Sygnatura
I FSK 1408/21
Wyrok NSA z 9 stycznia 2025 r., I FSK 1408/21 – podatek od towarów i usług
Wynik
Oddalono skargę kasacyjną
- Sąd
- Naczelny Sąd Administracyjny
- Data orzeczenia
- 9 stycznia 2025
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Artur Mudrecki (sprawozdawca), Sędzia NSA Mariusz Golecki, Sędzia WSA del. Dominik Mączyński, Protokolant - Asystent sędziego Agnieszka Plekan, po rozpoznaniu w dniu 9 stycznia 2025 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej B. sp. z o.o. z siedzibą w L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 17 marca 2021 r. sygn. akt I SA/Łd 623/20 w sprawie ze skargi B. sp. z o.o. z siedzibą w L. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 30 października 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej dotyczącej podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2009 r. 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od B. sp. z o.o. z siedzibą w L. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi kwotę 480 (słownie: czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
1. Wyrok Sądu pierwszej instancji Wyrokiem z 17 marca 2021 r., sygn. akt I SA/Łd 623/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę B. sp. z o.o. z siedzibą w L. (dalej: Strona lub Skarżąca) na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi (dalej: Dyrektor IAS) z 30 października 2020 r. Powołaną decyzją Dyrektor IAS utrzymał w mocy własną decyzję z 22 lipca 2020 r. o odmowie uchylenia, po wznowieniu postępowania, decyzji ostatecznej Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi z dnia 29 stycznia 2015 r., w sprawie podatku VAT za poszczególne miesiące 2009 r. 2. Przedstawiony przez Sąd pierwszej instancji stan faktyczny 2.1. Wznowienie postępowania podatkowego nastąpiło na wniosek Strony złożony pismem z 14 stycznia 2020 r. w związku z wyrokiem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej: TSUE) z dnia 16 października 2019 r. w sprawie C-189/18. Powołany przez Stronę wyrok miał stanowić o wystąpieniu przesłanki przewidzianej w art. 240 § 1 pkt 11 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900, z późn. zm.; dalej: O.p.). 2.2. Po wznowieniu postępowania Dyrektor IAS uznał, że przesłanka wznowienia nie wystąpiła. W kontekście wyroku TSUE w sprawie C-189/18, Dyrektor IAS stwierdził, że w postępowaniu zwykłym, zakończonym ostateczną i prawomocną decyzją Dyrektora IS z dnia 29 stycznia 2015 r. materiał dowodowy, na którym oparto rozstrzygnięcie został wzbogacony o materiały pozyskane z innych postępowań i włączony stosownym postanowieniem z dnia 28 lipca 2014 r., a Strona działająca przez pełnomocnika miała zachowane prawo do czynnego uczestnictwa w prowadzonym postępowaniu podatkowym i odwoławczym, jak również możliwość wypowiedzenia się i zgłoszenia ewentualnych uwag do całości materiału, który znajdował się w aktach sprawy. Świadczą o tym chociażby postanowienie Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Łodzi z dnia 29 września 2014 r. i postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi z dnia 16 grudnia 2014 r., obydwa wyznaczające termin, celem zachowania praw strony do zapoznania z materiałem dowodowym i złożenia stosownych wyjaśnień. W ocenie Dyrektora IAS nie sposób potwierdzić stanowiska pełnomocnika, że prawa strony do obrony zostały w jakikolwiek sposób jej odebrane, tym bardziej, że przeprowadzone przez organy postępowanie było przedmiotem sądowej oceny. 