I FSK 1590/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Marek Zirk-Sadowski, po rozpoznaniu w dniu 6 października 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej E. [...] sp. z o.o. z/s w J. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 grudnia 2014 r. sygn. akt III SA/Wa 749/14 odrzucającego skargę E. [...] sp. z o.o. z/s w J. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 6 grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za okresy od stycznia 2006 r. do sierpnia 2009 r. postanawia oddalić skargę kasacyjną.

Postanowieniem z 9 grudnia 2014 r., III SA/Wa 749/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę E. [...] sp. z o.o. z siedzibą w J. Jak zauważono w motywach orzeczenia, z przedłożonego przez skarżącą odpisu pełnego z rejestru przedsiębiorców wynikało, że do jej reprezentacji powołany jest zarząd, oraz że w chwili wnoszenia skargi brak było jakichkolwiek osób fizycznych wchodzących w skład tego organu. Tym samym w dacie tej zarząd był nieobsadzony. Sytuacja ta stanowi brak w składzie organu uniemożliwiający działanie jednostki organizacyjnej jaką jest ww. osoba prawna; obligowała ona Sąd do wezwania skarżącej do uzupełnienia braku w organie ją reprezentującym, stosownie do art. 58 § 2 Ppsa. Do usunięcia ww. braku pełnomocnik skarżącej został wezwany pismem z 1 września 2014 r.; mimo upływu terminu do uzupełnienia wskazanego braku (11 września 2014 r.) nie nadesłano wymaganej uchwały stosownego organu spółki konstytuującej jej zarząd, ani pełnomocnictwa do działania w imieniu skarżącej przed sądami administracyjnymi udzielonego przez nowy zarząd. Z tej przyczyny skargę należało odrzucić na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i 5 Ppsa. W skardze kasacyjnej od ww. wyroku zarzucono naruszenie: - art. 58 § 1 pkt 3 i 5 w zw. z art. 58 § 2 i 3 Ppsa poprzez nieprawidłowe zastosowanie i uznanie, że zachodzą przesłanki odrzucenia skargi wobec nieuzupełnienia jej braków formalnych w wyznaczonym terminie, podczas gdy takowe wezwanie nie zostało skarżącej właściwie doręczone i termin do uzupełnienia braków formalnych skargi w ogóle się nie otworzył, - "art. 68 § 5" w zw. z art. 67 § 5, art. 69 oraz art. 72 § 1 i 2 i art. 73 Ppsa poprzez ich nieprawidłowe zastosowanie i uznanie za skuteczne doręczenie pełnomocnikowi skarżącej przedmiotowego wezwania, podczas gdy wezwanie to zostało odebrane przez osobę niebędącą upoważnioną do odbioru pism przez pełnomocnika skarżącej, w miejscu niebędącym jego miejscem pracy ani miejscem zamieszkania a jedynie adresem wskazanym do korespondencji, podczas gdy prawidłowe zastosowanie przepisów o doręczeniu powinno skutkować pozostawieniem przez pracownika organu pocztowego zawiadomienia o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej, - art. 58 § 1 pkt 5 i § 2 Ppsa poprzez błędne zastosowanie polegające na wystosowaniu przedmiotowego wezwania i następnie odrzuceniu skargi, podczas gdy Sądowi znana była z urzędu okoliczność powołania nowego członka zarządu skarżącej, a w aktach sprawy znajdowało się nieodwołane pełnomocnictwo udzielone przez zarząd skarżącej dla osoby składającej skargę w niniejszej sprawie. Ponadto w ocenie spółki w sprawie zachodzi również nieważność postępowania, gdyż nieprawidłowe doręczenie wezwania doprowadziło do pozbawienia skarżącej możności obrony jej praw (art. 183 § 2 pkt 5 Ppsa). Z tych powodów wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. W sprawie bezsporne jest, że pełnomocnik skarżącej w pismach kierowanych do Sądu podał jako adres do korespondencji Kancelarię Adwokacką, ul. W. [...], [...] K. Pod ten właśnie adres wysłano mu wezwanie z 1 września 2014 r. do uzupełnienia braków formalnych skargi przez nadesłanie uchwały stosownego organu spółki konstytuującej jej zarząd oraz pełnomocnictwa do działania w imieniu skarżącej przed sądami administracyjnymi udzielonego przez nowy zarząd. Wskazanie przez pełnomocnika ww. adresu, jako adresu właściwego