I FSK 12/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Zbigniew Łoboda, Sędzia NSA Mariusz Golecki (sprawozdawca), Sędzia WSA del. Maja Chodacka, Protokolant Patryk Pogorzelski, po rozpoznaniu w dniu 25 lutego 2025 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej J. sp. z o.o. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 marca 2021 r. sygn. akt V SA/Wa 2230/20 w sprawie ze skargi J. sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 30 września 2020 r. nr 1401-IOA1.615.22.2020.AJ w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji 1) uchyla zaskarżony wyrok w całości i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, 2) zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie na rzecz J. sp. z o.o. z siedzibą w W. kwotę 560 (słownie: pięćset sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

1. Wyrokiem z 19 marca 2021 r., sygn. V SA/Wa 2230/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę J. Sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej: "Skarżąca", "Strona", "Spółka") na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie (dalej: "DIAS", "Organ podatkowy") z 30 września 2020 r. nr 1401-IOA1.615.22.2020.AJ w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji. 2. Z uzasadnienia przedmiotowego orzeczenia Sądu pierwszej instancji wynika, że Naczelnik Urzędu Celnego I w Warszawie (dalej: "NUC") decyzją nr 441000- UAGR.860.342.2015.JC z 29 maja 2015 r. określił Stronie zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym w kwocie 839,00 zł z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego pojazdu typu quad marki K. B. [...] C. 5. nr nadwozia VIN: [...], pojemność silnika 749,00 cm3, rok produkcji 2010 r.. Podatnik nie skorzystał z prawa do wniesienia odwołania od powyższej decyzji. Pismem z dnia 13 stycznia 2020 r. Spółka wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji NUC w Warszawie nr 441000- UAGR.860.342.2015.JC z 29 maja 2015 r. ze względu na jej wydanie z rażącym naruszeniem prawa. We wniosku podniesiono, że wydając decyzję NUC w uzasadnieniu wskazał dowody, na których opierał się w postępowaniu. Z treści uzasadnienia w ocenie Strony wynika, że znajdujące się w aktach konkretne dowody zostały przez NUC wydający decyzję zlekceważone, zaś ustalenia poczynione, stojące u podstawy rozstrzygnięcia, stoją wbrew treści zgromadzanych i powołanych dowodów. Decyzją z 9 czerwca 2020 r. DIAS odmówił stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej NUC z 29 maja 2015 r. Rozpoznając sprawę w następstwie odwołania DIAS decyzją z 30 września utrzymał w mocy decyzję z 9 czerwca 2020 r., odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej NUC z 29 maja 2015 r. Na ww. decyzję DIAS skargę wniosła Strona. Organ podatkowy w odpowiedzi na skargę podtrzymał w mocy dotychczasową argumentację w sprawie i wniósł o jej oddalenie. 3. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał skargę za niezasadną. Odnosząc się do zarzutów Spólki dotyczących uchybień w postępowaniu prowadzonym przez NUC Sąd pierwszej instancji wskazał, że NUC, ustalił podstawę opodatkowania opierając się, m.in. na zaświadczeniu o przeprowadzonym badaniu technicznym nr 4168/2010/BTP z 11 października 2010 r. wraz z załącznikiem, karcie informacyjnej pojazdu, fakturze VAT [...] z 13 października 2010 r. dokumentującej sprzedaż pojazdu, oświadczeniu z 8 października 2010 r., informacji zawartej w systemie CEPIK z 28 maja 2015 r., a więc na dokumentach. Kontrolowana decyzja zawiera ustalenia w zakresie cech charakterystycznych pojazdu w celu stwierdzenia, czy jest to pojazd mechaniczny przeznaczony zasadniczo do przewozu osób, czy pojazd terenowy przeznaczony do wykorzystywania jako ciągnik. W analizowanej sprawie postępowanie podatkowe, w tym zwłaszcza sposób gromadzenia materiału dowodowego, jak również jego ocena, nie mogły w ocenie WSA uzasadniać zarzutu rażącego naruszenia prawa w zakresie określenia wysokości zobowiązania podatkowego. Faktu tego nie zdaniem WSA nie zmieniają argumenty podniesione w skardze, tj. pominięcie opinii uprawnionego diagnosty w postaci wystawionych dokumentów rejestracyjnych na podstawie oględzin pojazdu oraz powołanie biegłego w tym zakresie. Są bowiem uzasadnione interesem skarżącej, bez uwzględnienia jednakże istoty trybu nadzwyczajnego postępowania podatkowego, mającego za przedmiot stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej. Dokonana przez Spółkę odmienna ocena zebranego w sprawie materiału dowodowego w oparciu o jej subiektywne przekonanie, a także odmienna wykładnia przepisów prawa, nie dawała zdaniem Sądu pierwszej instancji żadnych podstaw do stwierdzenia nieważności postępowania. 