października 2023 r. nr 308000-COP.4103.6.2023 w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do grudnia 2017 r. postanawia odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

Wyrokiem z 19 kwietnia 2024 r. sygn. akt I SA/Lu 5/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę M.C. (dalej jako: Skarżący, Podatnik, Wnioskodawca) na decyzję Naczelnika Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białej Podlaskiej z 31 października 2023 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od stycznia do grudnia 2017 r. Pismem z 10 lipca 2024 r. Podatnik wywiódł skargę kasacyjną od powyższego wyroku. Pismem procesowym z 25 marca 2025 r. Skarżący przedłożył wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W piśmie wskazano na ogólną kondycję finansową Skarżącego, rozmiar i charakter prowadzonej przez niego działalności. We wniosku odnoszono się do i przedłożono: dokumenty finansowych za okresy do 2023 roku włącznie oraz stan zadłużenia względem organów podatkowych na dzień 29 marca 2024 roku, wyciąg z zapisów księgowych na koncie 220-6 za okres od 1 stycznia 2024 r. do 31 grudnia 2024 r., potwierdzenia zapłaty z 19 lutego 2024 r. i 22 grudnia 2023 r. Zasadnicza argumentacja wniosku sprowadza się do stwierdzenia, że przymusowa egzekucja należności wynikających z decyzji sparaliżuje bieżącą działalność gospodarczą Podatnika oraz wymusi jej ewentualną likwidację. Akcentowano, że Skarżący jest w stanie regulować zaległe zobowiązania w ratach, na potwierdzenie czego przedstawiono wyciąg z rachunku i potwierdzenia zapłaty. Nadto wskazano, że "Skarżącemu przysługuje oczywiście prawo do ubiegania się o pomoc de minimis – poprzez rozłożenie przedmiotowego zobowiązania na raty, których ciężar spłaty mogłaby ponieść. Warunkiem jednak spłaty w ratach jest kondycja finansowa firmy, która gwarantuje spłatę rozłożonych w czasie należności, a która z całą pewnością byłaby oceniona negatywnie wobec prowadzonej egzekucji uniemożliwiającej prowadzenie normalnej działalności gospodarczej." Dalszym pismem z 8 maja 2025 r. uzupełniono wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji poprzez przedłożenie dodatkowej argumentacji oraz zeznań PIT-36L o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) za lata 2021-2024 r. Wskazano m.in., że Podatnik osiągał w latach 2022-2024 stratę w wysokości: za rok 2022 126.914,03 zł, za rok 2023 135.920,73 zł, za rok 2024 721.454,64 zł. Zarządzeniem Sędziego z 22 maja 2025 r. (wykonanym 17 czerwca 2025 r.), wezwano pełnomocnika Skarżącego kasacyjnie do przedłożenia w terminie 14 dni aktualnego stanu spłaty zobowiązania wynikłego z zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji pod rygorem pominięcia. Pismem z 13 czerwca 2025 r. Skarżąca zawnioskowała o przyspieszenie rozpoznania sprawy, ponawiając argumentację w zakresie wstrzymania wykonania decyzji. W odpowiedzi na zobowiązanie Sądu Skarżący pismem z 2 lipca 2025 r. wskazał, że kwota zaległości do spłaty wynikająca z zaskarżonej decyzji wynosi 31.253 złote. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji należało oddalić. Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.) po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. W doktrynie i orzecznictwie jasno wskazuje się, że tego rodzaju wniosek może być również skutecznie złożony na etapie postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Inicjatywa w zakresie ubiegania się o udzielenie ochrony tymczasowej w postaci wstrzymania wykonania decyzji należy wyłącznie do strony postępowania i uprawnienie to wiąże się z obowiązkiem uzasadnienia wniosku przez poparcie go stosownymi twierdzeniami i dokumentami na okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji, zwłaszcza dotyczącymi sytuacji finansowej oraz majątkowej (por. np. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 listopada 2007 r., sygn. akt II FZ 338/07 oraz z 9 września 2010 r., sygn. akt I OZ 671/10 i z 5 grudnia 2012 r., sygn. akt II FZ 988/12). Instytucja wstrzymania wykonania decyzji może odnieść skutek wyłącznie w stosunku do aktów administracyjnych jeszcze nie wykonanych – wstrzymanie wykonania stanowi jedynie czasową przeszkodę do kontynuowania egzekucji, nie stanowi zaś podstawy do zwrotu już wyegzekwowanych świadczeń. Wniesiony w niniejszej sprawie wniosek nie wykazuje skutecznie, aby dalsze egzekwowanie zaskarżonej decyzji ostatecznej miało spowodować trudne do odwrócenia skutki z kilku powodów. Zgodnie z pismem pełnomocnika z 2 lipca 2025 r. pozostała do spłaty kwota zaległości do spłaty wynikająca z zaskarżonej decyzji wynosi 31.253 zł, podczas gdy zaskarżona decyzja miała nakładać na Skarżącego obowiązek spłaty kwoty 756.731 zł (vide pismo z 13 czerwca 2025 r.) natomiast WPZ sprawy wynosi 1.535.205 zł. Pomimo powyższego, argumentacja kolejnych pism w zakresie wniosku o wstrzymanie wykonania zdaje się wyrzekać o zagrożeniach płynących z wykonania decyzji jakby Skarżącemu groziła natychmiastowa egzekucja całości pierwotnie ustalonego zobowiązania – co zwyczajnie nie jest realne w obecnym stanie sprawy z uwagi na dokonaną spłatę niemal całej zaległości. Argumentacja wniosku powinna być zrelatywizowana do aktualnie pozostałej do wykonania części zaskarżonej decyzji, czego w niniejszej sprawie zupełnie zabrakło. Przedłożona w sprawie dokumentacja, zwłaszcza zeznania PIT-36L za lata 2023-2024 choć dostatecznie obrazują sytuację majątkową wnioskodawcy, to nie uzasadniają wniosku, aby dalsza spłata kwoty 31.253 złotych miała mieć jakikolwiek znaczący wpływ na prowadzoną przez Skarżącego działalność gospodarczą – między innymi w obliczu kilkumilionowych obrotów prowadzonej działalności gospodarczej. W obliczu przedłożonych dotychczas dokumentów Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że w razie faktycznych, bliżej niesprecyzowanych trudności ze spłatą pozostałej części zobowiązania bardziej adekwatnym trybem pomocy Wnioskodawcy w łagodzeniu skutków wykonania zaskarżonej decyzji wydaje się ubieganie się o ulgę w spłacie zobowiązań podatkowych w myśl rozdziału 7a Ordynacji podatkowej, m.in. poprzez rozłożenie należności na raty. Dotychczasowa sumienna spłata zobowiązania - zgodnie z twierdzeniami Wnioskodawcy – zdaje się przemawiać za pozytywną prognozą rozpoznania ewentualnego wniosku w tym zakresie. Udzielenie Skarżącemu ochrony tymczasowej w postaci wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w obecnym stanie sprawy jawi się jako nieproporcjonalne. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.