I FSK 16/20

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Bartosz Wojciechowski, , , po rozpoznaniu w dniu 6 listopada 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej sprawy ze skargi kasacyjnej "M." Sp. z o.o. w E. z siedzibą w W. (obecnie "M." Sp. z o.o. w likwidacji z siedzibą w W.) od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 24 kwietnia 2019 r. sygn. akt I SA/Ol 645/18 w sprawie ze skargi M. Sp. z o.o. w E. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie z dnia 10 sierpnia 2018 r. nr 2801-IOV.4103.44.2018 w przedmiocie podatku od towarów i usług za IV kwartał 2014 r. postanawia: 1) podjąć zawieszone postępowanie kasacyjne, 2) znieść postępowanie kasacyjne przeprowadzone od 18 sierpnia 2023 r., 3) umorzyć postępowanie kasacyjne.

Wyrokiem z 24 kwietnia 2019 r. (sygn. akt I SA/Ol 645/18) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę "M." Sp. z o.o. w E. z siedzibą w W. (dalej: spółka) na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie z dnia 10 sierpnia 2018 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług. Od wyroku tego spółka wywiodła skargę kasacyjną. Postanowieniem z 10 stycznia 2025 r. (sygn. akt I FSK 16/20) Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 124 § 1 pkt 2 w związku z art. 193 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) zawiesił postępowanie, uznając, że w aktualnym stanie faktycznym w składzie organu upoważnionego do reprezentacji spółki zachodzą braki uniemożliwiającej jej działanie. W dniu 10 stycznia 2025 r. pobrano bowiem wydruk informacji odpowiadającej odpisowi aktualnemu z Rejestru Przedsiębiorców, na podstawie art. 4 ust. 4aa ustawy z 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 979) i dołączono do akt sprawy. Z załączonego do akt sprawy dokumentu wynikało, że spółka jest w likwidacji. Z Działu 6, Rubryka 1 wynikało natomiast, że spółkę reprezentuje likwidator samodzielnie. Wpis dotyczący wyznaczonego likwidatora, J. P., został jednak wpisem nr 29 wykreślony (Dział 6, Rubryka 1, Podrubryka 1) i brak jest dalszego wpisu o ustanowieniu kolejnego likwidatora. Na podstawie zarządzenia z 10 stycznia 2025 r., wydanego na podstawie art. 31 § 1 p.p.s.a., doręczonego ustanowionemu w sprawie pełnomocnikowi spółki dnia 17 stycznia 2025 r., spółka została wezwana do usunięcia braków w składzie organów, uniemożliwiających jej działanie w postępowaniu sądowoadministracyjnym zainicjowanym wniesioną skargą kasacyjną, poprzez powołanie likwidatora, w terminie 6 miesięcy od daty doręczenia wezwania, pod rygorem zniesienia postępowania kasacyjnego na podstawie art. 31 § 3 p.p.s.a. Norma z art. 127 § 3 p.p.s.a. daje bowiem podstawę do podejmowania przez sąd czynności mających na celu podjęcie postępowania, a podejmowane przez strony czynności dotyczące tego celu wywołują skutki prawne również w czasie stanu zawieszenia, gdyż zmierzając do podjęcia postępowania, pozostają z nim funkcjonalnie związane. Do dnia wydania niniejszego orzeczenia strona nie nadesłała do Sądu żadnego pisma w tej sprawie. Również z treści wpisów ujawnionych w Krajowym Rejestrze Sądowym nie wynika, aby w spółce został powołany likwidator (zob. wydruk z Centralnej Informacji Krajowego Rejestru Sądowego odpowiadającej odpisowi pełnemu z Rejestru Przedsiębiorców według stanu na dzień 6 listopada 2025 r.). Uznać zatem należy, że braki w składzie organów spółki uniemożliwiające jej działanie nie zostały usunięte, mimo stosownego wezwania sądu administracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza zatem, że postępowanie kasacyjne nie może się toczyć, gdy będąca jego stroną spółka nie ma właściwej reprezentacji i nie może w związku z tym działać w tym postępowaniu. Ponieważ w okolicznościach rozpoznawanej sprawy brak w składzie organu powołanego do reprezentacji skarżącej spółki zaistniał już po skutecznym zainicjowaniu postępowania kasacyjnego, przyjąć należało, że skarga kasacyjna została wprawdzie wniesiona skutecznie (stąd brak jest podstaw do jej odrzucenia), jednak zaistniała później okoliczność nieskutecznego usunięcia tego braku, uniemożliwiła kontynuowanie postępowania kasacyjnego zmierzającego do jego merytorycznego zakończenia, co przemawia za koniecznością jego umorzenia jako bezprzedmiotowego (zob. postanowienie NSA z 21 sierpnia 2025 r., sygn. I FSK 1640/21 i przywołane tam orzecznictwo NSA). Okoliczność ta nakazuje tym samym, zgodnie z dyspozycją art. 161 § 1 pkt 3 w związku z art. 31 § 3 p.p.s.a. oraz w związku z art. 128 § 1 in principio p.p.s.a., podjąć zawieszone postępowanie, następnie znieść postępowanie kasacyjne przeprowadzone od 18 sierpnia 2023 r. i w konsekwencji – umorzyć postępowanie kasacyjne bez orzeczenia o zwrocie uiszczonego przez spółkę wpisu od skargi kasacyjnej z uwagi na art. 232 § 1 pkt 1 a contrario p.p.s.a., jako że przesłanka umorzenia postępowania, zdeterminowanego ziszczeniem się dyspozycji z art. 31 § 3 p.p.s.a., nie została objęta brzmieniem art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Bartosz Wojciechowski (spr.) sędzia NSA