I FSK 1556/20

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Sylwester Marciniak, Sędzia NSA Izabela Najda - Ossowska (sprawozdawca), Sędzia WSA (del.) Zbigniew Łoboda, , po rozpoznaniu w dniu 20 stycznia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej P.K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 lipca 2020 r. sygn. akt III SA/Wa 2181/19 w sprawie ze skargi P.K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 6 sierpnia 2019 r. nr 1401-IOV-5.4103.38.2019.KB w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej w sprawie podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe od listopada 2012 roku do września 2013 roku 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od P.K. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

1. Wyrokiem z 10 lipca 2020 r., sygn. akt III SA/Wa 2181/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325, ze zm., dalej: P.p.s.a.), oddalił skargę P.K. (dalej: Skarżąca) na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie (dalej: Organ) z 6 sierpnia 2019 r. w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej w sprawie podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe od listopada 2012 r. do września 2013 r. Sąd pierwszej instancji podzielił stanowisko organów, że decyzja Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej [...] z 21 października 2016 r. została doręczona skarżącej na właściwy adres i nie wystąpiła przesłanka wznowienia z art. 240 § 1 pkt 4 O.p. 2. W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku Skarżąca, domagała się uchylenia w całości zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego. Wyrokowi (za omyłkowe Sąd kasacyjny potraktował stwierdzenie skargi kasacyjnej, że zarzuty dotyczą "Zaskarżonej decyzji") zarzuciła naruszenie art. 151 P.p.s.a. w związku z art. 233 § 1 pkt 1 O.p. w związku z art. 245 § 1 pkt 2 i art. 240 § 1 pkt 4 O.p. Skarżąca zrzekła się rozprawy. 3. Organ, w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie kosztów postępowania. Nie domagał się przeprowadzenia rozprawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 4. Skarga kasacyjna nie ma uzasadnionych podstaw. Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, co oznacza związanie Sądu kasacyjnego podstawami zaskarżenia oraz zakresem tego zaskarżenia. W konsekwencji Sąd kasacyjny - rozstrzygając w granicach środka odwoławczego - nie jest uprawniony do uzupełniania lub poprawiania podstaw skargi kasacyjnej, czy też samodzielnego formułowania zarzutów w następstwie analizy intencji strony skarżącej kasacyjnie. Z urzędu uwzględniana jest jedynie nieważność postępowania, której przesłanki wymienione zostały w § 2 art. 183. Zaskarżony wyrok nie został wydany w warunkach nieważności, do rozstrzygnięcia zatem pozostawały zarzuty sformułowane w skardze kasacyjnej, oparte na podstawie kasacyjnej wymienionej w art. 174 pkt 2 P.p.s.a. 5. W skardze kasacyjnej sformułowano zarzuty naruszenia przepisów postępowania kontestując, zaaprobowane przez Sąd pierwszej instancji, stanowisko organów, że przedstawione przez Skarżącą we wniosku okoliczności związane z doręczeniem jej decyzji Naczelnika Urzędu Kontroli Skarbowej [...] z 21 października 2016 r. nie wypełniały przesłanki wznowienia określonej w art. 240 § 1 pkt 4 O.p. tj. pozbawienia Skarżącej czynnego udziału w postępowaniu. Wskazany przepis stanowi, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona nie z własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. 6. Skarżąca nie akceptowała oceny Sądu pierwszej instancji, że powyższa przesłanka wznowienia, wobec prawidłowego sposobu doręczenia przedmiotowej decyzji, nie zaistniała w stanie faktycznym sprawy. W skardze kasacyjnej Skarżąca prezentowała pogląd, że "o niebraniu udziału w postępowaniu kontrolnym bez własnej winy, świadczy okoliczność, iż rozstrzygnięcie doręczone zostało na adres: [...], który figurował jako adres Strony w Centralnej Ewidencji Działalności Gospodarczej, jednak Strona nie zamieszkiwała pod tym adresem i nie prowadziła tam działalności gospodarczej". Zdaniem Skarżącej decyzja ta powinna była zostać doręczona na jej adres zamieszkania, którego Skarżąca nie wskazała organowi, ponieważ nie została o takim obowiązku pouczona. Skarżąca podniosła również, że organ dysponował wiedzą na temat innych, dostępnych adresów skarżącej np. [...]