3. Uzasadnienie wyroku Sądu pierwszej instancji Sąd pierwszej instancji, oddalając skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, z późn. zm.; dalej: P.p.s.a.), nie uwzględnił postawionych przez Skarżącą zarzutów. Podzielił co do meritum ocenę organu podatkowego o nie ziszczeniu się przesłanki wznowienia postępowania opartej na wyroku TSUE w sprawie C-189/18. W kontekście stanowiska organu podatkowego zwrócił uwagę, że prawidłowość postępowania dowodowego przeprowadzonego w postępowaniu zwykłym zakończonym decyzją wymiarową (poddaną następnie weryfikacji w trybie wznowienia postępowania) zostało ocenione – ze skutkiem negatywnym dla Skarżącej – w prawomocnych wyrokach WSA i NSA. W żadnym z tych wyroków nie stwierdzono, by Skarżąca – z przyczyn powołanych później w wyroku TSUE – była pozbawiona prawa do obrony. Natomiast to, że żaden z wniosków dowodowych złożonych wówczas przez Skarżącą, zmierzających do wykazania twierdzeń dla niej korzystnych nie został uwzględniony, pozostaje bez znaczenia z punktu widzenia wpływu wyroku TSUE na poddaną weryfikacji decyzję. Mając to na uwadze Sąd nie stwierdził naruszenia przez organ przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Z całą pewnością w sprawie nie zaistniała przesłanka określona w art. 240 § 1 pkt 11 O.p. 4. Skarga kasacyjna 4.1. Skarżąca, zaskarżając powyższy wyrok w całości, wniosła o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania. 4.2. Sądowi pierwszej instancji zarzuciła naruszenie przepisów: 1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i lit. c P.p.s.a. w związku z art. 240 § 1 pkt 1 O.p. polegające na odmowie uchylenia zaskarżonej decyzji pomimo, że wyrok TSUE wydany w dniu 16 października 2019 r. w sprawie o sygn. C 189/18 znajduje bezpośrednie zastosowanie w niniejszej sprawie, co skutkować powinno wznowieniem postępowania. W toku postępowania, jakie było pierwotnie prowadzone, doszło bowiem do przeprowadzenia przez organy podatkowe postępowania w taki sposób, że naruszono przepis art. 47 oraz art. 48 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej, bowiem pozbawiono Skarżącą jakiegokolwiek prawa do obrony i wykazania tezy odmiennej od przyjętej w ostatecznej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi, o której uchylenie w wyniku wznowienia postępowania wnosiła Skarżąca, przy czym naruszenie to w toku pierwotnie rozpoznawanej sprawy nastąpiło zarówno na etapie prowadzenia sprawy przed organami podatkowymi (wówczas Urzędem Kontroli Skarbowej w Łodzi oraz Izbą Skarbową w Łodzi), jak i na etapie postępowania przed WSA w Łodzi w sprawie prowadzonej pod sygn. akt I SA/Łd 397/15, a to poprzez: - brak dopuszczenia dowodów wnioskowanych przez Stronę, pomimo iż obowiązek ich przeprowadzenia wynikał wprost z przepisu art. 180 § 1 oraz art. 187 § 1 O.p., - organ podatkowy ograniczył się do zebrania i przedstawienia stronie wyłącznie materiału, który zdaniem organu ma obciążać Skarżącą i potwierdzać słuszność wydanej decyzji, przy jednoczesnym pominięciu pozostałego materiału dowodowego mogącego wskazywać na tezę odmienną, niż ta wyrażona decyzją organu, - brak procesowego ustosunkowania się przez organ podatkowy do składanych na tym etapie wniosków dowodowych, wnioski dowodowe strony nie zostały formalnie rozpoznane, a tym bardziej nie zostały formalnie oddalone, a pomimo to doszło do wydania decyzji i pominięcia dowodów wnioskowanych przez spółkę, obowiązek organu podatkowego do wydania postanowienia wynikał wprost z art. 216 § 1 i 2 w zw. z art. 187 § 2 O.p., - zaniechanie przesłuchania świadka w osobie J. S., pomimo iż wniosek taki został sformułowany przez Skarżącą na etapie pierwotnego rozpoznania sprawy, - zaniechanie przeprowadzenia konfrontacji W. D. z innymi podmiotami, w tym w szczególności z Prezesem Zarządu Skarżącej, - niepodjęcie wszelkich niezbędnych działań celem weryfikacji zeznań W. D. wobec ich rozbieżności w prowadzonych postępowaniach, na które zwracała uwagę