I FSK 1389/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Zirk-Sadowski (spr.), Sędzia NSA Izabela Najda-Ossowska, Sędzia WSA del. Małgorzata Fita, po rozpoznaniu w dniu 26 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej S. [...] spółki z o.o. w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 31 maja 2017 r. sygn. akt I SA/Bk 303/17 w sprawie ze skargi S. [...] spółki z o.o. w W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia 2 lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie przedłużenia terminu zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za grudzień 2015 r. 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od S. [...] spółki z o.o. w W. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. kwotę 360 (słownie: trzystu sześćdziesięciu) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Zaskarżonym wyrokiem z 31 maja 2017 r., I SA/Bk 303/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił skargę S. [...] spółki z o.o. w W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z 2 lutego 2017 r. dotyczące przedłużenia terminu zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za grudzień 2015 r. W skardze kasacyjnej od ww. wyroku spółka zgłosiła wnioski o uchylenie ww. wyroku w całości, jak też o uchylenie poprzedzających go postanowień organów obu instancji, a ponadto o zwrot kosztów postępowania. Jednocześnie spółka zrzekła się rozprawy. Swoje żądania wsparła zarzutami naruszenia: 1) art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c w z w. z art. 134 § 1 i art. 3 § 2 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Ppsa) oraz w zw. z art. 191, art. 217 § 2 i art. 124 oraz art. 210 § 4 w zw. z art. 219 i art. 122 Ordynacji podatkowej, poprzez nieuwzględnienie skargi i nieuchylenie postanowienia w całości pomimo naruszenia przez organy podatkowe przepisów procesowego prawa podatkowego, które miały istotny wpływ na treść wydanego orzeczenia, tj.: - art. 191 Ordynacji podatkowej poprzez dowolne uznanie, że w chwili wydania postanowienia zaistniała przesłanka do przedłużenia terminu zwrotu VAT, - art. 217 § 2 i art. 124 oraz art. 210 § 4 w zw. z art. 219 i art. 122 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 87 ust. 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r., poz. 710 ze zm., dalej u.p.t.u.), poprzez zaniechanie należytego uzasadnienia postanowienia co do powstania wymogu dodatkowego zweryfikowania zasadności zwrotu nadwyżki podatku, 2) art. 134 § 1 Ppsa w zw. z art. 87 ust. 2 zdanie drugie u.p.t.u. w zw. z art. 274b § 1 Ordynacji podatkowej poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na: - zaniechaniu wskazania w postanowieniu terminu przedłużenia zwrotu nadwyżki podatku, które to uchybienie narusza płynącą z dyrektywy 2006/112/WE zasadę dokonywania zwrotu różnicy podatku w rozsądnym terminie, - niewłaściwym zastosowaniu art. 87 ust. 2 zdanie drugie u.p.t.u., w ustalonym w postanowieniu stanie faktycznym, z którego nie wynika, aby zaistniały podstawy do przedłużenia terminu zwrotu nadwyżki podatku. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w B. wniósł o jej oddalenie, jak też o zwrot kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Nie jest trafny zarzut kwestionujący przyjętą w spornym postanowieniu formułę przedłużenia terminu zwrotu VAT. Argumentacja skarżącej odwołująca się w tym zakresie do motywów uchwały NSA z 24 października 2016 r., I FPS 2/16 (CBOSA) akcentuje, że postanowienie organu wydane w trybie art. 87 ust. 2 u.p.t.u. nie zawierało skonkretyzowanego, oznaczonego datą terminu, do którego zwrot został przedłużony (s. 2-3 skargi kasacyjnej). W spornym postanowieniu przyjęto bowiem formułę przedłużenia terminu zwrotu podatku "do czasu zakończenia weryfikacji rozliczenia podatnika", która została krytycznie oceniona w ww. uchwale, jako niespełniająca unijnego standardu dokonania zwrotu podatku w rozsądnym terminie. Nie wdając się w rozważania uzasadniające ww. pogląd należy przyznać rację skarżącej, że organ nie określił (przedłużonego) terminu zwrotu VAT