I FSK 1132/20

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Zirk-Sadowski, Sędzia NSA Małgorzata Niezgódka-Medek (sprawozdawca), Sędzia NSA Jan Rudowski, Protokolant Dorota Pawlicka, po rozpoznaniu w dniu 12 czerwca 2024 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej P. s.c. M. G., P. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 7 kwietnia 2020 r., sygn. akt I SA/Łd 840/19 w sprawie ze skargi P. s.c. M. G., P. G. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 7 października 2019 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania od decyzji wydanej w przedmiocie podatku od towarów i usług za okresy od lipca 2014 r. do czerwca 2015 r. 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza solidarnie od M. G. oraz P. G. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi kwotę 360 (słownie: trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 7 kwietnia 2020 r. sygn. akt I SA/Łd 840/19 w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", oddalił skargę P. s.c. M. G., P. G., powoływanego dalej jako "skarżąca", na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 7 października 2019 r. w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania od decyzji wydanej w przedmiocie podatku od towarów i usług za okresy od lipca 2014 r. do czerwca 2015 r. (wyrok ten oraz orzeczenia powołane w uzasadnieniu dostępne są w internetowej bazie orzeczeń: orzeczenia.nsa.gov.pl). Skarżąca, reprezentowana przez adwokata, zaskarżyła w całości ww. wyrok skargą kasacyjną. Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła, na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj.: art.145 § 1 pkt 1 lit c w zw. z art. 151 P.p.s.a. poprzez oddalenie skargi, mimo że była ona zasadna i zaakceptowanie w ten sposób naruszeń prawa, których dopuściły się organy podatkowe w toku postępowania, a to: a) art. 223 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2019 r. poz. 900 ze zm.), powoływanej dalej jako "O.p.", poprzez bezpodstawne uznanie, iż in casu doszło do uchybienia terminu do wniesienia odwołania, w sytuacji w której skarżąca nie odebrała korespondencji zawierającej sporną decyzję z przyczyn przez nią niezawinionych, której nie mogła przezwyciężyć, co uzasadniało przywrócenie terminu do wniesienia tego środka zaskarżenia; b) art. 228 § 2 pkt 2 w zw. z art. 150 O.p. poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, iż w okolicznościach niniejszej sprawy doszło do uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji w sytuacji, w której w skrzynce pocztowej skarżącej nie pozostawiono awizo informującego o możliwości odbioru przesyłki w urzędzie pocztowym, a zatem skarżącej nie doręczono skutecznie decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w Zgierzu z dnia 4 czerwca 2019 roku w trybie art. 150 O.p. Wobec powyższego skarżąca wniósła o uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji. Dodatkowo o zasądzenie od strony przeciwnej na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych. Jednocześnie skarżąca złożyła wniosek o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie. Organ nie złożył odpowiedzi na skargę kasacyjna. Podczas rozprawy organ, reprezentowany przez radcę prawnego, wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny, zważył co następuję: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. W skardze kasacyjnej skarżąca podniosła zarzuty zmierzające do zakwestionowania stanowiska organu odwoławczego, zaakceptowanego przez sąd pierwszej instancji, że uchybiła terminowi do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w Zgierzu z dnia 4 czerwca 2019 r. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazała, że wydanie przez organ odwoławczy postanowienia w trybie art. 228 § 1 pkt 2 O.p. było niezasadne z tego powodu, że termin na wniesienie odwołania nie rozpoczął biegu. Jak wskazała "operator pocztowy rzekomo pozostawił pod adresem wskazanym w aktach sprawy zawiadomienia informujące o możliwości odbioru przesyłki w placówce pocztowej, co jednak nie miało miejsca w niniejszej sprawie, ponieważ w skrzynce nie zostało pozostawione awizo. Gdyby takowe zostało pozostawione, skarżąca miałaby możliwość poinformowania kogokolwiek o tej sytuacji. Tym samym in casu nie rozpoczął się bieg terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji". To twierdzenie skarżącej jest jednak gołosłowne, nie poparte żadnymi dowodami. W szczególności nie została wszczęta żadna procedura reklamacyjna przesyłki pocztowej. Jednocześnie skarżąca nie wskazała na jakiekolwiek okoliczności związane z samym sposobem doręczenia, które w realiach niniejszej sprawy nastąpiło w trybie art. 150 O.p. Tymczasem, jak wskazuje się w orzecznictwie "zwrotne potwierdzenie odbioru jest dokumentem urzędowym, z którego wynika doręczenie zastępcze i jeśli jest sporządzone w przepisanej formie przez uprawniony do tego podmiot, stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo wskazane. Dokument ten korzysta z domniemania prawdziwości i zgodności z prawdą tego, co zostało w nim stwierdzone. Domniemanie to może być obalone, jednakże podejmując próbę dokonania tego należy mieć na względzie, iż dokumenty urzędowe są najbardziej wiarygodnymi środkami dowodowymi. Wobec powyższego dowody przeciwne muszą być przekonywujące" (zob. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 października 2023 r. sygn. akt II FSK 462/23). W niniejszej sprawie skarżąca w skardze kasacyjnej nie odniosła się do ewentualnych dowodów wskazujących na nieprawidłowość doręczenia zastępczego oraz w ogóle nie podniosła skutecznego zarzutu naruszenia art. 150 O.p., gdyż nie powołała konkretnej jednostki redakcyjnej (numeru paragrafu), z którym wiąże istnienie naruszenia prawa procesowego. Rozpoznanie sprawy przez NSA w granicach skargi kasacyjnej, stosownie do art. 183 § 1, zdanie pierwsze P.p.s.a. polega na tym, że to autor skargi kasacyjnej wyznacza zakres kontroli instancyjnej wskazując, które normy prawa zostały naruszone. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa (oznaczonych numerem artykułu, paragrafu, ustępu wymienionych w podstawach skargi przepisów), którym uchybił sąd oraz przedstawienia uzasadnienia ich naruszenia, w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia przepisów postępowania - wskazania dodatkowo, że naruszenie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy (zob. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 października 2023 r. sygn. akt I FSK 1219/19). W tym stanie rzeczy skarżącej nie udało się podważyć ustalenia organu, zaakceptowanego przez sąd pierwszej instancji, że doszło do skutecznego doręczenia decyzji i nastąpiło to z dniem 20 czerwca 2019 r. Wobec tego wniesienie przez skarżącą odwołania w dniu 24 lipca 2019 r. nastąpiło po upływie terminu ustawowego, określonego w art. 223 § 2 pkt 1 O.p. To z kolei obliguje organ odwoławczy, w trybie art. 228 § 1 pkt 2 O.p., do wydania postanowienia o uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania. Jest to okoliczność obiektywna i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie może przystąpić do merytorycznego rozpatrzenia odwołania. Warunkiem stwierdzenia, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu jest ustalenie, że decyzja organu pierwszej instancji została doręczona i jednoznaczne ustalenie daty, w jakiej doręczenie nastąpiło (zob. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 marca 2024 r. sygn. akt III FSK 448/23). Jednocześnie art. 228 § 1 pkt 2 O.p. nie uzależnia obowiązku wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminowi od tego, czy uchybienie było zawinione. Nie ma również znaczenia to, czy strona złożyła wniosek o przywrócenie terminu i czy wniosek ten wywołał zamierzony przez stronę skutek w postaci przywrócenia terminu. Zakres kognicji organu podatkowego ogranicza się jedynie do ustalenia daty doręczenia decyzji, prawidłowości tego doręczenia, daty wniesienia odwołania i porównania daty doręczenia decyzji z datą wniesienia odwołania (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 kwietnia 2023 r. sygn. akt I FSK 661/20). Z powyższego wynika również, że bez znaczenia jest podniesiona w skardze kasacyjnej argumentacja dotycząca przyczyn uchybienia przez skarżącą terminowi do wniesienia odwołania. Powołane wobec tego w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 151 P.p.s.a. poprzez oddalenie skargi, mimo że była ona zasadna i zaakceptowanie w ten sposób naruszeń prawa, których dopuściły się organy podatkowe w toku postępowania tj. art. 223 § 2 pkt 1 O.p. oraz art. 228 § 2 pkt 2 w zw. z art. 150 O.p., nie okazały się zasadne. Mając na względzie powyższe, w braku usprawiedliwionych podstaw, w oparciu o art. 184 P. p.s.a., skarga kasacyjna została oddalona. O kosztach postępowania orzeczono w oparciu o art. 204 pkt. 1 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. c w zw. § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1935 ze. zm.). Przy określaniu sposobu zasądzenia kosztów, wzięto pod uwagę zaprzestanie działalności przez spółkę cywilną. Małgorzata Niezgódka-Medek Marek Zirk-Sadowski Jan Rudowski