Sygnatura
I FSK 1522/21
Wyrok NSA z 26 lutego 2025 r., I FSK 1522/21 – podatek od towarów i usług
Wynik
Oddalono skargę kasacyjną
- Sąd
- Naczelny Sąd Administracyjny
- Data orzeczenia
- 26 lutego 2025
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Niezgódka-Medek, Sędzia NSA Hieronim Sęk (sprawozdawca), Sędzia NSA Sylwester Golec, Protokolant Katarzyna Nowik, po rozpoznaniu w dniu 26 lutego 2025 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej O. sp. z o.o. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 marca 2021 r., sygn. III SA/Wa 1156/20 w sprawie ze skargi O. sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 23 marca 2020 r. nr 1401-IOA.603.6.2020.MU w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną w sprawie podatku od towarów i usług za I kwartał 2012 r. 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od O. sp. z o.o. z siedzibą w W. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
1. Skarga kasacyjna i odpowiedź na skargę kasacyjną. 1.1. O. sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej: Spółka lub Skarżąca) pismem z dnia 26 maja 2021 r. wniosła skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 marca 2021 r., sygn. akt III SA/Wa 1156/20. 1.2. Powołanym wyrokiem Sąd, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, z późn. zm.; dalej: P.p.s.a.), oddalił skargę Spółki na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie (dalej: Dyrektor IAS) z dnia 23 marca 2020 r. Zaskarżoną decyzją organ drugiej instancji utrzymał w mocy własną decyzję z dnia 12 grudnia 2019 r. w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 10 lutego 2014 r. w sprawie podatku od towarów i usług (dalej: podatek VAT) za I kwartał 2012 r. Zdaniem Sądu przy wydaniu, na podstawie art. 243 § 3 w związku z art. 241 § 2 pkt 2 i art. 240 § 1 pkt 11 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900, z późn. zm.; dalej: O.p.), decyzji o odmowie wznowienia postępowania z przyczyn formalnych nie naruszono prawa. Spółka zażądała bowiem wznowienia postępowania podatkowego z uchybieniem właściwego dla tej czynności terminu (tj. przedwcześnie). Mianowicie pismo w tym przedmiocie nadała w dniu 15 listopada 2019 r. (z datą wpływu do Dyrektora IAS w dniu 19 listopada 2019 r.), odwołując się do przesłanki wznowieniowej w postaci wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej: TSUE) z dnia 16 października 2019 r. w sprawie C-189/18, którego sentencję opublikowano w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej (dalej: Dz. U. UE) w dniu 16 grudnia 2019 r. (Dz. U. UE C nr 423). Tymczasem ta dopiero data publikacyjna otwierała bieg miesięcznego terminu do złożenia tego rodzaju żądania. 1.3. Skargą kasacyjną Skarżąca zaskarżyła wyrok Sądu pierwszej instancji w całości, wniosła o jego uchylenie w całości oraz uchylenie zaskarżonej decyzji Dyrektora IAS i przekazanie sprawy temu organowi do ponownego rozpatrzenia z jednoczesnym zobowiązaniem go do wydania "decyzji o wznowieniu postępowania" albo - alternatywnie - uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji. Nadto Spółka wnioskowała o zasądzenie kosztów postępowania za obie instancje według norm przepisanych i rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie. 1.4. Skarżąca zarzuciła Sądowi błędną wykładnię prawa materialnego i w konsekwencji niezasadną odmowę jego zastosowania w sprawie, ergo wydanie wyroku z obrazą art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a., co przejawiło się naruszeniem: 1) art. 2 w związku z art. 4 ust. 3 Traktatu o Unii Europejskiej (dalej: TUE) przez brak zastosowania, podczas gdy skuteczne zapewnienie poszanowania prawa unijnego jest nieodłączną cechą państwa prawnego, stanowiącą jedną z wartości UE, którą państwa członkowskie są zobowiązane przestrzegać; 2) art. 291 ust. 1 