prawidłowo. Niemniej jednak nie sposób wywodzić z powyższego per se wniosku o błędnej kontroli spornego postanowienia w zaskarżonym wyroku. Sąd pierwszej instancji ocenił bowiem ww. uchybienie jako nieistotne dla wyniku sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa (s. 8 uzasadnienia wyroku). Natomiast w środku odwoławczym spółka w żaden sposób nie kwestionuje tej oceny. W szczególności nie wskazuje w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 Ppsa), czego wymaga art. 174 pkt 2 Ppsa, że stanowisko takie stanowiło uchybienie procesowe o istotnym wpływie na wynik sprawy, np. z tego względu że granice czasowe postępowania weryfikującego (kontroli podatkowej), w którym wydano postanowienie o przedłużeniu terminu zwrotu VAT, nie zostały w żaden (precyzyjny) sposób określone, co rzutowałoby na termin zwrotu podatku. Skład orzekający nie widzi również uzasadnionych powodów do uwzględnienia pozostałych zarzutów zmierzających do wykazania, że organ nie miał w dacie wydania postanowienia podstaw do dokonania dodatkowej weryfikacji zwrotu podatku (podawania w wątpliwość zasadności zwrotu). Strona argumentuje, że w postanowieniu o przedłużeniu terminu zwrotu podatku powołano jedynie dwa argumenty, tj. z jednej strony wszczęcie kontroli podatkowej wobec skarżącej, a z drugiej wobec jej kontrahentów. Zdaniem skarżącej spółki takie uzasadnienie nie jest wystarczające; w szczególności sam fakt prowadzenia kontroli podatkowych nie wskazuje na prawdopodobieństwo nieprawidłowości w zakresie wykazanego VAT do zwrotu. Tym bardziej, że organ nie podnosił zastrzeżeń wynikających z prowadzonych kontroli podatkowych na etapie podejmowania rozstrzygnięcia w przedmiocie przedłużenia terminu zwrotu VAT. Okoliczności w tych ramach przytoczone (w szczególności problemy z przeprowadzeniem przez czeskie i węgierskie władze podatkowe czynności sprawdzających u kontrahenta skarżącej, jak też organów polskich u kontrahentów skarżącej) zaistniały już po wydaniu postanowienia o przedłużeniu terminu zwrotu podatku. Również dokumenty złożone przez spółkę na etapie postępowania sprawdzającego nie uzasadniały wspomnianych wątpliwości (s. 5-7 skargi kasacyjnej). Odnosząc się do tej argumentacji wskazać należy, że nie podważa (eliminuje) ona co do zasady wątpliwości związanych z zasadnością wykazanego zwrotu VAT, opisanych szczegółowo na s. 6 zaskarżonego wyroku, a akcentuje jedynie czas ich podjęcia, tj. już po wydaniu postanowienia w przedmiocie przedłużenia terminu tegoż zwrotu. Stanowisko strony zasadza się w istocie na krytyce uzasadnienia rozstrzygnięcia organu w ww. zakresie, a nie na właściwych podstawach jego podjęcia. W tym zaś stanie rzeczy uznać należy, że i we wskazanym obecnie zakresie brak jest wykazania wpływu dostrzeżonego przez skarżącą uchybienia na wynik sprawy, w rozumieniu przywołanego wyżej art. 174 pkt 2 Ppsa. Skoro bowiem z treści skargi kasacyjnej nie wynika, aby strona kwestionowała twierdzenie o obiektywnych wątpliwościach co do zasadności żądanego zwrotu VAT, a jedynie czas dokonania stosownych ustaleń w tym przedmiocie (niejako ex post), to trudno tylko z tego powodu uznać, nawet przy uwzględnieniu tezy o braku dostatecznego umotywowania postanowienia o przedłużeniu terminu zwrotu, że uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Tym bardziej, że zarzut skarżącej w ww. zakresie dotyczy w istocie jedynie postanowienia organu pierwszej instancji, nie odnosi się już natomiast do ostatecznego postanowienia organu odwoławczego, które zostało podjęte z uwzględnieniem zgromadzonych w międzyczasie informacji. Pominąć można w związku z powyższym, że strona przemilczała okoliczność wysokości żądanego zwrotu (niemal pół mln zł), jak też to, że wątpliwości dotyczące poprzednich etapów obrotu wiązały się z przebiegiem dostaw wewnątrzwspólnotowych, tj. transakcji szczególnie narażonych (i wykorzystywanych) w kontekście nadużyć w systemie VAT. Podstawę prawną niniejszego wyroku stanowiły przepisy art. 182 § 2 w zw. z art. 184 Ppsa oraz art. 204 pkt 1 w zw. z art. 205 § 2 i art. 209 tej ustawy.