I FSK 1219/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Ryszard Pęk (sprawozdawca), Sędzia NSA Janusz Zubrzycki, Sędzia WSA del. Włodzimierz Gurba, Protokolant referent Magdalena Kałuska, po rozpoznaniu w dniu 24 marca 2026 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 6 lutego 2023 r., sygn. akt I SA/Kr 1063/22 w sprawie ze skargi C. Sp. z o.o. z siedzibą w K. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 13 lipca 2022 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej na rzecz C. Sp. z o.o. z siedzibą w K. kwotę 360 (słownie: trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

1. Wyrok sądu pierwszej instancji. 1.1. Wyrokiem z 6 lutego 2023 r., sygn. akt I SA/Kr 1063/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie po rozpoznaniu skargi C. sp. z o.o. z siedzibą w K. (dalej skarżąca spółka) uchylił interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 13 lipca 2022 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług oraz zasądził na rzecz skarżącej spółki zwrot kosztów postępowania sądowego. 2. Uzasadnienie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. 2.1. Sąd pierwszej instancji ustalił, że we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej skarżąca spółka wyjaśniła, że jest podatnikiem podatku od towarów i usług w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2017 poz. 1221 ze zm.), dalej ustawa o VAT, zarejestrowanym jako podatnik VAT czynny, zarówno na potrzeby transakcji krajowych jak i na potrzeby transakcji wewnątrzwspólnotowych. 2.2. Skarżąca spółka podała, że jest podmiotem należącym do międzynarodowej grupy spółek zajmującej się produkcją i sprzedażą opakowań metalowych. Większościowym udziałowcem skarżącej spółki jest spółka holdingowa z siedzibą w Polsce, która prowadzi działalność m.in. w zakresie produkcji opakowań metalowych oraz działalność wspomagającą usługi finansowe (dalej spółka matka). 2.3. Z przedstawionego we wniosku stanu faktycznego wynikało, że działalności operacyjnej skarżącej spółki towarzyszy ryzyko walutowe związane z płatnościami realizowanymi/ otrzymywanymi w walutach obcych lub indeksowanymi do kursów walut obcych. Skarżąca spółka podała, że w celu zabezpieczenia własnego ryzyka we wskazanym wyżej zakresie zawiera obecnie i planuje dalsze zawieranie w przyszłości transakcji zabezpieczających ryzyko walutowe. Transakcje zawierane są ze spółką matką na podstawie umowy ramowej i umów wykonawczych. W celu zabezpieczenia ryzyka walutowego skarżąca spółka zawiera i planuje dalsze zawieranie w przyszłości transakcji typu forward walutowy. 2.4. Skarżąca spółka wyjaśniła, że transakcje zabezpieczenia walutowego mogą być rozliczane w sposób nierzeczywisty oraz rzeczywisty. W dacie rozliczenia następuje rozliczenie transakcji zabezpieczającej według następującego schematu. W przypadku kontraktu na zakup waluty (co do zasady, zabezpieczającego wprost zakupy skarżącej spółki dokonywane w walucie obcej lub indeksowane do waluty obcej): a/ jeśli kurs referencyjny jest niższy niż kurs wykonania ustalony w kontrakcie terminowym, to skarżąca spółka zobowiązana jest do dokonania na rzecz drugiej strony kontraktu terminowego przelewu iloczynu różnicy pomiędzy kursem realizacji i kursem referencyjnym i wolumenu transakcji; b/ jeśli kurs referencyjny jest wyższy niż kurs wykonania ustalony w kontrakcie terminowym, to druga strona kontraktu terminowego zobowiązana jest do dokonania na rzecz skarżącej spółki przelewu iloczynu różnicy pomiędzy kursem referencyjnym i kursem realizacji i wolumenu