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (dalej: TFUE) przez niezastosowanie zawartej w nim zasady prounijnej wykładni przepisów prawa; 3) art. 91 § 1 Regulaminu postępowania przed Trybunałem Sprawiedliwości z dnia 25 września 2012 r. (Dz. U. UE L 2012.265.1; dalej: Regulamin TS) w związku z art. 4 ust. 3 TUE przez odmowę zastosowania i w efekcie nieprawidłowe przyjęcie, że możliwość skutecznego zainicjowania postępowania wznowieniowego otwiera się z chwilą publikacji wyroku TSUE w Dz. U. UE, podczas gdy zgodnie z tym przepisem wyroki Trybunału mają moc wiążącą z chwilą ich ogłoszenia; 4) art. 92 Regulaminu TS przez odmowę zastosowania, podczas gdy jego literalna wykładnia jednoznacznie wskazuje, że owa publikacja w Dz. U. UE ma charakter wyłącznie informacyjny; 5) art. 19 ust. 1 w związku z art. 6 ust. 1 TUE oraz art. 51 w związku z art. 47 Karty Praw Podstawowych (dalej: KPP) przez niezastosowanie, podczas gdy przepisy te wykładane łącznie statuują zasadę skuteczności ochrony sądowej praw wywodzonych z prawa UE, w zakresie, w jakim prawa te stosowane są przez organy państw członkowskich, czyli w sytuacji jaka miała miejsce w tej sprawie (żądanie wznowienia postępowania na gruncie orzeczenia prejudycjalnego TSUE), przy jednoczesnym naruszeniu zasady prounijnej wykładni tych przepisów; 6) art. 240 § 1 pkt 11 O.p. przez niezastosowanie, podczas gdy przewiduje on jedną z przesłanek wznowienia postępowania, tj. relewantną dla sprawy okoliczność wydania przez TSUE orzeczenia mającego wpływ na treść decyzji [ostatecznej]; 7) art. 241 § 2 pkt 2 O.p. przez dokonanie oczywiście błędnej jego wykładni, jednoznacznie sprzecznej z powołanymi wcześniej bezwzględnie obowiązującymi normami prawa unijnego, i w efekcie nieprawidłowe przyjęcie, że w sprawie Spółki wystąpiła negatywna przesłanka powodująca niedopuszczalność wznowienia postępowania wobec rzekomej przedwczesności "wniosku", podczas gdy termin na jego złożenie, w myśl wskazanego przepisu, jedynie ekspiruje w terminie miesięcznym od daty publikacji sentencji wyroku TSUE w Dz. U. UE. 1.5. Dodatkowo Skarżąca wniosła o: 1) wystąpienie do TSUE z pytaniem prejudycjalnym w zakresie prawidłowości wykładni art. 241 § 2 pkt 2 O.p. dokonanej w sprawie przez organy podatkowe, zgodnie z którą żądanie wznowienia postępowania podatkowego na podstawie orzeczenia TSUE możliwe jest dopiero po publikacji jego sentencji w Dz. U. UE mimo, że publikacja ta ma charakter tyko informacyjny, zaś wyrok TSUE uzyskuje moc wiążącą z chwilą jego ogłoszenia - przez pryzmat postulatu z art. 2 w związku z art. 4 ust. 3 TUE poszanowania prawa UE w powiązaniu z zasadą prounijnej wykładni przepisów, statuowaną w art. 291 ust. 1 TFUE - w powiązaniu z: a) art. 19 ust. 1 w związku z art. 6 ust. 1 TUE oraz art. 51 w związku z art. 47 KPP przez ich błędną wykładnię i w konsekwencji niezastosowanie w sprawie, podczas gdy przepisy te wykładane łącznie statuują zasadę skuteczności ochrony sądowej praw wywodzonych z prawa UE, w zakresie, w jakim prawa te stosowane są przez organy państw członkowskich, czyli w sytuacji, jaka miała miejsce w tej sprawie (żądanie wznowienia postępowania na gruncie orzeczenia prejudycjalnego TSUE), przy jednoczesnym naruszeniu zasady prounijnej wykładni tych przepisów, b) art. 91 § 1 Regulaminu TS w związku z art. 4 ust. 3 TUE, który stanowi, że wyroki TSUE mają moc wiążącą z chwilą ich ogłoszenia, c) art. 92 Regulaminu TS, który stanowi, że publikacja sentencji wyroku TSUE w Dz. U. UE ma charakter wyłącznie informacyjny; 2) rozważenie możliwości przedstawienia do rozstrzygnięcia składowi siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego zagadnienia prawnego, a mianowicie: Czy dopuszczalne jest faktyczne rozróżnianie daty skuteczności orzeczenia TSUE ze względu na stan zaawansowania sprawy, której materii dane orzeczenie dotyczy? Innymi słowy, czy dopuszczalne jest różnicowanie momentu uwzględnienia orzeczeń TSUE w zależności od tego, czy sprawa pozostaje na etapie rozpoznania merytorycznego w stadium administracyjnym lub sądowoadministracyjnym, czy pozostaje sprawą zakończoną decyzją ostateczną? 