Strona, - niepodjęcie wszelkich niezbędnych działań wobec ujawnienia nowych okoliczności istotnych dla przedmiotowej sprawy w toku przesłuchania w charakterze świadka P.D. w dniu 5 czerwca 2012 r., w sprawie K.F. prowadzonego pod sygn. akt [...], - zaniechanie przeprowadzenia dowodu z zeznań świadków w osobach [...]; pomimo iż wniosek ten był powołany na korzyść Skarżącej, - nie załączenie do akt sprawy dokumentacji budowlanej z poszczególnych miejsc, gdzie przeprowadzane były roboty budowlane, - pominięcie przez organ oświadczenia sporządzonego przez W. D., że ten wykonywał zlecone mu prace, - pozbawienie strony możliwości wglądu w akta postępowania karnego prowadzonego względem W. D., w toku którego wydano przeciwko w/w wyrok skazujący w sprawie III Ks 53/11, co uniemożliwiło obronę praw Spółki, - na etapie postępowania prowadzonego przed WSA w sprawie I SA/Łd 397/15 oraz przed NSA I FSK 68/16 prawo Strony zostało również rażąco naruszone, bowiem WSA nie uwzględnił żadnego z zarzutów podniesionych w skardze, podając, że pozostaje to bez znaczenia, gdyż WSA przyjął, że na mocy art. 11 P.p.s.a. jest związany wyrokiem skazującym wydanym względem W. D., w sprawie o sygn. akt III Ks 53/11, przy czym w wyroku tym nie ma wymienionych żadnych faktur wystawionych na rzecz Skarżącego, które stanowiłyby podstawę do odliczenia od podatku należnego uwzględnionego w fakturach VAT, podkreślić należy że wyrok dotyczący W. D. został wydany na skutek dobrowolnego poddania się odpowiedzialności karnej, pomimo, iż wszyscy jego kontrahenci zgodnie sądzili, że W. D. prace wykonywał, a on sam potwierdził fakt prowadzenia działalności gospodarczej w oświadczeniu z dnia 21 grudnia 2011 r. Wskazane powyżej uchybienia, jakie pojawiły się na etapie pierwotnego rozpoznania sprawy ewidentnie przemawiają za tym, że wyrok TSUE wydany w sprawie C-189/18 stanowi podstawę wznowienia postępowania, bowiem w wyniku tych uchybień doszło do pozbawienia strony możliwości obrony jej praw, z powodu braku rozpoznania wniosków stron, gdyż wszystkie organy je prowadzące, bądź powoływały się na wyrok skazujący kontrahenta skarżącej Spółki, bądź następnie na moc wiążącą decyzji ostatecznych wydanych w sprawach innych podatników, którzy w jakikolwiek sposób byli, choćby pośrednio powiązani z W. D., jako podwykonawcą dalszym. Tym samym doszło tutaj do naruszenia art. 47 oraz art. 48 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej oraz art. art. 167, art. 168 Dyrektywy 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 roku w sprawie wspólnego systemu podatkowego od wartości dodanej. 2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i lit. c w zw. z art. 134 § 1 P.p.s.a. poprzez brak rozważenia wszystkich okoliczności, pomimo iż taki obowiązek płynie dla sądu z treści wskazanego przepisu art. 134 P.p.s.a., w szczególności Sąd nie rozważył, czy w toku pierwotnie prowadzonego postępowania organ podatkowy odniósł się do zgłoszonych wniosków dowodowych przez spółkę i przeprowadził wnioskowane dowody, a nadto Sąd pierwszej instancji nie odniósł się do tego, że przy pierwotnym rozpoznaniu sprawy WSA w Łodzi nie rozpoznał zarzutów podnoszonych przez stronę wskazując, że właściwie nie mają one żadnego znaczenia, gdyż WSA związane miało być prawomocnie skazującym wyrokiem wydanym przeciwko W. D. za rzekome działania podjęte w roku 2006, przy czym sprawa dotyczyła podatku dochodowego od osób prawnych za rok 2010. Sąd zobligowany był odnieść się do tego sposobu sądzenia właśnie w kontekście wyroku TSUE wydanego w sprawie C-189/18. 