I FSK 1546/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Małgorzata Niezgódka-Medek (spr.) po rozpoznaniu w dniu 3 lutego 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku A. T. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w K. z dnia 22 czerwca 2016 r., nr [...] w sprawie ze skargi kasacyjnej A. T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 24 kwietnia 2018 r., sygn. akt I SA/Kr 231/18 w sprawie ze skargi A. T. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia 4 grudnia 2017 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za styczeń oraz okres od czerwca do grudnia 2011 r. postanawia wstrzymać wykonanie decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia 4 grudnia 2017 r., nr [...] oraz poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w K. z dnia 22 czerwca 2016 r., nr [...].

Wyrokiem z 24 kwietnia 2018 r., sygn. akt I SA/Kr 231/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę A. T. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z 4 grudnia 2017 r., w przedmiocie podatku od towarów i usług za styczeń oraz okresy od czerwca do grudnia 2011 r. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła Skarżąca reprezentowana przez pełnomocnika – radcę prawnego. Następnie, w skierowanym do Naczelnego Sądu Administracyjnego piśmie procesowym z 28 grudnia 2020 r. pełnomocnik wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wniosku, zastępujący Skarżącą radca prawny argumentował, że w przedmiotowej sprawie istnieje ryzyko utraty płynności finansowej Skarżącej i wyrządzenia znacznej szkody i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków na skutek ewentualnego wykonania zaskarżonej decyzji, co może prowadzić do dalej idących negatywnych skutków dla Skarżącej. Podał, że przeciągające się postępowanie sądowo-administracyjne zachwiało płynnością finansową firmy Skarżącej. Jest ona wyjątkowo trudna w czasie epidemii z uwagi na rodzaj prowadzonej działalności – transport drogowy. Wskazał również, że okolicznością potwierdzającą, że wykonanie zaskarżonej decyzji może spowodować niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody i trudnych do odwrócenia skutków jest fakt, że 5 grudnia 2020 r. zmarł małżonek Skarżącej, który pomagał jej znacząco w prowadzeniu działalności, dodatkowo jako osoba współpracująca nie pobierał z tego tytułu pensji. Z tego powodu, w celu dalszego prowadzenia działalności Skarżąca będzie zmuszona zatrudnić nową osobę na stanowisku kierowcy TIRa, co wiąże się z koniecznością zapłaty wynagrodzenia i składek do ZUS, na co w tym momencie nie może sobie pozwolić mając również na uwadze ciężar zobowiązania podatkowego, które nie zostało do dnia złożenia wniosku w pełni uregulowane. We wniosku argumentowano również, że ta ostatnia okoliczność dodatkowo może skutkować wszczęciem postępowania egzekucyjnego, co w konsekwencji może doprowadzić do zajęcia nieruchomości, tj. domu jednorodzinnego, w którym zamieszkuje Skarżąca wraz z trójką dzieci. Do wniosku została załączona dokumentacja, która miała potwierdzić okoliczności zawarte we wniosku, w tym m.in. oświadczenie o stanie majątkowym, zaświadczenie z banku o wysokości posiadanych przez Skarżącą kredytów, harmonogramy spłat do umowy leasingu, wniosek w sprawie zmiany decyzji, akt zgonu męża Skarżącej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) zwana dalej: "P.p.s.a.", wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Zgodnie natomiast z § 3 powołanego przepisu, po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przepis ten ma odpowiednie zastosowanie na podstawie art. 193 P.p.s.a., w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym (por. uchwała składu 7 sędziów NSA z 16 kwietnia 2007 r., I GPS 1/07, opubl. CBOSA). Postanowienie o wstrzymaniu aktu w całości lub części stanowi zatem odstępstwo od generalnej reguły i jest dopuszczalne po spełnieniu przesłanek, o których mowa wyżej. Warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania skarżonego aktu jest wykazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uzasadnienie takiego wniosku powinno się odnosić do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie skarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Jego stwierdzenia powinny zostać poparte dokumentami, zwłaszcza dotyczącymi sytuacji finansowej i majątkowej. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Skarżąca uprawdopodobniła wystąpienie przesłanek zastosowania ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Mając zatem na uwadze przedstawione i udokumentowane przez Skarżącą informacje o jej sytuacji finansowej, w szczególności trudności wynikające z prowadzenia działalności gospodarczej w czasie epidemii, oraz osobistej (śmierć małżonka) a także argumentację dotyczącą skutków ewentualnego postępowania egzekucyjnego dla bytu jej rodziny związane z zagrożeniami dotyczącymi możliwości zajęcia domu jednorodzinnego, w którym zamieszkuje wraz z trójką dzieci a także likwidacją prowadzonego przez nią przedsiębiorstwa, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że wykonanie zaskarżonej decyzji jak i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji mogłoby spowodować wystąpienie niebezpieczeństwa znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków dla Skarżącej. Argumentacja dotycząca wystąpienia poważnych utrudnień lub wręcz uniemożliwienia prowadzenia przez Skarżącą działalności gospodarczej, a co za tym idzie jej zakończenia, pozostaje szczególnie istotna w dobie pandemii COVID-19. Jak przyjmuje się w orzecznictwie, już sam fakt znacznego utrudnienia w prowadzeniu działalności gospodarczej w związku z wykonaniem zaskarżonej decyzji, mogący spowodować konieczność likwidacji przedsiębiorstwa uzasadnia uznanie, że może zachodzić niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (por. postanowienie NSA z dnia 19 stycznia 2012 r., sygn. akt I GSK 1476/11). Nie bez znaczenia pozostaje również wskazana przez Skarżącą okoliczność, że pomimo rozłożenia przez organ podatkowy zaległości podatkowych na raty i złożenia przez Skarżącą kolejnego wniosku w sprawie przesunięcia terminu płatności poszczególnych rat, w obecnej sytuacji nie jest w stanie dokonać ich płatności. Mając zatem na uwadze całokształt sprawy, należało dojść do wniosku, że wykonanie zaskarżonej decyzji oraz decyzji poprzedzającej organu pierwszej instancji, przed zakończeniem postępowania sądowoadministracyjnego dotyczącego zbadania ich legalności przez Sąd, może spowodować wystąpienie okoliczności, o których mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a. Mając na względzie powyższe okoliczności, Naczelny Sąd Administracyjny, stosownie do art. 61 § 3 i § 5 w związku z art. 193 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.