1.6. W piśmie z dnia 14 lipca 2021 r., stanowiącym odpowiedź na skargę kasacyjną, Dyrektor IAS wniósł o oddalenie tej skargi i zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych. 2. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. 2.1. Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej (podstaw kasacyjnych), chyba że zachodzą przesłanki nieważności postępowania sądowego wymienione w § 2 tego artykułu. Przesłanek takich, na podstawie akt niniejszej sprawy, z urzędu nie odnotowano. Podobnie w tym samym trybie nie ujawniono podstaw do odrzucenia skargi ani do umorzenia postępowania przed Sądem pierwszej instancji, które obligowałyby Naczelny Sąd Administracyjny do wydania postanowienia przewidzianego w art. 189 P.p.s.a. (vide uchwała NSA z dnia 8 grudnia 2009 r., sygn. akt II GPS 5/09, ONSAiWSA 2010, nr 3, poz. 40). 2.2. Skarga kasacyjna zbadana zatem według reguły związania zarzutami w niej zawartymi (art. 183 § 1 ab initio P.p.s.a.) okazała się niezasadna i dlatego podlegała oddaleniu. 2.3. W myśl art. 193 zdanie drugie P.p.s.a. uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Mając na uwadze tę szczególną regulację w stosunku do art. 141 § 4 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny, orzekając o oddaleniu skargi kasacyjnej, mógł zrezygnować z przedstawienia pełnej relacji co do przebiegu sprawy i sprowadzić swoją dalszą wypowiedź tylko do rozważań mających znaczenie dla oceny podstaw kasacyjnych. 2.4. W punkcie wyjścia stwierdzić należało, że wbrew temu co przez postawione w petitum skargi kasacyjnej zarzuty próbowała wykazać Skarżąca, w ramach kontroli legalności zaskarżonej decyzji Dyrektora IAS dokonanej przez Sąd pierwszej instancji nie doszło do naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. w związku z przepisami unijnymi w postaci art. 2 w związku z art. 4 ust. 3 TUE, art. 291 ust. 1 TFUE, art. 91 § 1 Regulaminu TS w związku z art. 4 ust. 3 TUE, art. 92 Regulaminu TS, art. 19 ust. 1 w związku z art. 6 ust. 1 TUE oraz art. 51 w związku z art. 47 KPP (zarzuty z pkt 1.4 ppkt 1-5 niniejszego uzasadnienia). 2.4.1. Naczelny Sąd Administracyjny zgodził się z zasadniczymi wywodami autora skargi kasacyjnej na temat znaczenia i roli przepisów UE w krajowym porządku prawnym, idących za tym obowiązków państw członkowskich (ich instytucji oraz organów), które obejmują między innymi wymóg zapewnienia skuteczności tego prawa i skutecznej ochrony sądowej praw wywodzonych z regulacji UE, czy powinność stosowania prounijnej wykładni prawa krajowego, jak również te spostrzeżenia Skarżącej, które odnosiły się do odmiennego znaczenia czynności ogłoszenia wyroku TSUE (wiążący charakter) oraz opublikowania jego sentencji w Dz. U. UE (informacyjny charakter). 2.4.2. Jednakże aprobata w tym zakresie nie oznaczała, że wyrokowanie Sądu pierwszej instancji uchybiało w przywołanych aspektach prawu unijnemu, co wyrażać się miało brakiem uchylenia zaskarżonej decyzji w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania podatkowego mimo jej niezgodności - zdaniem Spółki - z tym prawem. Skarżąca we wniesionym środku zaskarżenia zupełnie bowiem pominęła okoliczność, że w prawie krajowym - zależnie od danego przypadku, czy etapu procesowego w jakim sprawa z elementem wspólnotowym się znajduje - mogą istnieć określone wymogi formalne (inaczej ukształtowane niż ona sobie to wyobrażała i czego oczekiwała), których dopełnienie jest niezbędne dla skutecznej realizacji praw uprawnionego