4.3. Skarżąca wniosła ponadto na podstawie art. 106 § 3 w zw. z art. 193 P.p.s.a.: - o przeprowadzenie dowodu z postanowienia wydanego przez Prokuraturę Okręgową w Łodzi, na mocy którego pierwotnie doszło do umorzenia postępowania karnego prowadzonego względem [...] Prezesa M. sp. z o.o. z siedzibą w [...], z którego treści wynika, iż wyrok wydany względem W. D. w sprawie III Ks 53/11 dotyczy jedynie okresu 2006 r. i faktur wystawionych na rzecz innych podmiotów niż Skarżąca. Strona nigdy nie mogła wykonać nawet fotokopii tego wyroku, nigdy nie był on Stronie okazany, dlatego nie miała wiedzy o jego treści, dopiero w chwili obecnej istnieje realna szansa na wykonanie fotokopii tego wyroku, co może nastąpić najwcześniej w dniu 6 maja 2021 r., po wykonaniu fotokopii poświadczona za zgodność kserokopia zostanie złożona do akt niniejszego postępowania, - przeprowadzenie dowodu z dokumentu urzędowego - wyroku skazującego wydanego względem W. D. w sprawie III Ks 53/11, na okoliczność, że skazanie nastąpiło w wyniku poddania się dobrowolnie odpowiedzialności karnej przez w/w oraz na okoliczność czasu, jaki obejmują zarzuty sformułowane przeciwko W. D.; - przeprowadzenie dowodu z dokumentu prywatnego W. D. złożonego w przedmiocie potwierdzenia prowadzenia działalności gospodarczej polegającej na wykonywaniu prac budowlanych, - przeprowadzenie dowodów z dokumentów, tj. wyroku Sądu Rejonowego dla [...] z dnia 19 września 2013 r., sygn.. akt [....], wyroku Sądu Okręgowego w Łodzi z dnia 24 [...], - o wystąpienie do TK z pytaniem prawnym, czy interpretacja przepisu art. 11 P.p.s.a. w sposób przedstawiony w sprawie I SA/Łd 397/15 jest zgodny z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP. 4.4. Dodatkowo w oparciu o przepis art. 267 ust. 1 pkt b Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej Skarżąca wniosła o wystąpienie z pytaniem prejudycjalnym do TSUE, czy tego rodzaju postępowanie organu administracyjnego oraz sądów administracyjnych, w którym organ nie przeprowadził jakiegokolwiek dowodu wnioskowanego przez stronę, aby ta mogła wykazać słuszność swojego poglądu i zaprzeczyć ustaleniom faktycznym jakie organ podatkowy poczynił w toku innych prowadzonych przez siebie postępowań, nadto w toku którego organ i sądy administracyjne powołują się na moc i związanie wyrokiem skazującym wydanym względem innej osoby niż sam podatnik (osoby go reprezentujące) stanowi o naruszeniu przez ten organ art. 47, art. 48 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej oraz art. 167, art. 168 Dyrektywy 112, w kontekście wyroku z dnia 16 października 2019 r., jaki zapadł przed Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawie C-189/18? 5. Odpowiedź na skargę kasacyjną W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor IAS wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej oraz zasądzenie od Skarżącej zwrotu kosztów postępowania. 6. Pismo procesowe Skarżącej W piśmie procesowym z 9 stycznia 2025 r. Skarżąca uzupełniła argumentację skargi kasacyjnej wskazując w szczególności, że "odmowa prawa do odliczenia VAT nie może być dokonywana przez organy podatkowe w sposób nieprzemyślany i dowolny, z kolei Naczelny Sąd Administracyjny jest związany uchwałą z 18 marca 2019 r., sygn. akt I FPS 3/18 dot. art. 70c i art.70 § 6 pkt 1 O.p.". 7. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 7.1. W myśl art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej (podstaw kasacyjnych), chyba że zachodzą przesłanki nieważności postępowania sądowego wymienione w § 2 powołanego artykułu. Tego rodzaju przesłanek w niniejszej sprawie z urzędu nie odnotowano. Podobnie w trybie tym nie ujawniono podstaw do odrzucenia skargi ani do umorzenia postępowania przed Sądem pierwszej instancji, które obligowałyby Naczelny Sąd Administracyjny do wydania postanowienia przewidzianego w art. 189 P.p.s.a. (zob. uchwała NSA z dnia 8 grudnia 2009 r., sygn. akt II GPS 5/09, ONSAiWSA 2010, nr 3, poz. 40). 