4. Skargę kasacyjną od ww. wyroku Sądu pierwszej instancji złożyła Strona, zaskarżając go w całości i wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i uchylenie zaskarżonej decyzji DIAS. Strona wniosła ponadto o rozpatrzenie przedmiotowej sprawy na rozprawie oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. 4.1. Zaskarżonemu wyrokowi na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 poz. 2325, z późn. zm., dalej: "p.p.s.a.") zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego tj.: a) art. 247 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900, z późn. zm.); dalej: "O.p.") w zw. z art. 191, w zb. z art 197 § 1 O.p. b) art. 121 § 1 i art. 122 O.p. 4.2. Ponadto na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Strona zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c które miało istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez zaniechanie uchylenia zaskarżonej decyzji Organu podatkowego z 30 września 2020 r. b) art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1842, ze zm. dalej: "ustawa o COVID"). 5. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Organ podatkowy podtrzymał swoją dotychczasową argumentację w sprawie i wniósł o jej oddalenie. Ponadto DIAS wniósł o zasądzenie kosztów postepowania według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 6. Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie. 6.1. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, uwzględniając z urzędu jedynie nieważność postępowania, której przesłanki zostały enumeratywnie wymienione w § 2 tego artykułu. Zaskarżony wyrok nie został wydany w warunkach nieważności, stąd do rozpoznania pozostały zarzuty skargi kasacyjnej, które oparte zostały na podstawach kasacyjnych przewidzianych w art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. 6.2. Dla niniejszego rozstrzygnięcia w sprawie kluczowe znaczenie ma naruszenie przez Sąd pierwszej instancji art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy o COVID. Przepis ten stanowi, że istnieje możliwość rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym w momencie gdy sąd uzna, rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie rozprawy może wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących przy czym nie można jej przeprowadzić w sposób zdalny. Sąd pierwszej instancji w piśmie z 23 grudnia 2020 r. wykonując zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z 2 grudnia 2020 r. powiadomił Spółkę o takiej możliwości i zapytał Stronę czy wyraża zgodę na skierowanie sprawy na posiedzenie niejawne. Pismem z 12 stycznia 2021 r. Skarżąca nie wyraziła zgody na przeprowadzenie posiedzenia niejawnego. Zarządzeniem z dnia 5 marca 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z 2 grudnia 2020 r. Skarżąca została w sposób wystarczający poinformowana o trybie rozpoznawania spraw wskazanym w art. art. 15 zzs4 ust. 3 (k. 42 akt sądowoadministracyjnych). Z akt sprawy nie wynika, by Spółka została zawiadomiona o zarządzeniu z 5 marca 2021 r., nie znajduje się w nich żadna informacja by podjęto jakiekolwiek próby zawiadomienia Strony. W tym kontekście zapadłe rozstrzygnięcie należało uznać za wadliwe, albowiem Sąd pierwszej instancji nie informując Strony o zarządzeniu z 5 marca 2021 r. pozbawił ją możliwości przedstawienia swojego stanowiska w sprawie nie tylko w ramach rozprawy zdalnej, ale również na piśmie. Biorąc pod uwagę powyższe za bezzasadne należało uznać ustosunkowanie się przez Sad pierwszej instancji ustosunkowanie się do pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej. 7. Mając powyższe na uwadze powyższe, wyrok Sądu pierwszej instancji podlegał uchyleniu w całości na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. 8. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 200 oraz art. 209, art. 203 pkt 1 w zw. z 205 § 2 p.p.s.a M. Chodacka Z. Łoboda M. Golecki Sędzia del. WSA Sędzia NSA Sędzia NSA