podmiotu, w tym wynikających z prawa UE. Zbagatelizowanie tej stosunkowo oczywistej okoliczności prawnej spowodowało również, że zarzuty skargi kasacyjnej w przywołanym tu obszarze w głównym nurcie były motywowane w oderwaniu od istotnego znaczenia tego rodzaju powinności procesowych. W konsekwencji uzasadnienie skargi kasacyjnej sporządzono w taki sposób, jakby powodem pierwotnym, zasadniczym i jedynym, który stanął na przeszkodzie do ewentualnego zastosowania wyroku TSUE w sprawie Spółki zakończonej decyzją ostateczną w przedmiocie podatku VAT, były działania organu podatkowego (uznane wadliwie - według Skarżącej - za legalne przez Sąd pierwszej instancji) nie zaś jej samej. Tak jednak w rozpoznanej sprawie nie było, gdyż to postawa procesowa Spółki - bazująca na zidentyfikowaniu innego stanu formalnego niż faktycznie ukształtowany w prawie krajowym - doprowadziła do negatywnego wyniku jej starań o wznowienie postępowania podatkowego. Finalnym tego wyrazem stało się wydanie decyzjo o odmowie wznowienia postępowania z uwagi na niezachowanie przez Spółkę terminu do złożenia żądania w tym przedmiocie (tj. złożenie żądania zanim rozpoczął się bieg terminu właściwy do dokonania takiej czynności procesowej). 2.4.3. Jednocześnie - co wymagało podkreślenia - Skarżąca nie wykazała, aby w odniesieniu do sytuacji, w której ona się znajdowała, sposób formalnego uregulowania w Ordynacji podatkowej instytucji wznowienia postępowania zakończonego podatkową decyzją ostateczną czynił niemożliwym lub nadmiernie utrudnionym dochodzenie jej praw wywodzonych z wyroku TSUE. Fakt, że Spółka działająca poprzez swojego pełnomocnika forsowała własne oczekiwania odnośnie do tego jak należałoby postrzegać instytucję wznowienia postępowania, sam przez się nie był równoznaczny z tym, że tylko takie podejście gwarantowało pełne poszanowanie prawa unijnego we wszelkich jego aspektach objętych zarzutami kasacyjnymi (tj. wywodzonych z wymienionych wcześniej przepisów TUE, TFUE, KPP i Regulaminu TS). 2.5. Dopełniając powyższe spostrzeżenia Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził również, że wywody dotyczące znaczenia i roli prawa UE oraz konieczności jego wdrażania, w tym w zakresie wynikającym z orzeczeń TSUE, nie świadczyły w przypadku analizowanym przez Sąd pierwszej instancji o wadliwym rozumieniu i następnie zastosowaniu art. 241 § 2 pkt 2 w związku z art. 240 § 1 pkt 11 O.p. (zarzuty z pkt 1.4 ppkt 6-7 niniejszego uzasadnienia). 2.5.1. Zgodnie z art. 240 § 1 pkt 11 O.p. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli orzeczenie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej ma wpływ na treść wydanej decyzji. Natomiast w myśl art. 241 O.p. wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony (§ 1), a wznowienie postępowania z przyczyny wymienionej w art. 240 § 1 pkt 11 następuje tylko na żądanie strony wniesione w terminie miesiąca od dnia publikacji sentencji orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej (§ 2 pkt 2). Z kolei art. 243 O.p. przewiduje w § 1, że w razie dopuszczalności wznowienia postępowania organ podatkowy wydaje postanowienie o wznowieniu postępowania, w § 2, że postanowienie stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przesłanek wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy, zaś w § 3, że odmowa wznowienia postępowania następuje w drodze decyzji. Wobec powyższego skonstatować należało, że dążenie do wznowienia postępowania na żądanie strony nie oznacza, że to owo żądanie samo przez się powoduje wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną. Do skutecznego wznowienia postępowania konieczny jest bowiem dodatkowy akt, którym jest wydane przez właściwy organ podatkowy (zob. art. 244 § 1 O.p.) postanowienie w takim przedmiocie. To tego rodzaju akt, wiążący organ od