7.2. Skarga kasacyjna została zatem zbadana według reguły związania zarzutami w niej zawartymi (art. 183 § 1 ab initio P.p.s.a.). W takim ujęciu okazała się niezasadna i dlatego podlegała oddaleniu. 7.3. W ramach zarzutów skargi kasacyjnej Skarżąca wskazała na naruszenie przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 240 § 1 pkt 1 O.p. Zarzutem tym dążono do wykazania błędnego stanowiska Sądu pierwszej instancji o tym, że w sprawie wyrok TSUE o sygn. C-189/18 nie miał wpływu na decyzji ostatecznej. 7.3.1. Kontrolując zaskarżony wyrok w tym elemencie sprawy dostrzec należało, że art. 240 § 1 pkt 1 O.p. nie stanowił dla Sądu pierwszej instancji wzorca kontroli. Sprawa bowiem dotyczyła wznowienia postępowania przed organem podatkowym z wniosku Strony opartym na art. 240 § 1 pkt 11 O.p. Z tego względu już z podanej przyczyny, tj. nieadekwatnego do stanu sprawy określenia podstawy kasacyjnej, zarzut taki nie mógł zostać uwzględniony. Niemniej jednak, biorąc pod uwagę całokształt sprawy i motywy skargi kasacyjnej, które w sposób widoczny nawiązywały do kwestii wpływu orzeczenia TSUE na treść wydanej w sprawie decyzji ostatecznej, Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, korzystnie dla Strony, że wskazanie przez nią na pkt 1, zamiast pkt 11 art. 240 § 1 O.p. stanowiło omyłkę. 7.3.2. Zarzut naruszenia art. 240 § 1 pkt 11 O.p. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i lit. c P.p.s.a. nie mógł jednak odnieść zamierzonego skutku. W konsekwencji i pozostałe zarzuty z nim ściśle związane były bezzasadne. Skarżąca - zarzucając Sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisu art. 240 § 1 pkt 11 O.p. (w zw. wyrokiem TSUE C-189/18) i forsując w tym tezę, że wspomniany wyrok powinien skutkować uchyleniem decyzji ostatecznej, gdyż tę wydano z pozbawieniem Strony obrony jej praw - pomija kluczową kwestię dla niniejszej sprawy wznowieniowej. Mianowicie to, że (1) wznowienie postępowania podatkowego nie może być wykorzystywane do ponownej pełnej merytorycznej kontroli decyzji ostatecznej wydanej w postępowaniu zwykłym, ponieważ nie jest to kontynuacja postępowania zwykłego, a odrębne postępowanie nadzwyczajne; (2) stanowisko TSUE w sprawie C-189/18 odnosiło się do przepisów prawa węgierskiego, w którym odmiennie niż w prawie polskim przepisy przewidywały związanie organów decyzjami wydanymi wobec kontrahentów podatnika. Skarżąca w skardze kasacyjnej wymieniła szereg okoliczności (m.in. nie uwzględnienie jej wniosków dowodowych o przesłuchanie świadków, nie włączenie do akt dokumentacji budowlanej, pominięcie oświadczenia D.D.) mających mieć miejsce w postępowaniu wymiarowym zakończonym decyzją ostateczną, i następnie w toku kontroli sądowej zwieńczonej wyrokiem NSA z 22 listopada 2017 r., I FSK 68/16 (m.in. nie uwzględnienie przez sąd żadnego zarzutu ze skargi, przyjęcie przez sąd związania na mocy art. 11 P.p.s.a. wyrokiem skazującym W. D.). Twierdzenia te bazują wprawdzie na tezie o ograniczeniu Stronie udziału w postępowaniu (odebraniu jej prawa do obrony), to jednak zmierzają one do wykazania niezupełności materiału dowodowego oraz wadliwej kontroli sądowej decyzji ostatecznej. W argumentacji tej nie sposób przy tym zidentyfikować stanu faktycznego zbieżnego z tym na którym zasadzał się wyrok TSUE C-189/18, pomijając to, że stan prawny z tego wyroku dotyczył węgierskiej ustawy. Tym samym Strona ukierunkowała motywy na ponowne rozpatrzenie sprawy w jej całokształcie, o czym świadczą również jej wnioski dowodowe złożone w niniejszym postępowaniu (którym towarzyszy argumentacja o naruszeniu prawa w orzeczeniach