I FSK 1374/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Bartosz Wojciechowski, , , po rozpoznaniu w dniu 23 stycznia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej J. Ś. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 10 kwietnia 2017 r. sygn. akt I SA/Kr 1056/16 w sprawie ze skargi J. Ś. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 22 czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od lutego do sierpnia oraz listopad i grudzień 2007 r. postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

W ślad za skargą kasacyjną wywiedzioną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 10 kwietnia 2017 r., sygn. akt I SA/Kr 1056/16, przez J. Ś. (dalej: skarżący, strona, wnioskodawca), przesłano do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 22 czerwca 2016 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od lutego do sierpnia oraz za listopad i grudzień 2007 r. W motywach wniosku pełnomocnik strony wskazał, że wykonanie decyzji rodzi niebezpieczeństwo utraty płynności finansowej skarżącego i wyrządzenia mu znacznej szkody, jak również spowodowania trudnych do odwrócenia skutków prawnych i faktycznych. Dalej stwierdził m.in., że w wyniku postępowania podatkowego zakończonego ww. decyzją i wszczęciem postępowania egzekucyjnego przez organ podatkowy, stan majątkowy skarżącego i jego możliwości zarobkowe zmalały (dochód skarżącego za 2017 r. pokrywa kapitałową część decyzji jedynie w 12%). Opisano sytuację osobistą skarżącego, który bez pomocy finansowej rodziny nie jest w stanie pokryć bieżących wydatków na utrzymanie siebie, żony i dwojga dzieci. Poza tym skarżący nie posiada majątku. Do wniosku załączono dokumenty w postaci bilansu na dzień 30 października 2018 r., zapisy w buforze (zestawienie narastające) za 2018 r., PIT-36 za 2017 r., zaświadczenie o zarobkach żony skarżącego. Pismem z dnia 19 grudnia 2018 r. (data wpływu do NSA), w ślad za wnioskiem przesłano dokumenty (wydruk z CEiIDG dla skarżącego i dla jego żony z wpisami dotyczącymi "małżeńskiej wspólności majątkowej" i PIT-37 za rok 2017 dla żony skarżącego), które dodatkowo doprecyzują, to że decyzja spowoduje trudne do odwrócenia skutki, za jakie należy uznać pozbawienie skarżącego środków koniecznych do utrzymania jego i rodziny. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie podkreślenia wymaga, że instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), dalej: P.p.s.a., zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Stosownie do art. 61 § 3 P.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, o których mowa w § 1 rzeczonego przepisu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przy dokonywaniu wykładni powyższych pojęć zaznaczyć należy, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być zrekompensowana wskutek zwrotu spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, jak również nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu (por. B. Dauter, [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2009, s. 205). Trudne do odwrócenia skutki, to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie NSA z dnia 30 kwietnia 2010 r., sygn. akt II FZ 110/10, wszystkie orzeczenia dostępne na http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Mając na uwadze, że postanowieniem z dnia 16 listopada 2016 r., sygn. akt| I SA/Kr 1056/16, WSA w Krakowie odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w niniejszej sprawie, wniosek nadesłany w ślad za skargą kasacyjną należy traktować jako wniosek, o którym mowa w art. 61 § 4 P.p.s.a. Zauważenie wymaga, że wprawdzie obecnie rozpatrywany wniosek różni się od pierwszego, który koncentrował się na wadliwości decyzji administracyjnej, to jednak w opinii NSA argumentacja przedstawiona przez skarżącego we wniosku odnosząca się do przesłanek wstrzymania wykonania decyzji ma charakter nazbyt ogólny i mało precyzyjny, a rozważania dotyczące możliwości zarobkowych skarżącego i jego małżonki, redukcji skali działalności gospodarczej skarżącego, nie są wystarczające do tego, aby przyjąć, że zachodzą podstawy do zastosowania omawianej instytucji. Podkreślić należy, że wysokość ciążącego na danym podmiocie zobowiązania podatkowego nie stanowi wystarczającej przesłanki do skorzystania z instytucji wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Konieczność zapłaty egzekwowanego świadczenia i związane z tym uszczuplenie majątku dłużnika są zwykłym następstwem takiej decyzji. Poza tym ewentualna szkoda powstała z tytułu wykonania świadczenia publicznoprawnego ma charakter restytucyjny, ponieważ wiąże się ze świadczeniem pieniężnym, które ze swej natury jest świadczeniem odwracalnym. Oznacza to, że w razie ewentualnego prawomocnego uwzględnienia skargi, po merytorycznym rozpoznaniu sprawy, jeśli strona poniesie szkodę z powodu niezgodnego z prawem działania organu, ma roszczenie o jej naprawienie. W związku z powyższym na podstawie art. 61 § 4 w zw. z art. 193 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.