chwili doręczenia go stronie (art. 212 zdanie pierwsze w związku z art. 219 O.p.), stanowi dopiero podstawę procesową zapoczątkowującą byt wznowionego postępowania i w konsekwencji możliwość wyrażenia przez organ podatkowy merytorycznej oceny co do wystąpienia przesłanki wznowienia i co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Innymi słowy, wydanie postanowienia o wznowieniu postępowania na żądanie strony jest niezbędne do wznowienia postępowania i powinno mieć miejsce tylko wtedy, gdy zachodzi dopuszczalność takiego wznowienia. Jeśli natomiast istnieją przeszkody do wznowienia postępowania - np. nie mamy do czynienia z decyzją ostateczną, treść żądania nie wskazuje formalnie na wystąpienie przesłanki wznowienia, żądanie nie pochodzi od strony lub zostało złożone bez zachowania prawem wymaganego terminu - wówczas następuje wydanie decyzji o odmowie wznowienia postępowania z powodu niedopuszczalności. 2.5.2. Ustawodawca krajowy w spornym w tej sprawie zakresie przewidział przy tym miesięczny termin do wniesienia żądania wznowienia postępowania. Wskazał również jednoznacznie - odmiennie niż podnosiła Skarżąca - że początkiem owego miesięcznego terminu jest dzień publikacji sentencji orzeczenia TSUE w Dz. U. UE (a nie np. dzień ogłoszenia orzeczenia TSUE). Wynika to wprost ze zwrotu: "(...) żądanie strony wniesione w terminie miesiąca (...) od dnia (...) publikacji sentencji orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej". Dopełnienie znaczeniowe tego przepisu statuuje bowiem art. 12 § 3 O.p., według którego terminy określone w miesiącach kończą się z upływem tego dnia w ostatnim miesiącu, który odpowiada początkowemu dniowi terminu, a gdyby takiego dnia w ostatnim miesiącu nie było - w ostatnim dniu tego miesiąca. Ustalenie zatem końca terminu miesięcznego uzależnione jest wprost od początkowego dnia terminu, gdyż bez odpowiedniego określenia początku terminu nie byłoby możliwe w ogóle stwierdzenie jego końca. Nie jest zatem tak, jak twierdził autor skargi kasacyjnej, że w kontekście analizowanej przesłanki wznowienia postępowania [podatkowego] w postaci orzeczenia TSUE regulacja z art. 241 § 2 pkt 2 O.p. "zakreśla jedynie datę końcową możliwości złożenia wniosku, wskazując, iż do jej ustalenia wyznacznikiem jest okres jednego miesiąca od daty publikacji sentencji wyroku w DZ. U. UE". Zakreślając bowiem termin miesięczny w przepisie tym podaje się także dzień stanowiący początek tego terminu jako jego niezbędny element, a jest nim ten dzień w którym ma miejsce zdarzenie polegające na publikacji sentencji orzeczenia TSUE w stosownym dzienniku unijnym. Na takie rozwiązanie zdecydował się polski prawodawca, nie zaś na dzień ogłoszenia orzeczenia TSUE - jak chciałaby Skarżąca. Okoliczność takiego wyboru normatywnego sama w sobie nie pozbawia też strony postępowania podatkowego prawa domagania się możliwości ponownej oceny jej sprawy zakończonej decyzją ostateczną z perspektywy orzeczenia TSUE mającego wpływ na treść owej decyzji. Kwestia znaczenia tylko informacyjnego publikacji sentencji wyroku TSUE nie przekreśla bowiem możliwości powiązania z taką czynnością początku biegu terminu miesięcznego na złożenie żądania o wznowienie postępowania. 2.5.3. Oceniając z kolei zastosowanie art. 241 § 2 pkt 2 w związku z art. 240 § 1 pkt 11 O.p. w sprawie podatkowej Spółki należało mieć na uwadze, że w momencie decydowania aktem procesowym - decyzją z dnia 12 grudnia 2019 r. - o odmowie wznowienia postępowania z jej żądania organ podatkowy dysponował pismem złożonym w tym przedmiocie, tzn. wyrażającym żądanie wznowienia postępowania, które cechowało się znamieniem przedwczesności (pismo zostało nadane w dniu 15 listopada 2019 r. i wpłynęło do organu w dniu 19 listopada 2019 r.). Nie doszło bowiem jeszcze do publikacji w