sądowych obejmujących kontrolę decyzji ostatecznej), nie zaś w ramach wskazywanej podstawy wznowienia postępowania z pkt 11 art. 240 § 1 O.p. Dla przypomnienia, TSUE w wyroku C-189/18 poddał kontroli przepisy węgierskiej Ordynacji podatkowej, a ściślej czynności węgierskiego organu podatkowego, który zapoznał podatnika w sposób pośredni tylko z częścią dowodów zgromadzonych w sprawie jego kontrahenta oraz przedstawił je podatnikowi w formie streszczenia. Taką praktykę organów podatkowych TSUE ocenił jako naruszającą m.in. zasadę poszanowania prawa do obrony i art. 47 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej. Podkreślić jednak należy, że polskie regulacje prawne, co zasadniczo różnicuje stan obu spraw, nie przewidują związania organów prowadzących postępowanie względem podatnika decyzją wydaną w stosunku do jego kontrahenta; w polskim postępowaniu podatkowym decyzje wydane wobec kontrahentów, jak i ewentualne dowody zgromadzone w toku postępowania prowadzonego w stosunku do kontrahenta nie są wiążące dla organu prowadzącego postępowanie, mają moc dowodową równą innym środkom dowodowym oraz podlegają regułom swobodnej oceny. Dowody zaczerpnięte z innych postępowań mogą, w świetle art. 180 § 1 oraz art. 181 O.p., zostać wykorzystane w postępowaniu prowadzonym przez organy podatkowe, bowiem w postępowaniu podatkowym (kontrolnym) obowiązuje zasada otwartego katalogu środków dowodowych, dopuszczająca jako dowód wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W przedmiotowej sprawie w postępowaniu zwykłym, zakończonym ostateczną decyzją Dyrektora IS z dnia 29 stycznia 2015 r. oraz wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 30 września 2015 r., sygn. akt I SA/Łd 397/15, a następnie wyrokiem NSA z 22 listopada 2017 r., sygn. akt I FSK 68/16 oceniono, że materiał dowodowy, na którym oparto rozstrzygnięcie został wzbogacony o materiały pozyskane z innych postępowań i włączony stosownym postanowieniem z 28 lipca 2014 r., a Strona działająca przez pełnomocnika miała zachowane prawo do czynnego uczestnictwa w prowadzonym postępowaniu podatkowym i odwoławczym, jak również możliwość wypowiedzenia się i zgłoszenia ewentualnych uwag do całości materiału, który znajdował się w aktach sprawy. Świadczą o tym chociażby postanowienie Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Łodzi z dnia 29 września 2014 r. i postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi z dnia 16 grudnia 2014 r., obydwa wyznaczające termin, celem zachowania praw strony do zapoznania z materiałem dowodowym i złożenia stosownych wyjaśnień. Wyrok TSUE z 16 października 2019 r. nie dawał zatem podstaw do uwzględnienia przesłanki wznowienia. Sąd pierwszej instancji przede wszystkim trafnie zauważył, że prawidłowość postępowania dowodowego przeprowadzonego w postępowaniu zwykłym zakończonym decyzją wymiarową (poddaną następnie weryfikacji w trybie wznowienia postępowania) zostało ocenione – ze skutkiem negatywnym dla Skarżącej – w prawomocnych wyrokach WSA i NSA. 7.3.3. Uzupełniająco należało dodać, z uwagi na mocno akcentowaną przez Stronę kwestię prawa do obrony, że wyrok C-189/18 dotyczy wprawdzie ogólnego stosowania prawa do obrony w prowadzonym przez organ podatkowy postępowaniu. Jednak w tym aspekcie wyrok ten nie ma charakteru precedensowego. TSUE bowiem w orzeczeniu tym wskazał, że "wśród praw gwarantowanych przez prawo Unii znajduje się poszanowanie prawa do obrony, które zgodnie z utrwalonym orzecznictwem stanowi podstawową zasadę prawa Unii, która powinna być stosowana wówczas, gdy organ administracyjny ma podjąć w stosunku do danej osoby decyzję wiążącą się z niekorzystnymi dla niej skutkami."