. 7. Oceniając powyższe okoliczności w kontekście realizacji przesłanki wznowienia przewidzianej w art. 240 § 1 pkt 4 O.p. należy wskazać, że dla ustalenia zaistnienia w sprawie tej przesłanki konieczne jest wykazanie dwóch okoliczności: wystąpienia braku udziału strony w postępowaniu oraz brak zawinienia samej strony w niewzięciu udziału w postępowaniu. W stanie faktycznym sprawy organy oparły swoje rozstrzygnięcie na ustaleniu, że Skarżąca nie została pozbawiona udziału w postępowaniu. Stanowisko takie zaaprobował Sąd pierwszej instancji. 8. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego ocenę niespornych okoliczności faktycznych w sprawie, w kontekście prawidłowości doręczenia Skarżącej decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej [...], w zaskarżonym wyroku uznać należy za prawidłową. Podstawą stanowiska Sądu pierwszej instancji było przyjęcie, że doręczenie decyzji na adres [...], który stanowił adres siedziby działalności gospodarczej oraz adres stałego miejsca wykonywania działalności gospodarczej i adres dla doręczeń wg. wpisu w CEiDG, było wyrazem prawidłowego działania organów. Różnice w stanowiskach stron w tym zakresie wynikały z interpretacji art. 148 O.p. Przepis ten stanowi, że pisma doręcza się osobom fizycznym pod adresem miejsca ich zamieszkania albo pod adresem do doręczeń w kraju (§ 1), pisma mogą być także doręczane: 1) w siedzibie organu podatkowego, 2) w miejscu zatrudnienia lub prowadzenia działalności przez adresata - adresatowi lub osobie upoważnionej przez pracodawcę do odbioru korespondencji (§ 2). Sąd pierwszej instancji wywiódł, że z zapisu obu paragrafów art. 148 O.p. wynika, że wskazane miejsca dla doręczeń są równorzędne. Tym samym stanowisko Skarżącej, że priorytet - przy dokonywaniu doręczeń dla osoby fizycznej – ma adres miejsca zamieszkania, ocenione zostało jako niezasadne. 9. Powyższa wykładnia art. 148 § 1 i 2 O.p. zawarta w zaskarżonym wyroku pozostawała poza zakresem zarzutów skargi kasacyjnej, stąd Naczelny Sąd Administracyjny uznał ją za niekwestionowaną w sprawie, zgodnie z zasadami rozstrzygania przedstawionymi w pkt 4 niniejszego uzasadnienia. Konsekwencją oceny, że sporne doręczenie decyzji było zgodne z przepisami tę materię regulującymi jest stwierdzenie, że w sprawie nie zaistniała przesłanka wznowienia postępowania podatkowego z powodu pozbawienia Skarżącej, bez jej winy, udziału w postępowaniu. 10. Skarżąca w skardze kasacyjnej, oprócz zarzutu naruszenia art. 240 § 1 pkt 4 O.p. podniosła naruszenie art. 245 § 1 pkt 2 O.p. Przepis ten stanowi, że organ podatkowy po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 243 § 2 (postępowanie dotyczące wyjaśnienia, czy zachodzą przesłanki wznowienia i, przy pozytywnej weryfikacji, ewentualne rozstrzygnięcie istoty sprawy), odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej w całości lub w części, jeżeli nie stwierdzi istnienia przesłanek określonych w art. 240 § 1. Ponieważ w stanie faktycznym sprawy organ, po wszczęciu postępowania o wznowienie w związku ze wskazaną przesłanką, ustalił, że w rzeczywistości przesłanka ta nie zaistniała albowiem wskazywane przez Skarżącą uzasadnienie tej przesłanki, jako nieprawidłowe doręczenie decyzji wymiarowej nie miało miejsca – zasadnie Organ odmówił uchylenia decyzji ostatecznej, co w zaskarżonym wyroku prawidłowo zaaprobował Sąd pierwszej instancji. 11. Pozostałe zarzuty sformułowane w skardze kasacyjnej, naruszenia art. 151 i art. 233 § 1 pkt 1 O.p. mają charakter wynikowy – są konsekwencją sposobu rozstrzygnięcia o istocie problemu w sprawie. 12. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 P.p.s.a. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 w związku z art. 205 § 2 i art. 209 P.p.s.a. oraz w powiązaniu z § 14 ust 1 pkt 1 lit. c oraz pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2018 r. poz. 265).