Dz. Urz. UE sentencji wyroku TSUE z dnia 16 października 2019 r. przywołanego w owym żądaniu jako przyczyna wznowienia postępowania (publikacja mała miejsce w dniu 16 grudnia 2019 r.). W takim stanie rzeczy wydanie decyzji odmownej w dniu 12 grudnia 2019 r., czyli zanim nastąpiła wspomniana publikacja sentencji wyroku TSUE, było dopuszczalne i nie naruszało przepisów procesowych Ordynacji podatkowej wymienionych w skardze kasacyjnej. Organ podatkowy rozstrzygnął bowiem o żądaniu Spółki w warunkach, gdy żądanie cały czas posiadało jeszcze cechę przedwczesności. Z tego powodu nie zachodziła potrzeba analizowania dopuszczalności wydania takiego rozstrzygnięcia w warunkach, gdyby nastąpiła już publikacja orzeczenia TSUE (zob. np. wyrok NSA z dnia 11 października 2024 r., sygn. akt I FSK 366/21). 2.5.4. Podsumowując, przepisy Ordynacji podatkowej przewidują wymogi formalne właściwe dla żądania wznowienia postępowania i jednego z nich Skarżąca nie dochowała, gdyż uznała, że może wcześniej żądać wznowienia niż wynika to z krajowych regulacji procesowych. Nie wykazała przy tym, aby w okolicznościach jej dotyczących tylko tak złożone żądanie - a nie zgodnie z terminem (o określonym początku i końcu) wynikającym z art. 241 § 2 pkt 2 w związku z art. 12 § 3 O.p. - powołujące się na przesłankę z art. 240 § 1 pkt 11 mogło doprowadzić do ewentualnego uwzględnienia orzeczenia TSUE w jej sprawie podatkowej rozstrzygniętej decyzją ostateczną. Motywy podane w skardze kasacyjnej nie dostarczyły przy tym jakichkolwiek podstaw świadczących o niemożności zastosowania się przez Spółkę do wymogów prawa krajowego, w szczególności że było to niemożliwe albo nadmiernie utrudnione. Tymczasem wystarczyło postąpić zgodnie z tymi regulacjami i sprawa "wymiarowa" mogłaby zostać poddana ocenie pod kątem wpływu na nią wyroku TSUE. Takie rozpatrzenie było możliwe, gdyby tylko Spółka złożyła żądanie wznowienia postępowania z zachowaniem wszystkich wymogów formalnych, w tym co do czasu właściwego do jego złożenia. Tego jednak nie uczyniła, trzymając się wadliwego wyobrażenia o braku ograniczeń czasowych w zakresie początku terminu uprawniającego do żądania wznowienia postępowania podatkowego. W konsekwencji to wyłącznie względy proceduralne zadecydowały o losach żądania wyrażonego przez Spółkę. 2.5.5. Wspomnieć wypadało i o tym, co odnotował również Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym wyroku, że doręczenie Spółce wydanej w pierwszej instancji decyzji o odmowie wznowienia postępowania nastąpiło w dniu 13 stycznia 2020 r., czyli przed upływem terminu miesięcznego przewidzianego w art. 241 § 2 pkt 2 w związku z art. 12 § 3 O.p., który w analizowanej sprawie upływał w dniu 16 styczna 2020 r. Spółka przed tą datą wiedziała zatem już jak zakwalifikowane prawnie zostało jej żądanie. Miała więc jeszcze czas kilku dni, aby w ramach tzw. ostrożności procesowej (nawet jeśli nie podzielała stanowiska organu podatkowego) wystąpić ze skutecznym pod względem czasowym ponowionym żądaniem wznowienia postępowania podatkowego. Okoliczności rozpoznanej sprawy nie świadczyły zatem o tym, aby to interpretacja i zastosowanie prawa krajowego przez organ podatkowy w sposób zaaprobowany przez Sąd pierwszej instancji pozbawiły bezpodstawnie Spółkę możliwości rozpatrzenia jej sprawy we wznowionym postępowaniu z perspektywy wyroku TSUE w sprawie C-189/18, rzekomo naruszając wymienione w skardze kasacyjnej normy prawa unijnego. To niezmienna i wadliwa zarazem postawa Skarżącej doprowadziła do braku takiego rozpatrzenia. 2.6. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego uwarunkowania prawne i faktyczne rozpoznanej sprawy przemawiały na rzecz stwierdzenia braku podstaw do wystąpienia z pytaniem prejudycjalnym do TSUE oraz z zagadnieniem prawnym do składu powiększonego NSA, w takich zakresach, jakie określiła Skarżąca w skardze kasacyjnej (zob. pkt 1.5 tego uzasadnienia). 