I FSK 1356/20

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Hieronim Sęk po rozpoznaniu w dniu 4 listopada 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi C. sp. z o.o. w Z. o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 października 2018 r., sygn. akt I FSK 633/18 w sprawie ze skargi kasacyjnej C. sp. z o.o. w Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 22 września 2017 r., sygn. akt I SA/Lu 1053/16 w sprawie ze skargi C. sp. z o.o. w Z. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Lublinie z dnia 14 listopada 2016 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od kwietnia do października 2012 r. postanawia: odrzucić skargę o wznowienie postępowania.

1. Wyrokiem z dnia 5 października 2018 r., sygn. akt I FSK 633/18, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną C. sp. z o.o. w Z. (dalej: Spółka) od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 22 września 2017 r., sygn. akt I SA/Lu 1053/16, którym oddalona została skarga Spółki na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Lublinie z dnia 14 listopada 2016 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od kwietnia do października 2012 r. 2. W dniu 20 marca 2020 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wpłynęła skarga Spółki o wznowienie postępowania sądowego w sprawie o sygn. akt I SA/Lu 1053/16. W ramach usuwania braków formalnych tej skargi została ona podpisana przez [...] z powołaniem się na przesłane Sądowi przy piśmie opatrzonym datą 3 czerwca 2020 r. pełnomocnictwo z dnia 29 maja 2020 r. podpisane w imieniu Spółki przez [...], do którego dołączono odpis z KRS z dnia 4 czerwca 2020 r. dotyczący Spółki. 2.1. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie postanowieniem z dnia 30 lipca 2020 r., sygn. akt I SA/Lu 242/20, stwierdził swoją niewłaściwość w zakresie sprawy ze skargi o wznowienie postępowania sądowego i przekazał ją Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu. Powodem takiego przekazania była okoliczność, że to ten Sąd orzekał jako ostatni w sprawie objętej skargą o wznowienie postępowania sądowego (zob. wyrok z dnia 5 października 2018 r., sygn. akt I FSK 633/18). 2.2. Z kolei referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Lublinie postanowieniem z dnia 24 sierpnia 2020 r., sygn. akt I SPP/Lu 103/20, odrzucił wniosek Spółki o przyznanie prawa pomocy (dotyczący zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi o wznowienie postępowania). Referendarz stwierdził, że Spółka utraciła zdolność do podejmowania skutecznych czynności procesowych, gdyż nie posiada organu uprawnionego do jej reprezentacji. Jedyna bowiem osoba wchodząca w skład zarządu Spółki, tj. [...], została wykreślona z KRS. Okoliczność tę ustalono na podstawie odpisu z KRS z dnia 4 czerwca 2020 r. przedłożonego przez [...] oraz odpisu postanowienia Sądu Rejonowego [...], który wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie w dniu 6 lipca 2020 r., przy piśmie wymienionego Sądu Rejonowego z dnia 29 czerwca 2020 r., sygn. [...]. 3. Akta sprawy o sygn. I SA/Lu 242/20 ze skargi Spółki o wznowienie postępowania sądowego (wraz z załączonymi do nich aktami prawa pomocy o sygn. I SPP/Lu 103/20) zostały przekazane Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu przy piśmie sądowym z dnia 23 września 2020 r. 3.1. W Naczelnym Sądzie Administracyjnym sprawę ze skargi Spółki o wznowienie postepowania sądowego zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 października 2017 r., sygn. akt I FSK 633/18, zarejestrowano pod sygn. I FSK 1356/20. 3.2. Następnie w wykonaniu zarządzeń odpowiednio z dnia 1 października 2020 r. Przewodniczącej Wydziału I Izby Finansowej Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz z dnia 6 września 2021 r. sędziego sprawozdawcy wezwano [...] do: 1) uiszczenia wpisu od skargi o wznowienie postępowania w kwocie 50.000 zł; 2) usunięcia braku formalnego skargi o wznowienie postępowania przez wykazanie swojego umocowania do sporządzenia i wniesienia tej skargi. Oba wezwania doręczono adresatowi: odbiór pierwszego z nich pokwitował w dniu 18 stycznia 2021 r. [...] (jako upoważniony pracownik); ta sama osoba pokwitowała również odbiór drugiego wezwania w dniu 9 września 2021 r. Wezwania nie zostały wykonane, mimo prawidłowo zakreślonego w nich terminu 7 dni na uiszczenie wpisu oraz uzupełnienie braku formalnego skargi o wznowienie postępowania sądowego. 4. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: 4.1. Skarga o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 października 2018 r. o sygn. akt I FSK 633/18 podlegała odrzuceniu. 4.1.1. W świetle art. 46 § 3 w związku z art. 37 § 1 P.p.s.a. pełnomocnik ma obowiązek przy pierwszej czynności procesowej adresowanej do sądu administracyjnego, a więc zazwyczaj przy piśmie będącym skargą w danej sprawie, dołączyć dokument pełnomocnictwa lub jego wierzytelny odpis, jeśli wnosząc pismo nie złożył jeszcze takich dokumentów "przed sądem". Nadto, jednostki organizacyjne mające zdolność sądową (tak jak spółka z o.o.) dokonują czynności w postępowaniu przed sądem administracyjnym przez osoby uprawnione do działania w ich imieniu, które przy pierwszej czynności w postępowaniu sądowym mają także obowiązek wykazać swoje umocowanie, co wynika z art. 29 w związku z art. 28 § 1 i art. 25 § 3 P.p.s.a. Oznacza to, że tylko takie osoby mogą udzielić pełnomocnictwa do reprezentowania owej jednostki, w tym spółki z o.o., na użytek między innymi wniesienia skargi o wznowienie postępowania sądowego w jej imieniu i na jej rzecz. W konsekwencji stan, w którym skargę o wznowienie postępowania sądowego sporządza i wnosi pełnomocnik spółki z o.o., wiąże się z koniecznością przedłożenia Sądowi stosownych dokumentów potwierdzających istnienie umocowania pełnomocnika, w tym wykazujących legitymację osoby podpisującej pełnomocnictwo z ramienia Spółki. 4.1.2. W wyniku wstępnego badania sporządzonej w dniu 16 marca 2020 r. i nadanej następnego dnia do Sądu pierwszej instancji skargi o wznowienie postępowania Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że nie spełniała ona warunku formalnego w postaci prawidłowego wykazania umocowania do sporządzenia i wniesienia tej skargi przez podpisanego pod nią [...]. Wobec dostrzeżonego braku [...] został wezwany pismem z dnia 8 września 2021 r. do usunięcia braku formalnego - przez wykazanie swojego umocowania "do sporządzenia i wniesienia tej skargi, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia wniesionej skargi (na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 w związku z art. 276 oraz w związku z art. 37 § 1, art. 46 § 3, art. 29 i art. 49 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, z późn. zm.)". Jednocześnie w wystosowanym wezwaniu poinformowano, że "z przedłożonej przez pełnomocnika przy piśmie z dnia 3 czerwca 2020 r. do akt sądowych Informacji z Krajowego Rejestru Sądowego (obejmującej odpis pełny KRS według stanu na dzień 4 czerwca 2020 r.) dotyczącej C. sp. z o.o. w Z. wynika, iż w dacie sporządzenia i wniesienia skargi o wznowienie postępowania sądowego oraz sporządzenia złożonego przy tym piśmie pełnomocnictwa z dnia 29 maja 2020 r. podpisanego przez [...], wymieniona spółka nie posiadała organu uprawnionego do jej reprezentowania (wykreślenie z rejestru jedynego członka zarządu – [...] nastąpiło w dniu 28 czerwca 2018 r.)". Występujący jako pełnomocnik [...] mimo skutecznego doręczenia w dniu 9 września 2021 r. pisma sądowego z dnia 8 września 2021 r. o wyżej przytoczonej treści, nie odpowiedział na wezwanie w zakresie usunięcia braku formalnego. W konsekwencji nie wykazał on w sposób prawidłowy umocowania do sporządzenia w dniu 16 marca 2020 r. i złożenia (nadania w dniu 17 marca 2020 r.) w imieniu Spółki skargi o wznowienie postępowania. 4.1.3. Stosownie zatem do przepisów art. 58 § 1 pkt 3 w związku z art. 276 oraz w związku z art. 37 § 1, art. 46 § 3, art. 29 i art. 49 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji niniejszego postępowania. 4.2. Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a. o zwrocie "uiszczonego wpisu od pisma odrzuconego", gdyż Spółka nie opłaciła skargi o wznowienie postępowania. Wezwanie sądowe w tym przedmiocie nie zostało przez nią wykonane, co potwierdza notatka z dnia 24 czerwca 2021 r. pracownika Wydziału Finansowo-Budżetowego Naczelnego Sądu Administracyjnego o braku zidentyfikowania w okresie od 18 stycznia do 23 czerwca 2021 r. opłaty sądowej w tej sprawie pochodzącej od Spółki lub od [...].