I FSK 1255/19

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Danuta Oleś, , , po rozpoznaniu w dniu 4 września 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku K.O. o wstrzymanie wykonania decyzji organów obu instancji w sprawie ze skargi kasacyjnej Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Warszawie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 grudnia 2018 r. sygn. akt III SA/Wa 679/18 w sprawie ze skargi K.O. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 29 grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za grudzień 2012 r. oraz styczeń i luty 2013 r. postanawia wstrzymać wykonanie decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] z 27 marca 2017 r. nr [...]

Wyrokiem z 12 grudnia 2018 r., sygn. akt III SA/Wa 679/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił, na skutek skargi K.O., decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z 29 grudnia 2017 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za grudzień 2012 r. oraz styczeń i luty 2013 r. Skargę kasacyjną od ww. wyroku wniósł Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Warszawie, domagając się jego uchylenia w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji. W piśmie z 17 maja 2019 r. skarżący zawarł odpowiedź na skargę kasacyjną wraz z wnioskiem o wstrzymanie wykonania decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z 27 marca 2017 r., o nr [...] w całości oraz decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z 29 grudnia 2017 r., nr [...]. W uzasadnieniu wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji wskazano, że zaskarżony akt nie został objęty rygorem natychmiastowej wykonalności. W marcu 2018 r. zostały skarżącemu doręczone tytuły wykonawcze wraz z zawiadomieniami o zajęciu środków na rachunku bankowym oraz zajęciu świadczenia emerytalnego. Zajęcie jest kontynuowane. Od ponad roku skarżący nie otrzymuje pełnego świadczenia emerytalnego, które stanowi jego jedyny dochód. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuj: Wniosek zasługuje na uzasadnienie. W pierwszym rzędzie należy zwrócić uwagę na postawę organów w niniejszej sprawie, jako że pomimo objęcia skarżącego ochroną tymczasową wynikającą ex lege z tytułu uchylenia zaskarżonej decyzji ww. wyrokiem Sądu pierwszej instancji (art. 152 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302, dalej: "P.p.s.a."), postępowanie egzekucyjne było prowadzone na podstawie decyzji organu pierwszej instancji, której nie nadano rygoru natychmiastowej wykonalności. Skład orzekający zwraca w tym kontekście uwagę, że ochrona skarżącego wynikająca z ww. przepisu nie może być iluzoryczna. Wprawdzie co do zasady art. 152 § 1 P.p.s.a. nie odnosi się wprost do aktów niższego stopnia, aniżeli będące przedmiotem skargi. W szczególności decyzja podatkowa wydana w pierwszej instancji co do zasady nie podlega wykonaniu z mocy art. 239a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.). Niemniej nie jest dopuszczalna taka interpretacja ww. przepisów, która pozwala na obejście ustawowego zakazu egzekwowania obowiązków wynikających z decyzji uchylonych wyrokiem sądu administracyjnego. Sąd podziela w tym zakresie pogląd, że w ww. sytuacji skutków prawnych nie wywołuje ani decyzja ostateczna organu odwoławczego, ani poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji. Przeciwne zapatrywanie w istocie podważa skuteczność sądowoadministracyjnej kontroli administracji publicznej i jako takie żadną miarą nie może zostać zaakceptowane. W sytuacji zatem gdy organ dokonuje wykładni przepisów prawa procesowego w sposób wskazujący na nadużycie kompetencji w tym zakresie, zasadne jest rozważenie wydania dodatkowego orzeczenia w przedmiocie wstrzymania wykonania również decyzji pierwszoinstancyjnej. Z tych powodów należało postanowić jak w sentencji, na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 P.p.s.a.