transakcji. Natomiast w przypadku kontraktu na sprzedaż waluty (co do zasady zabezpieczającego wprost sprzedaż skarżącej spółki dokonywaną w walucie obcej lub indeksowaną do waluty obcej): a/ jeśli kurs referencyjny jest niższy niż kurs wykonania ustalony w kontrakcie terminowym, to druga strona kontraktu terminowego zobowiązana jest do dokonania na rzecz skarżącej spółki przelewu iloczynu różnicy pomiędzy kursem realizacji i kursem referencyjnym i wolumenu transakcji; b/ jeśli kurs referencyjny jest wyższy niż kurs wykonania ustalony w kontrakcie terminowym, to skarżąca spółka zobowiązana jest do dokonania na rzecz drugiej strony kontraktu terminowego przelewu iloczynu różnicy pomiędzy kursem referencyjnym i kursem realizacji i wolumenu transakcji. 2.5. Skarżąca spółka wyjaśniła, że spółka matka zawiera tego typu transakcje z instytucjami finansowymi, następnie zawiera analogiczne kontrakty ze skarżącą spółką. Jej marża jest zawarta w kursie wykonania, który ma wpływ na kwotę rozliczenia instrumentu finansowego. W przypadku kontraktów rozliczanych w sposób rzeczywisty dochodzi do wymiany kwot w odpowiednich walutach po kursie wykonania, który zawiera marżę spółki matki (kupna i sprzedaży waluty). Na podstawie umów zawartych z instytucją finansową matka córka oferuje skarżącej spółce zabezpieczenie jej ryzyka walutowego. Na podstawie zawartych umów spółka matka pobiera wynagrodzenie w formie marży z tytułu zawarcia transakcji oraz administracji transakcji na rzecz skarżącej spółki, tj. m.in. spółka matka dokonuje wyceny oraz rozliczenia transakcji, prowadzi rachunkowość zabezpieczeń. W wyniku rozliczenia instrumentu finansowego zobowiązanym do zapłaty może być jedna lub druga strona transakcji. Skarżąca spółka nie jest jednakże zobowiązana do dokonywania żadnych świadczeń wobec spółki matki. Nie otrzymuje wynagrodzenia z tytułu umowy, ponieważ nie jest zobowiązana do wykonywania jakichkolwiek świadczeń na jej podstawie. W wyniku zastosowania instrumentu finansowego spółka matka może natomiast wypłacić skarżącej spółce kwotę wynikającą z rozliczenia kursu wymiany, kursu referencyjnego i wolumenu transakcji. Taki kierunek przepływu finansowego wynika z zastosowania danego typu instrumentu (transakcja forward). Nie jest on uzależniony od wykonywania jakichkolwiek czynności przez skarżącą spółkę. 2.6. Na tle przedstawionego we wniosku stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego, zadała skarżąca spółka zadała następujące pytania: 1. Czy występuje w charakterze podatnika w rozumieniu art. 15 ustawy o VAT świadczącego usługę opodatkowaną VAT w przypadku zrealizowania dodatniego wyniku na przedstawionych we wniosku transakcjach? 2. Czy, w przypadku uzyskania odpowiedzi twierdzącej na pytanie oznaczone numerem 1, podstawę opodatkowania stanowi wynik dodatni uzyskany na wymienionych we wniosku transakcjach w danym okresie rozliczeniowym? 2.7. W stanowisku własnym skarżąca spółka przyjęła, że nie występuje ona w charakterze podatnika w rozumieniu art. 15 ustawy o VAT świadczącego usługę opodatkowaną VAT w przypadku zrealizowania dodatniego wyniku na przedstawionych we wniosku transakcjach. W przypadku jednak potwierdzenia, że jest takim podatnikiem, podstawę opodatkowania stanowi wynik dodatni uzyskany na wymienionych we wniosku transakcjach w danym okresie rozliczeniowym. 