2.7. Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną, jeżeli nie ma ona usprawiedliwionych podstaw, o czym stanowi art. 184 ab initio P.p.s.a. W myśl tego przepisu orzeczono jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku. 2.8. W zakresie rozstrzygnięcia w przedmiocie kosztów postępowania kasacyjnego (punkt drugi sentencji), Naczelny Sąd Administracyjny wziął pod uwagę, że: - zaskarżony wyrok oddalał skargę Skarżącej w sprawie objętej wpisem stałym (brak wartości przedmiotu zaskarżenia); - skargę kasacyjną wniosła Skarżąca; - Dyrektor IAS złożył odpowiedź na skargę kasacyjną sporządzoną przez radcę prawnego, który nie prowadził sprawy w pierwszej instancji i ten radca stawił się na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, który oddalił skargę kasacyjną. Wobec takiego stanu faktycznego wskazać należało, że zgodnie z art. 204 pkt 1, art. 205 § 2 w związku z art. 207 § 1 i art. 209 P.p.s.a. w razie oddalenia skargi kasacyjnej strona, która ją wniosła, obowiązana jest zwrócić niezbędne koszty postępowania kasacyjnego poniesione przez organ - jeżeli zaskarżono skargą kasacyjną wyrok sądu pierwszej instancji oddalający skargę; do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez radcę prawnego zalicza się jego wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach oraz poniesione wydatki; wniosek strony o zwrot kosztów sąd rozstrzyga w orzeczeniu oddalającym skargę kasacyjną. Natomiast według § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1935) stawki minimalne wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w drugiej instancji za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym - 75% stawki minimalnej określonej w pkt 1, a jeżeli w drugiej instancji nie prowadził sprawy ten sam radca prawny - 100% tej stawki, w obu przypadkach nie mniej niż 240 zł. Stawka minimalna, w myśl § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c tego rozporządzenia, dla takiej sprawy jak niniejsza, wynosi 480 zł. Na podstawie wykładni systemowej § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a-c wymienionego rozporządzenia przyjęto, że za odpowiedź na skargę kasacyjną oraz udział w rozprawie przez Naczelnym Sądem Administracyjnym przysługuje wynagrodzenie określone na zasadach wynikających z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a tego aktu prawnego (analogicznie jak przyjmowano to na gruncie poprzedniego stanu prawnego w ramach uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 listopada 2012 r., sygn. akt II FPS 4/12). O wysokości kosztów postępowania kasacyjnego orzeczono zatem na podstawie wymienionych w tym punkcie przepisów, zasądzając od Spółki na rzecz Dyrektora IAS kwotę 480 zł. s. NSA S. Golec s. NSA M. Niezgódka-Medek s. NSA H. Sęk
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 29 lipca 2021
- Symbol z opisem
- 6110 Podatek od towarów i usług
- Hasła tematyczne
- Podatkowe postępowanie
- Skarżony organ
- Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
- Sędziowie
- Hieronim Sęk /sprawozdawca/ Małgorzata Niezgódka - Medek /przewodniczący/ Sylwester Golec
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
art. 240 par. 1 pkt 11, art. 241 par. 2 pkt 2 · Dz.U. 2019 poz. 900
Inne orzeczenia w tej sprawie
Powiązane dokumenty
Sygnatura: I SA/Bk 353/24 · 26 lutego 2025
Postanowienie WSA w Białymstoku z 26 lutego 2025 r., I SA/Bk 353/24 – podatek od towarów i usług
Sygnatura: I FZ 25/25 · 26 lutego 2025
Postanowienie NSA z 26 lutego 2025 r., I FZ 25/25 – podatek od towarów i usług
Sygnatura: I FZ 26/25 · 26 lutego 2025
Postanowienie NSA z 26 lutego 2025 r., I FZ 26/25 – podatek od towarów i usług
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny