I FSK 1141/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Izabela Najda-Ossowska, Sędzia NSA Ryszard Pęk (spr.), Sędzia WSA (del.) Maja Chodacka, Protokolant Marek Kleszczyński, po rozpoznaniu w dniu 24 sierpnia 2023 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej G. Ł. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 września 2020 r. sygn. akt III SA/Wa 1695/19 w sprawie ze skargi G. Ł. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia 13 maja 2019 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe 2014 r. postanawia: 1) odrzucić skargę kasacyjną, 2) zwrócić syndykowi masy upadłości G. Ł. ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie uiszczony wpis od skargi kasacyjnej w kwocie 1.179 zł (słownie: jeden tysiąc sto siedemdziesiąt dziewięć złotych).

1. Postępowanie przed Sądem pierwszej instancji. 1.1. Wyrokiem z 9 września 2020 r., sygn. akt III SA/Wa 1695/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę G. Ł. (dalej skarżący) na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z 13 maja 2019 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe 2014 r. 1.2. Po złożeniu przez pełnomocnika skarżącego wniosku Sąd pierwszej instancji doręczył mu 19 października 2020 r. wyrok Sądu pierwszej instancji wraz z uzasadnieniem. (k. 79 akt sądowych). Termin do wniesienia skargi kasacyjnej upływał z dniem 18 listopada 2020 r. Tego dnia pełnomocnik skarżącego nadał do Sądu pierwszej instancji za pośrednictwem poczty pismo zatytułowane "Skarga kasacyjna", które stanowiło jedną stronę kartki formatu A4. Zawierała ona oznaczenie Sądu (Naczelny Sąd Administracyjny), Sądu za pośrednictwem, którego jest przesyłane (Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie), oznaczenie skarżącego i jego pełnomocnika oraz organu odwoławczego. Wskazano w nim także, że jest to "Skarga kasacyjna od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 września 2020r. sygn. akt III SA/Wa 1695/12 (doręczonego 9 września 2020 r.) oddalającego skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W.". Pismo nie zawierało żadnej innej treści, nie wskazano w nim zakresu zaskarżenia, podstaw skargi kasacyjnej i ich uzasadnienia oraz wniosków. Nie było także podpisane (k. 76 – 77 akt sądowych). 1.3. Zarządzeniem z 3 grudnia 2020 r. (k. 80 akt sądowych) pełnomocnik skarżącego został wezwany przez Przewodniczącego Wydziału do uzupełnienia w terminie 7 dni braków przez nadesłanie podpisanej skargi kasacyjnej pod rygorem jej odrzucenia. Po doręczeniu wezwania, pismem z 17 grudnia 2020 r. (k. 92 akt sądowych) pełnomocnik skarżącego przesłał do Sądu pierwszej instancji pismo, którego treść na stronie pierwszej graficznie całkowicie różniła się od pisma wystosowywanego do Sądu pierwszej instancji 18 listopada 2020 r. Podał w nim na stronie drugiej podstawy kasacyjne, wnioski i ich uzasadnienie oraz załączył odpis. Pismo było także podpisane przez pełnomocnika skarżącego. 2. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. 2.1. Skarga kasacyjna podlega odrzuceniu. 2.2. W punkcie wyjścia przypomnieć należy, że zgodnie z art. 176 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarga kasacyjna powinna zawierać: 1) oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem czy jest ono zaskarżone w całości, czy w części; 2) przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie; 3) wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany. W świetle natomiast art. 176 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poza wymaganiami, o których mowa w § 1, skarga kasacyjna powinna czynić zadość wymaganiom przewidzianym dla pisma strony oraz zawierać wniosek o jej rozpoznanie na rozprawie albo oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy. 2.3. W art. 177a ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przewidziano tryb usunięcia braków skargi kasacyjnej w przypadku, gdy skarga taka nie spełnia wymagań przewidzianych z art. 176. W myśl tego przepisu tryb ten dotyczy wymogów "innych niż przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie". Z przytoczonego wyżej art. 177a ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jednoznacznie wynika, że brak w piśmie strony wymienionych w art. 174 pkt 1 i 2 tej ustawy podstaw kasacyjnych oraz ich uzasadnienia nie jest brakiem formalnym pisma w postępowaniu sądowym, który może zostać uzupełniony. Przytoczenie podstaw kasacyjnych oraz ich uzasadnienie jest bowiem wymogiem szczególnym, przewidzianym tylko dla skargi kasacyjnej, która – jak stanowi art. 175 § 1 – powinna być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego, z zastrzeżeniem § 2-3, co ma na celu spowodowanie działań profesjonalnych w postępowaniu kasacyjnym. Skarga kasacyjna, w której nie przytoczono jej podstaw rozumianych jako wskazanie przepisów, które – zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną – zostały naruszone przez wojewódzki sąd administracyjny (por. uchwała pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2009 r., sygn. akt I OPS 10/09, opublikowana w ONSAiWSA z 2010 r., nr 1, poz. 1), podlega odrzuceniu na podstawie art. 178 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jako niedopuszczalna, bez wezwania do uzupełnienia jej braków na podstawie art. 177a tej ustawy. Podstawy kasacyjnej są bowiem elementami konstrukcyjnymi skargi kasacyjnej, które stanowią o jej istocie a ich brak oznacza, że w istocie nie mamy do czynienia ze skargą kasacyjną (pkt 3 uzasadnienia senackiego projektu ustawy o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, druk nr 3197 oraz B. Dauter [w:] B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, WK 2016, teza 4 komentarza do art. 177a a także postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 sierpnia 2004 r., sygn. akt FSK 969/04; dostępne w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych: orzeczenia.nsa.gov.pl – dalej CBOSA). 2.4. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy wskazać należy, że – jak już to odnotowano w pkt 1.2. uzasadnienia – w złożonym przez pełnomocnika skarżącego 18 listopada 2020 r., tj. w ostatnim dniu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, jednostronicowym piśmie zatytułowanym "skarga kasacyjna" nie przytoczono żadnych podstaw kasacyjnych ani też ich uzasadnienia. Z uwagi na zasadę przyjętą w art. 177a ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi bezprzedmiotowe i naruszające ten przepis było skierowane do pełnomocnika skarżącego przez Sąd pierwszej instancji wezwanie do uzupełnienia braków pisma z 18 listopada 2020 r. przez "nadesłanie podpisanej skargi kasacyjnej". Sąd pierwszej instancji – stosownie do art. 178 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – powinien był odrzucić skargę kasacyjną wniesioną 18 listopada 2020 r., jako z innych przyczyn niedopuszczalną, gdyż, jak to już odnotowano zawierała ona "nieusuwalne" braki konstrukcyjne. Ponieważ zawity termin do wniesienia skargi kasacyjnej upłynął 18 listopada 2020 r. i nie mogło tego terminu "przedłużyć" naruszające art. 177a ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wezwanie do usunięcia braków formalnych, przesłane przez pełnomocnika skarżącego pismo z 17 grudnia 2020 r., które wprawdzie zawierało elementy skargi kasacyjnej wymagane przez art. 176 powołanej wyżej ustawy ale zostało złożone po upływie terminu. Z tych powodów skarga kasacyjna także podlegała odrzuceniu. 2.5. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 180 w związku z art. 178 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Naczelny Sąd Administracyjny odrzucił skargę kasacyjną, gdyż, jako niedopuszczalna ulegała ona odrzuceniu przez wojewódzki sąd administracyjny. O zwrocie uiszczonego wpisu od skargi kasacyjnej orzeczono stosownie do treści art. 232 § 1 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Maja Chodacka Izabela Najda-Ossowska Ryszard Pęk sędzia del. WSA sędzia NSA sędzia NSA ----------------------- 1