2.8. Sąd pierwszej instancji wyjaśnił następnie, że Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej (dalej organ interpretacyjny) w interpretacji indywidualnej z 13 lipca 2022r. stwierdził, że stanowisko skarżącej spółki jest nieprawidłowe w zakresie nieuznania jej za podatnika w rozumieniu art. 15 ustawy o VAT w przypadku zrealizowania dodatniego wyniku na transakcjach zabezpieczających oraz prawidłowe w zakresie ustalenia podstawy opodatkowania w tym przypadku. W uzasadnieniu organ interpretacyjny przyjął, że zawierane przez skarżącą spółkę ze spółką matką umowy mają na celu zabezpieczenie zarówno skarżącej spółki jak i spółki matki przed ryzykiem niekorzystnej zmiany kursu walutowego. Kwota rozliczenia stanowi więc wynagrodzenie za świadczenie usług polegających na zabezpieczeniu ryzyka walutowego związanego z płatnościami realizowanymi/otrzymywanymi w walutach obcych lub indeksowanymi do kursów walut obcych. 2.9. Organ interpretacyjny podkreślił, że w zależności od tego, czy kurs referencyjny jest wyższy lub niższy od kursu wykonania ustalonego w kontrakcie, następuje zapłata kwoty rozliczenia dla jednej ze stron kontraktu, tj. dla skarżącej spółki lub spółki matki. Oznacza to, że podmiot otrzymujący kwotę rozliczenia: wynagrodzenie za świadczenie usług zabezpieczenia ryzyka walutowego związanego z płatnościami realizowanymi/otrzymywanymi w walutach obcych lub indeksowanymi do kursów walut obcych, będzie występował w charakterze podatnika w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy o VAT świadczącego usługę, o której stanowi art. 8 ust. 1 ustawy o VAT. Tym samym w przypadku, gdy kwota rozliczenia jest wypłacana przez spółkę matkę na rzecz skarżącej spółki, podatnikiem świadczącym usługę polegającą na zabezpieczeniu ryzyka walutowego spółki matki jest/będzie skarżąca spółka, natomiast jej beneficjentem jest/będzie druga strona kontraktu – spółka matka. Skarżąca spółka występuje/będzie zatem w ocenie organu interpretacyjnego występować w charakterze podatnika w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy o VAT, w przypadku zawierania transakcji typu forward walutowy ze spółką matką i zrealizowania dodatniego wyniku na opisanych we wniosku transakcjach. 2.10. Sąd pierwszej uchylając zaskarżoną interpretację w wyniku skargi wniesionej przez skarżącą spółkę, odwołał się do wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 21 października 2014 r., sygn. akt I FSK 1609/13, 27 lutego 2018 r., sygn. akt I FSK 564/16, z 22 grudnia 2016 r., sygn. akt I FSK 421/15 i stwierdził, że błędne było stanowisko organu interpretacyjnego, w którym przyjęto, że skarżąca spółka świadczy odpłatne usługi na rzecz spółki matki, co stanowi podstawę do uznania dokonywanych transakcji za świadczenie usług w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy o VAT. 2.11. Sąd pierwszej instancji zwrócił uwagę na to, że z przedstawionego stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego nie wynikało, aby zawarta umowa zabezpieczała ryzyko spółki matki, a jedynie wówczas uzasadniona byłaby teza, że skarżąca spółka świadczy na rzecz spółki matki określone świadczenie, że spółka matka jest jego beneficjentem i w zamian za to świadczenie wypłaca wynagrodzenie na rzecz skarżącej spółki. Podkreślił, że skarżąca spółka we wniosku o wydanie interpretacji stwierdziła jedynie, że to spółka matka otrzymuje wynagrodzenie (marżę), natomiast nic nie wspominała o wynagrodzeniu, które miało jej przysługiwać. 2.12. Jako błędne uznać należało, w ocenie Sądu pierwszej instancji, utożsamianie wynagrodzenia za świadczenie usług z ewentualnymi korzyściami, które skarżąca spółka mogła uzyskać na podstawie zawartej ze spółką matką umowy. Dokonywane przez skarżącą spółkę rozliczenia miały jedynie charakter techniczny, pozwalający na prawidłową realizację zawartej umowy, natomiast osiągnięcie z tego tytułu zysku nie było wynikiem procesu decyzyjnego, lecz wynikiem sytuacji na rynku walut i jego bezpośrednią konsekwencją. Również z celu zawarcia umowy, wynikało, że miał on zabezpieczać interesy skarżącej spółki, a nie spółki matki. Sąd pierwszej instancji przyjął, że bez znaczenia był wynik na realizacji transakcji (dodatni bądź ujemny), gdyż kierunek strumienia pieniężnego przepływającego w wyniku realizacji transakcji nie mógł być podstawą do stwierdzenia, która ze stron jest usługobiorcą, a która usługodawcą, nie odzwierciedlałoby to ekonomicznego, a co za tym idzie, faktycznego charakteru stron transakcji. Organ interpretacyjny – jak podkreślił Sąd pierwszej instancji – wydając zaskarżoną interpretację naruszył treść art. 8 ust. 1 w związku z art. 5 ust. 1 ustawy o VAT i w konsekwencji art. 15 ust. 1 i 2 tej ustawy. 3. Skarga kasacyjna. 3.1. Od powyższego wyroku organ interpretacyjny złożył skargę kasacyjną, wnosząc o jego uchylenie w całości i rozpoznanie skargi przez jej oddalenie, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd pierwszej instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych. 3.2. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143 ze zm., dalej ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 146 § 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 8 ust. 1 i art. 5 ust. 1 pkt 1 oraz w związku z art. 15 ust. 1 i ust. 2 ustawy o VAT, przez uwzględnienie skargi, uchylenie zaskarżonej interpretacji, a w konsekwencji bezpodstawne uznanie przez Sąd pierwszej instancji, że organ interpretacyjny naruszył powyższe przepisy ustawy o podatku od towarów i usług przez dokonanie ich błędnej interpretacji w wyniku uznania, że skarżąca spółka występuje/będzie występowała w charakterze podatnika w przypadku zawierania transakcji typu forward walutowy ze spółką matką i zrealizowania dodatniego wyniku na opisanych we wniosku transakcjach oraz, że skarżąca spółka świadczy na rzecz spółki matki opodatkowane usługi, 3.3. Ponadto zaskarżonemu wyrokowi zarzucono na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi naruszenie prawa materialnego, tj. art. 8 ust. 1 w związku z art. 5 ust. 1 pkt 1 oraz art. 15 ust. 1 i ust. 2 ustawy o VAT, przez błędną wykładnię i niewłaściwą ocenę zastosowania polegającą na błędnym przyjęciu, że w przedmiotowej sprawie nie można uznać, aby skarżąca spółka świadczyła odpłatne usługi na rzecz spółki matki, a w konsekwencji błędne przyjęcie, że skarżąca spółka nie może zostać uznana za podatnika podatku od towarów i usług w zakresie czynności opisanych we wniosku o wydanie interpretacji. 3.4. Skarżąca spółka nie złożyła odpowiedzi na skargę kasacyjną. 4. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. 4.1. Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż wbrew podniesionym zarzutom Sąd pierwszej instancji nie naruszył wskazanych w tych zarzutach przepisów postępowania oraz prawa materialnego. 4.2. W równolegle rozpoznanej sprawie o sygn. akt I FSK 1218/23 Naczelny Sąd Administracyjny, oddalając wyrokiem z 24 marca 2026 r. skargę kasacyjną organu interpretacyjnego wniesioną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 28 lutego 2023 r., sygn. akt I SA/Kr 943/22, którym w wyniku skargi wniesionej przez C.1 S.A. z siedzibą w K. (spółkę matkę) uchylono interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 24 czerwca 2022 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług, stwierdził, że to spółka matka będzie usługodawcą usług zabezpieczających, a spółki zależne ich usługobiorcą (beneficjentem). Podkreślił, że to spółki zależne mają interes w nabywaniu usługi zabezpieczającej ich ryzyko gospodarcze wynikające z wahań cen aluminium. Natomiast zapłata przez spółkę matkę na rzecz spółki zależnej (tu skarżącej spółki) kwoty rozliczenia wynikającego z realizacji instrumentu pochodnego nie stanowi wynagrodzenia dla spółki zależnej za (rzekome) wyświadczenie przez tę spółkę zależną usługi na rzecz spółki matki. 4.3. Naczelny Sąd Administracyjny, odwołując się w obecnie rozpoznawanej sprawie do argumentacji przedstawionej w uzasadnieniu wyroku z 24 marca 2026 r., sygn. akt I FSK 1218/23, podkreśla, że elementem, który zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT decyduje o opodatkowaniu czynności (tj. dostawy towarów, świadczenia usług) jest odpłatność, którą należy rozumieć jako wynagrodzenie należne z danego świadczenia. Naczelny Sąd Administracyjny, przywołując wyroki Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (zob. wyroki z: 3 marca 1994 r. w sprawie C-16/93; z 1 kwietnia 1982 r. w sprawie C-89/81, z 5 lutego 1980 r. w sprawie C-154/80 czy w sprawie C-276/97, C-358/97 oraz wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 12 czerwca 2013 r., sygn. akt I FSK 1128/12; 18 kwietnia 2013 r., sygn. akt I FSK 942/12; 31 stycznia 2013 r., sygn. akt I FSK 289/12 i 19 grudnia 2012 r., sygn. akt I FSK 273/12; dostępne w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl – dalej CBOSA), podkreślił, że o usługach za wynagrodzeniem w rozumieniu ustawy o VAT można mówić jedynie w sytuacji, kiedy wykonywane są w ramach umowy zobowiązaniowej, a jedna ze stron transakcji może być uznana za bezpośredniego beneficjenta usługi. Musi więc istnieć bezpośredni związek o charakterze przyczynowym pomiędzy świadczoną usługą a przekazanym za nią wynagrodzeniem. Przy czym związek pomiędzy otrzymywaną płatnością a świadczeniem na rzecz dokonującego płatności musi mieć charakter bezpośredni i na tyle wyraźny, aby można powiedzieć, że płatność następuje w zamian za to świadczenie (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 września 2013 r., sygn. akt I FSK 1316/12, CBOSA). Innymi słowy wynagrodzenie musi być należne za wykonanie tego świadczenia, co oznacza, że z danego stosunku prawnego, na podstawie którego wykonywana jest usługa, musi wynikać wyraźna, bezpośrednia korzyść dla świadczącego usługę. Takie rozumienie pojęcia usługi znajduje swoje odzwierciedlenie w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości, gdzie podkreśla się, że koncepcja świadczenia usług zakłada istnienie bezpośredniego związku pomiędzy świadczoną usługą i uzyskiwanym wynagrodzeniem, faktycznie przekazanym w zamian za usługi świadczone na rzecz usługobiorcy, oraz wyodrębnienie podmiotu będącego odbiorcą świadczenia. 4.4. Odnosząc przywołane w uzasadnieniu wyroku z 24 marca 2026 r., sygn. akt I FSK 1218/23 rozumienie "odpłatnego świadczenia usług" do przedstawionych we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej transakcji na instrumentach pochodnych, podkreślić należy, że przedmiotem świadczenia jest zabezpieczenie danego podmiotu przed ryzykiem gospodarczym i występujące w ramach tego świadczenia transakcje mogą stanowić usługę na gruncie ustawy o VAT pod warunkiem, że dojdzie do realizacji świadczenia oraz świadczenie to będzie co do zasady odpłatne. W tego typu transakcjach pomocnym przy identyfikacji usługobiorcy i usługodawcy w danej transakcji jest kryterium zaspokojenia potrzeb. Opierając się na tym kryterium można uznać, że w transakcjach na instrumentach pochodnych usługobiorcą jest podmiot, który chce zaspokoić potrzebę zabezpieczenia się przed ryzykiem gospodarczym, natomiast usługodawcą jest podmiot, który tę potrzebę może zaspokoić (zob. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: z 27 maja 2013 r. sygn. akt III SA/Wa 196/13 oraz z 7 lipca 2017 r., sygn. III SA/Wa 1528/16; CBOSA). 4.5. Stabilną podstawą do stwierdzenia, która ze stron jest usługobiorcą, a która usługodawcą nie może być kierunek strumienia pieniężnego przepływającego w wyniku realizacji transakcji opartych na instrumentach pochodnych. Nie odzwierciedlałoby to bowiem ekonomicznego, a co za tym idzie, faktycznego charakteru funkcji stron transakcji. W transakcjach tych bowiem, podmiot organizujący obrót z reguły nie otrzymuje od drugiej strony bezpośredniego wynagrodzenia, a wysokość i kierunek rozliczenia transakcji jest wynikiem zmian rynkowych (tak m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 lutego 2018 r., sygn. I FSK 564/16; CBOSA). Podkreślenia wymaga, że wynik zastosowania instrumentu finansowego jest dynamiczny i zmienny, w zależności od przyjętych kryteriów i cenowych punktów odniesienia, np. w relacji do kursów i cen giełdowych. Zawodnym jest więc ustalanie statusu podatnika VAT w zależności od tego, jak bieżąco ukierunkowuje się zmienny (czasem nawet w ciągu jednego dnia) strumień pieniędzy wynikających z rozliczenia instrumentu bazowego w zależności od zmian kursów i cen towaru lub waluty. 4.6. Przenosząc powyższe na realia opisane we wniosku o wydanie interpretacji wskazać należy, że celem usługi jest zabezpieczanie ryzyka towarowego skarżącej spółki, jako spółki zależnej przez spółkę matkę. Przez zawarcie transakcji zabezpieczającej ze spółką matką, skarżąca spółka zabezpiecza się przed wzrostem ceny metalu (aluminium). Aby zrealizować usługę spółka matka zawiera transakcje zabezpieczające z bankiem, a następnie transakcje ze spółkami zależnymi. Jeżeli spółka matka wypłaca kwoty spółce zależnej, to oznacza to, że aluminium kupione przez spółkę zależną zostało nabyte po cenie wyższej niż cena stała wskazana w transakcji zabezpieczającej. Zabezpieczenie ryzyka spółki zależnej polega więc na tym, że jeżeli cena aluminium na rynku będzie wyższa, to spółka zależna – dzięki zawartej transakcji – zrekompensuje sobie poniesiony wyższy koszt aluminium. Spółka matka wypłaca jej bowiem różnicę pomiędzy stałą ceną aluminium, do której spółka zależna jest zabezpieczona w kontrakcie, a ceną zmienną będącą ceną rynkową. Uwzględniając specyfikę analizowanej transakcji, istotą świadczenia jest minimalizowanie ryzyka handlowego spółki zależnej (tu skarżącej spółki). To spółka zależna jest zainteresowana w nabyciu usługi, która to ryzyko u niej zmniejsza i taką usługę wyświadcza spółka matka. Wyznaczone wyżej kryterium potrzeb wskazuje więc, że to spółka zależna a nie spółka matka, jest beneficjentem systemu zarządzania ryzykiem wahań cen aluminium. 