I FSK 1525/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Małgorzata Niezgódka-Medek po rozpoznaniu w dniu 9 sierpnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej sprawy ze skargi kasacyjnej Naczelnika Urzędu Skarbowego Warszawa -Targówek od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 kwietnia 2022 r. sygn. akt III SAB/Wa 36/21 w sprawie ze skargi K. A. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Naczelnika Urzędu Skarbowego Warszawa - Targówek w przedmiocie rozliczenia podatku od towarów i usług za I kwartał 2015 r. postanawia: podjąć zawieszone postępowanie sądowoadministracyjne.

Postanowieniem z dnia 19 grudnia 2022 r. w sprawie o sygnaturze akt I FSK 1525/22 Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 124 § 1 pkt. 4 w zw. z art. 193 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", zawiesił postępowanie z urzędu, w związku z wszczęciem przeciwko K. A., powoływanego dalej jako "skarżący", postępowania upadłościowego. Upadłość skarżącego, jako osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej została ogłoszona postanowieniem Sądu Rejonowego w W. z dnia 17 maja 2022 r. o sygnaturze [...]. W dniu 19 stycznia 2023 r. obwieszczono, iż ww. postanowienie stało się prawomocne z dniem 18 czerwca 2022 r. Pismem z dnia 10 maja 2023 r. syndyk oświadczył, że nie wstępuje do postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje Na podstawie art. 124 § 1 pkt. 4 P.p.s.a. sąd zawiesza postępowanie z urzędu, jeżeli w stosunku do strony zostało wszczęte postępowanie upadłościowe, a sprawa dotyczy przedmiotu wchodzącego w skład masy upadłości. W oparciu o art. 193 P.p.s.a. do postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym stosuje się odpowiednio przepisy postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym. Zgodnie z art. 128 § 1 sąd postanowi podjąć postępowanie z urzędu, gdy ustanie przyczyna zawieszenia i wymieniono poszczególne przypadki, w których może to nastąpić. Choć w przepisie tym nie odniesiono się wprost do kwestii możliwości kontynuowania z udziałem syndyka, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego możliwość kontynuowania postępowania z udziałem syndyka świadczy o ustaniu przyczyny zawieszenia (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 maja 205 r. sygn. akt II FZ 157/15) Do upadłości osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej stosuje się przepisy Tytułu V ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe (Dz. U. z 2022 r. poz. 1520 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.u.". W sprawach nieuregulowanych stosuje się odpowiednio przepisy o postępowaniu upadłościowym. Na mocy dyspozycji art. 4912 ust. 1 P.u. do postępowania tego nie stosuje się art. 145 P.u. Wyłączenie stosowania art. 145 P.u. obowiązuje od dnia 24 marca 2020 r. na mocy ustawy z dnia 30 sierpnia 2019 r. o zmianie ustawy - Prawo upadłościowe oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r. poz. 1802), a więc również obowiązywało w tej sprawie w momencie wydania postanowienia o ogłoszeniu upadłości. Przepis art. 145 P.u. stanowi zaś, że postępowanie sądowe, administracyjne lub sądowoadministracyjne w sprawie wszczętej przeciwko upadłemu przed dniem ogłoszenia upadłości o wierzytelność, która podlega zgłoszeniu do masy upadłości, może być podjęte przeciwko syndykowi tylko w przypadku, gdy w postępowaniu upadłościowym wierzytelność ta po wyczerpaniu trybu określonego ustawą nie zostanie umieszczona na liście wierzytelności. W prowadzonym przeciwko dłużnikowi postępowaniu upadłościowym ograniczenie to nie obowiązuje. Wobec powyższego zastosowanie znajdzie art. 144 § 1 i 2 P.u. Zgodnie z nim po ogłoszeniu upadłości postępowania sądowe, administracyjne lub sądowoadministracyjne dotyczące masy upadłości mogą być wszczęte i prowadzone wyłącznie przez syndyka albo przeciwko niemu. Postępowania te syndyk prowadzi na rzecz upadłego, lecz w imieniu własnym. Powołany przepis oznacza, że syndykowi przysługuje legitymacja do udziału w tych postępowaniach. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego sprawa niniejsza dotyczy masy upadłości. Jej przedmiotem jest przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawie podatku od towarów i usług za I kwartał 2015 r., które to z kolei rzutuje na stan masy upadłości. Powołany przepis art. 144 § 1 i 2 P.u. nie pozwala syndykowi na rezygnację z bycia stroną procesową w niniejszym postępowaniu. W niniejszej sprawie również skarga kasacyjna została wniesiona przez organ. W związku z tym Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.