(pkt 39); na poparcie tej tezy TSUE przywołał zaś wyroki: z dnia 18 grudnia 2008 r., Sopropé, C-349/07, EU:C:2008:746, pkt 36-38; z dnia 22 października 2013 r., Sabou, C-276/12, EU:C:2013:678, pkt 38, z dnia 5 listopada 2014 r., Mukarubega, C-166/13, EU:C:2014:2336, pkt 48 i przytoczone tam orzecznictwo. Wyrok C-189/18 nie stanowił zatem nowego zupełnie podejścia do kwestii poszanowania prawa do obrony, która jest zagwarantowana regulacjami odnoszącymi się do zasad prowadzenia postępowania podatkowego. Stąd Sąd pierwszej instancji miał rację wskazując Stronie, że to, iż żaden z wniosków dowodowych złożonych wówczas (w postępowaniu wymiarowym) przez Skarżącą, zmierzających do wykazania twierdzeń dla niej korzystnych nie został uwzględniony, pozostaje bez znaczenia z punktu widzenia wpływu wyroku TSUE na poddaną weryfikacji decyzję. 7.4. Z podanych względów Naczelny Sąd Administracyjny nie uwzględnił żadnego z zarzutów skargi kasacyjnej. Do przeciwnej oceny nie skłaniały w żaden sposób motywy z pisma procesowego Strony z 9 stycznia 2025 r. Podana w tym piśmie argumentacja nie ma związku z zarzutami skargi kasacyjnej, a przynajmniej tut. Sąd związku takiego nie dostrzega. Skarżąca w piśmie tym hasłowo powołała się na uchwałę NSA z 18 marca 2019 r., sygn. akt I FPS 3/18 dot. art. 70c, art. 70 § 6 pkt 1 O.p., mimo nie formułowania na tym tle wcześniej jakichkolwiek zarzutów. 7.5. Brak było przy tym podstaw do wystąpienia w pytaniem prejudycjalnym do TSUE. W świetle art. 267 TFUE zwrócenie się sądu z pytaniem prawnym do TSUE jest obowiązkiem sądu jedynie w przypadku wątpliwości co do wykładni prawa Unii. Tymczasem tego rodzaju wątpliwości w sprawie nie powstały. Podobnie brak było podstaw do formułowania pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego w zakresie rozumienia art. 11 P.p.s.a. Wykładnia tego przepisu nie była bowiem przedmiotem niniejszego postępowania sądowego. 7.6. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił - na rozprawie - wniosek Strony o przeprowadzenie dowodów z dokumentów. Przed Sądem nie istniały istotne wątpliwości w obszarze sprawy zainicjowanej przed organem w oparciu o art. 240 § 1 pkt 11 O.p. z powołaniem się na wyrok TSUE C-189/18. Ponadto, załączonymi do skargi kasacyjnej dokumentami dążono w istocie do ponownego rozpoznania sprawy zakończonej decyzją ostateczną i następnie skontrolowaną przez Sąd administracyjny, co czyniło taki wniosek jako wykraczający poza materię obecnie rozpoznanej sprawy nieuprawnionym. 7.7. Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną, jeżeli nie ma ona usprawiedliwionych podstaw, o czym stanowi art. 184 ab initio P.p.s.a. W myśl tego przepisu orzeczono jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku. Orzeczenie o kosztach uzasadnia treść art. 204 pkt 1 P.p.s.a. s. del. WSA D. Mączyński s. NSA A. Mudrecki s. NSA M. Golecki
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 20 lipca 2021
- Symbol z opisem
- 6110 Podatek od towarów i usług
- Skarżony organ
- Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
- Sędziowie
- Artur Mudrecki /przewodniczący sprawozdawca/ Dominik Mączyński Mariusz Golecki
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.
art. 240 par 1 pkt 11 · Dz.U. 2020 poz. 1325
Inne orzeczenia w tej sprawie
Powiązane dokumenty
Sygnatura: I SA/Sz 712/24 · 9 stycznia 2025
Wyrok WSA w Szczecinie z 9 stycznia 2025 r., I SA/Sz 712/24 – podatek od towarów i usług
Sygnatura: I SA/Sz 711/24 · 9 stycznia 2025
Wyrok WSA w Szczecinie z 9 stycznia 2025 r., I SA/Sz 711/24 – podatek od towarów i usług
Sygnatura: I FSK 629/23 · 9 stycznia 2025
Wyrok NSA z 9 stycznia 2025 r., I FSK 629/23 – podatek od towarów i usług
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny