I FSK 1048/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Bartosz Wojciechowski, , , po rozpoznaniu w dniu 31 sierpnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji zawartego w skardze kasacyjnej M. Ć. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 16 września 2016 r. sygn. akt I SA/Wr 185/16 w sprawie ze skargi M. Ć. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 7 stycznia 2016 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2011 r. postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

1. Wyrokiem z dnia 16 września 2016 r., sygn. akt I SA/Wr 185/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę M. Ć. (dalej: skarżący, podatnik) na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 7 stycznia 2016 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2011 r. 2. W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku skarżący zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Podniósł, że zachodzi obawa wyrządzenia mu szkody oraz trudnych do odwrócenia skutków spowodowanych toczącą się egzekucją administracyjną. 3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 3.1. Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. 3.2. Przede wszystkim przypomnienia wymaga, że zasadą jest wykonalność decyzji. Dopiero na wniosek skarżącego, w przypadku wykazania przesłanek wymienionych w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, z późn. zm.; dalej: P.p.s.a.), sąd może wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu objętego skargą. Rolą wnioskodawcy jest zatem przedstawienie sądowi przejrzystej i pełnej informacji o swojej aktualnej kondycji finansowej. Dane takie pozwoliłyby na dokonanie odpowiedniej oceny co do możliwości ziszczenia się przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a. W orzecznictwie wielokrotnie podkreślano, że podstawą badania zasadności wstrzymania wykonania decyzji lub aktu jest prawidłowo uzasadniony wniosek oraz zwracano uwagę na obowiązki ciążące w tym zakresie na wnioskodawcy. Dla przykładu, w postanowieniu z dnia 3 lipca 2014 r., sygn. akt II OZ 661/14 NSA stwierdził, że "obowiązek szczególnie wnikliwego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu spoczywa na stronie skarżącej, tak aby przekonać sąd o zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Nie wystarcza przy tym jedynie złożenie wniosku, a nawet przytoczenie w jego uzasadnieniu okoliczności, które teoretycznie mogą pojawić się na etapie wykonywania orzeczenia. Jednocześnie brak uzasadnienia takiego wniosku nie jest brakiem, którego uzupełnienia winien żądać sąd". Z kolei w postanowieniu z 29 maja 2009 r., sygn. akt I FZ 148/09, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że w interesie strony leży takie sformułowanie wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności, by powołane w nim okoliczności wskazywały na zajście w jej przypadku przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a. oraz poparcie twierdzeń w tym zakresie stosownymi dokumentami. Nie jest bowiem wystarczające, by okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji występowały w sprawie - sąd musi mieć o nich wiedzę i możliwość jej zweryfikowania, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciąża stronę. Tymczasem w rozpatrywanej sprawie argumentacja podatnika, mająca stanowić uzasadnienie rzeczonego wniosku, była bardziej niż ogólnikowa. Nie zawierała twierdzeń odnoszących się do konkretnych danych oraz okoliczności, na podstawie których można byłoby uznać, że wykonanie zaskarżonej decyzji wyrządzi mu znaczną szkodę, czy doprowadzi do nieodwracalnych skutków. W świetle art. 61 § 3 P.p.s.a. za niewystarczające należało uznać same twierdzenia, że "Prowadzenie egzekucji zagrozi egzystencji nie tylko strony, ale i zatrudnionych pracowników. Wydana decyzja jest obarczona poważną wadą, która powoduje, że nie powinna być egzekwowana. Prowadzenie egzekucji w tych warunkach jest niezasadne. Tym bardziej, że jej wszczęcie powoduje powstanie dodatkowej opłaty w wysokości 6.000 zł (1% opłata manipulacyjna), a ponadto w przypadku jakiegokolwiek zajęcia dodatkowe 5% (30.000 zł). (...) Warto podkreślić, że strona nie posiada środków do zapłaty ustalonej kwoty zobowiązań." (s. 30 skargi kasacyjnej). Skoro skarżący podnosi, że w jego przypadku może zostać wyrządzona znaczna szkoda i trudne do odwrócenia skutki, to dla oceny, czy rzeczywiście w okolicznościach tej sprawy jest to prawdopodobne, konieczne było przed wszystkim odniesienie kwoty objętej zaskarżonym aktem (decyzją) do aktualnej kondycji finansowej Spółki. Tymczasem wnioskodawca wskazał tylko, że zobowiązanie wynikające z decyzji sięga 600.000 zł, natomiast brak pogłębionej argumentacji dotyczącej aktualnej sytuacji finansowej (trudno za takową uznać stwierdzenie "strona nie posiada środków do zapłaty ustalonej kwoty zobowiązań") oznaczał, że skarżący w ogóle nie uprawdopodobnił wystąpienia przesłanek przewidzianych w rzeczonym przepisie. 3.3. Na marginesie można też wskazać, że postanowieniem z dnia 21 marca 2016 r., sygn. akt I SA/Wr 185/16 WSA we Wrocławiu również odmówił wstrzymania wykonania decyzji, zwracając uwagę na to, że wniosek podatnika nie jest poparty jakąkolwiek dokumentacją finansowo-majątkową. Sąd ten przypomniał też, że choć wdrożenie czynności egzekucyjnych zawsze powoduje negatywne skutki wobec majątku zobowiązanego, to nie zawsze skutki te wiążą się z wywołaniem znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Ponadto przepisy regulujące postępowanie egzekucyjne w administracji przewidują ochronę zobowiązanego, w szczególności w postaci stosownych zwolnień spod egzekucji, zapewniających poszanowanie minimum egzystencji. Końcowo wskazać wypada, że również do wniosku o przyznanie prawa pomocy, złożonego wraz ze skargę kasacyjną, skarżący, mimo wezwania sądu, nie przedłożył dodatkowych oświadczeń i dokumentów dotyczących stanu finansowego, majątkowego i rodzinnego. 3.4. Z przytoczonych wyżej względów, Naczelny Sąd Administracyjny, stosownie do art. 61 § 3 i § 5 w związku z art. 193 zdanie pierwsze P.p.s.a., postanowił o odmowie wstrzymania wykonania powołanej na wstępie decyzji z dnia 7 stycznia 2016 r.