4.7. Powyższe oznacza, że to skarżąca spółka – jako spółka zależna – jest odbiorcą usługi świadczonej przez spółkę matkę. Usługodawcą jest bowiem ten, kto nabywa symetryczne instrumenty pochodne od instytucji finansowych. Bez tego nie sposób wyświadczyć usługi w ramach grupy zajmującej się produkcją opakowań z aluminium, a nie operacjami finansowymi. To spółka matka nabywa symetryczne instrumenty pochodne od instytucji finansowych. Następnie w oparciu o instrumenty pochodne nabyte symetrycznie od instytucji finansowych, wyświadcza usługę na rzecz spółek zależnych i za wyświadczenie tej usługi nalicza marżę. Natomiast opisana we wniosku działalność skarżącej spółki, jako spółki zależnej, nie obejmuje oferowania tego rodzaju instrumentów zabezpieczających, czy innych instrumentów finansowych. Skarżąca spółka nie nabywa bowiem tych instrumentów od instytucji finansowych, aby wyświadczać usługę na rzecz spółki matki. Jest odwrotnie; to spółka matka nabywa takie instrumenty, aby wyświadczać usługi na rzecz spółek zależnych. Skarżąca spółka, jako spółka zależna nie wykonuje na rzecz spółki matki żadnych czynności, a jedynie nabywa od nie usługę o określonych warunkach i parametrach. Spółka matki z jednej strony jest usługobiorcą usługi wyświadczanej na jej rzecz przez instytucje finansowe, a z drugiej strony - staje się jednocześnie usługodawcą tej usługi wobec spółek zależnych, z grupy (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 sierpnia 2020 r., sygn. akt I FSK 1724/17). 4.8. Nie ma natomiast prawnie doniosłego znaczenia fakt, że w związku z taką transakcją może zdarzyć się, że to spółka matka wypłaci spółce zależnej kwotę wynikającą z rozliczenia. Taka sytuacja wynika bowiem z zastosowania instrumentu finansowego. Dokonywane przez spółkę zależną rozliczenia mają jedynie charakter techniczny, pozwalający na prawidłową realizację transakcji i wynikających z niej zabezpieczeń. Zaistnienie płatności (lub zobowiązania do zapłaty w wyniku danej transakcji) od spółki matki na rzecz spółki zależnej nie oznacza automatycznego uznania tejże płatności za "wynagrodzenie" dla spółki zależnej, a co za tym idzie dopatrywania się jakiejś usługi, którą na rzecz spółki matki miałaby wyświadczać skarżąca spółka, jako spółka zależna oraz wynagrodzenia za tak wyświadczoną "usługę". Nie ma w związku z tym znaczenia wynik na realizacji transakcji (ujemny bądź dodatni). Dokonywane przez spółkę zależną rozliczenia mają jedynie charakter techniczny, pozwalający na prawidłową realizację transakcji i wynikających z niej zabezpieczeń. Osiągnięcie przez taką spółkę zysku jest wynikiem bieżącej sytuacji na rynku (cen giełdowych aluminium) i jego bezpośrednią konsekwencją. 4.9. W podsumowaniu Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że w przypadku zawierania transakcji zabezpieczających na instrumentach pochodnych mających na celu ograniczenia ryzyka zmian cen, bez względu na ich wynik, skarżąc spółka, jako spółka zależna, występować będzie w takiej transakcji w charakterze beneficjenta tej transakcji. Zapłata przez spółkę matkę na jej rzecz kwoty rozliczenia wynikającego z realizacji instrumentu pochodnego nie stanowi wynagrodzenia za (rzekome) wyświadczenie usługi przez skarżącą spółkę na rzecz spółki matki. 4.10. Ponieważ zarzuty skargi kasacyjnej okazały się nieusprawiedliwione, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku, oddalając skargę kasacyjną. 4.11. O kosztach postępowania kasacyjnego w wysokości obejmującej wynagrodzenie pełnomocnika skarżącej spółki za udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym orzeczono na podstawie art. 200 oraz art. 209, art. 204 pkt 2 w związku z art. 205 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz w związku z § 2 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 16 sierpnia 2018 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1687) w wysokości 75% stawki podstawowej, co odpowiada kwocie 360 zł. Janusz Zubrzycki Ryszard Pęk Włodzimierz Gurba sędzia NSA sędzia NSA sędzia WSA (del.) ----------------------- 11