do doręczeń, stwarzało w świetle art. 67 § 5 Ppsa domniemanie poprawności doręczenia dokonanego pełnomocnikowi poprzez osobę upoważnioną do odbioru korespondencji pod wskazanym adresem; brak jest przy tym podstaw normatywnych, by nakładać w takiej sytuacji na sąd, czy operatora pocztowego obowiązek weryfikacji, czy osoba taka (zajmująca się obsługą kancelaryjną) została zarazem umocowana bezpośrednio przez pełnomocnika do odbioru kierowanej do niego korespondencji. O tym zaś, że p. A. T., która odebrała ww. wezwanie, była osobą upoważnioną do odbioru korespondencji pod ww. adresem świadczy już tylko złożone przez nią oświadczenie, w którym wskazano, że odbiór korespondencji nastąpił "wraz z odbiorem licznej korespondencji kierowanej do różnych podmiotów działających przy ul. W. [...] w K.", którą przyjęła "w zastępstwie Pana M. H., który zajmuje się tymi czynnościami gdy jest obecny" (k. 115 akt sądowych). Co więcej, z akt sprawy wynika, że kierowana do pełnomocnika korespondencja była już wcześniej odbierana przez p. A. T. Do jej rąk doręczono wezwanie z 5 marca 2014 r. do złożenia dokumentu potwierdzającego umocowanie osoby, która udzieliła pełnomocnictwa do reprezentacji skarżącej w dacie jego udzielenia (k. 56 akt sądowych). Skuteczności tego doręczenia pełnomocnik nie kwestionował; przeciwnie, na wspomniane wezwanie odpowiedział w zakreślonym w nim terminie. Trudno w związku z powyższym podzielić (pierwsze dwa) zarzuty skargi kasacyjnej, w ramach których podjęto próbę wykazania, że wezwanie z 1 września 2014 r. nie zostało oddane do rąk osoby upoważnionej do odbioru pism. Ponadto okoliczność, że osoba ta nie przekazała – jak sama oświadczyła – ww. pisma pełnomocnikowi nie ma wpływu na ustalenie o poprawności doręczenia pisma w trybie art. 67 § 5 Ppsa. Rzeczą pełnomocnika jest bowiem zorganizowanie obsługi kancelaryjnej w sposób umożliwiający mu zapoznanie się z treścią pisma z sądu. Nie był również trafny trzeci zarzut, w ramach którego strona kwestionuje przede wszystkim zasadność przedmiotowego wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi w związku z twierdzeniem, że Sąd dysponował już uwierzytelnionym odpisem uchwały o powołaniu nowego zarządu wraz ze stosownym pełnomocnictwem, gdyż dokumentacja takowa znajdowała się w aktach spraw o sygn. III SA/Wa 935-936/14. Sąd przypomina w tym kontekście, że na tle art. 29 Ppsa wyrażono w orzecznictwie trafny pogląd, że nie zwalnia z wypełnienia dyspozycji tego przepisu złożenie odpisu KRS, wykazującego umocowanie organu do działania w imieniu spółki, w innej sprawie tego podmiotu, zaś w pozostałych sprawach np. poinformowanie Sądu, że takowy odpis znajduje się w jego posiadaniu; konieczne jest wykazanie tegoż umocowania w każdym indywidualnym procesie (poprzez złożenie stosownego dokumentu) (por. post. NSA z 24 września 2009 r., II FSK 1586/09, CBOSA). W ocenie składu orzekającego pogląd ten, biorąc pod uwagę zbliżone ratio legis obu przepisów (wykazanie poprawności reprezentacji spółki w postępowaniu sądowoadministracyjnym), można odnieść odpowiednio na grunt obowiązku wynikającego z art. 58 § 2 in fine Ppsa. Ponadto wypada zauważyć, że Sąd nie kwestionował pierwotnego pełnomocnictwa udzielonego pełnomocnikowi spółki (k. 39 akt sądowych). Jakkolwiek wezwano również o przedstawienie umocowania od nowego zarządu, to kluczowe w świetle art. 58 § 1 pkt 5 i § 2 Ppsa było dostarczenie dokumentu potwierdzającego powołanie nowego zarządu w spółce. Jak słusznie zauważono w zaskarżonym orzeczeniu (s. 3), okoliczność, że pierwotnie udzielone pełnomocnictwo nie wygasło, nie zmienia tego, że spółka nie posiadała piastuna organu powołanego do jej reprezentacji. Z uwagi na bezzasadność ww. zarzutów nie mógł też odnieść pożądanego rezultatu zarzut najdalej idący, acz oparty o te same twierdzenia (o nieprawidłowym doręczeniu wezwania), tj. zarzut nieważności postępowania. Z tych powodów orzeczono jak w sentencji, stosownie do art. 184 Ppsa.